طالبانو 'د حزب التحریر ویاند او څو تنه نور غړي په افغانستان کې نیولي دي'

دغو خبریالانو وویل، چې طالبان له یاد کمېسیون څخه د رسنیو پر ضد کار اخلي.

د رسنیو د شکایتونو او سرغړونو کمېسیون، چې په دې وروستیو کې د طالبانو له خوا جوړ شوی، ویلي چې د نور او بریا خصوصي ټلویزیونونو خپرونې د دې ډلې د قوانینو څخه د سرغړونې له امله په موقت ډول بندې شوې دي.

جلاوطنو خبریالانو په یوې اعلامیه کې ویلي، چې طالبان په هېواد کې د رسنیو پر وړاندې د تېر حکومت له خوا د جوړو شوو قوانیو څخه ګټه اخلي او له رسنیو سره خپلې «سختې او اوږدې دښمنۍ» ته دوام ورکوي.

دغو خبريالانو د دغه کمېسيون د غړو پر ټاکلو نیوکه وکړه او ويې ويل، چې طالبانو د رسنيو د ټولنې د استازو تر عنوان لاندې د خپلو غړو شمېر له دوو څخه پنځو ته لوړ کړى او د دغه کمېسيون نور شپږ غړي د اطلاعاتو او کلتور، کورنیو چارو، امر بالمعروف، حج او اوقافو وزارتونو او د طالبانو د استخباراتو ریاست څخه ټاکل شوي دي.

په اعلامیه کې راغلي، چې د دغه کمېسیون دوو استازو، چې د افغانستان د رسنیو د ټولنې له ادرس څخه یې د نور او بریا ټلویزیونونو د خپرونو د ځنډولو اعلان کړی، په دغه کمېسیون کې اجراییوي صلاحیت نه لري او طالبانو د دوی له شتو څخه د خپلو ګټو لپاره استفاده کړې ده.

دغو خبریالانو د طالبانو د کمېسیون د دغو دوو غړو نومونه نه دي اخیستي.

د طلوع نیوز ټلویزیون مشر او د طالبانو د رسنیزو سرغړونو د کمېسیون غړی ذبیح الله سادات یو له هغو کسانو څخه و چې په وروستۍ غونډه کې یې اعلان وکړ چې نور او بریا ټلویزیونونه د طالبانو د اصولو د نه مراعاتولو له امله بند شوي دي. هغه د دغې پریکړې سره خپل مخالفت پر فیسبوک خپور کړي پیغام کې اعلان کړی و.

دغو خبریالانو له ملګرو ملتونو وغوښتل چې د دغه کمېسیون کړنې له بشري حقونو څخه د ښکاره «سرغړونې» په توګه ثبت کړي.

د دغه افغان کارګر وکیل ترکي رسنیو ته ویلي، چې د وزیر محمد پښتورګی ښايي تر سوځولو مخکې قاچاق شوی وي.

د دغه افغان کارګر د کار خاوند تېر کال د لړم په میاشت کې د وزیر محمد د وژلو او بیا د هغه د جسد په سوځولو تورن شوی و.

ترکیي رسنیو د پنجشنبې په ورځ (د وري ۳۰مه) لیکلي، چې د دغه هېواد د عدلي او قضايي ادارې د متخصصینو په راپور کې راغلي: « معده، کین پښتورګی او کولمه د ژورې سوځیدنې له امله تشخیص شوي نه دي.»

تر دې مخکې ویل شوي وو، چې تورن د افغان کارګر جسد د هویت د پټولو لپاره سوځولی دی.

خو د وزير محمد نورتاني وکیل وويل: «د هغه د هويت د پټولو لپاره، د هغه جسد نه دى سوځول شوى. د هغه هویت د هغه د مخ، د ګوتو نښو او لاسونو څخه پیژندل کیدی شي. خو بدن يې په بشپړه توګه سوځېدلی دی. موږ ګورو چې په دې قضیه کې د بدن د غړود ناقانونه سوداګرۍ احتما شته که نه.»

د دغه هېواد د رسنیو د معلوماتو له مخې، د دغه افغان کارګر مېرمنې تر دې مخکې څارنوالۍ ته په خپلو څرګندونو کې ویلي وو، چې مېړه ته یې په یوه ټلیفوني اړیکه کې د هغه د پښتورګي په بدل کې د ۲۰زره ډالرو وړاندیز شوی و. د دې افغان کارګر مېرمنې شاهدي ورکړې چې د دې اړیکې پر مهال یې د هغه خبرې اوریدلي دي.

تر دې مخکې د ترکیې پولیسو د ډبرو سکرو د کان د دغه کارګر د وژنې په تړاو شپږ کسان نیولي وو. له دوی څخه څلور تنه په ضمانت خوشي شوي دي.

د دغه افغان کارکونکي وکیل ویلي، چې د یوه تورن کس د ضمانت حکم لغوه شوی دی.

نوموړي د دې پرېکړې په اړه د اندېښنې په څرګندولو سره د دغه افغان کارګر دوسيې ته د جدي پاملرنې غوښتنه کړې ده. د دغه کارګر وکیل هم غوښتي چې د وزیر محمد نورتاني د بدن د غړو د خرڅلاو احتمال وڅېړل شي.

ترکي رسنیو تېر کال د لړم په میاشت کې خبر ورکړی و، چې د سکرو کان کارګر وزیر محمد نورتاني د کار پر مهال مړ شوی او د کار خاوندانو یې جسد ځنګل ته لېږدولی او اور یې وراچولی دی.

له نږدې دوو اونیو راهیسې ښاغلی تاثیر له طالبانو سره بندي دی، خو لومړی ځل نن د غزني لپاره د طالبانو د اطلاعاتو فرهنګ رییس د هغه نیول تایید کړل.

حمدالله نثار په خپل اېکس کې حبیب الرحمان تاثیر «مقدساتو او ارزښتونو» ته په سپکاوي تورن کړی، خو نور وضاحت یې نه دی ور کړی.

له بلې خوا د طالبانو د استخباراتو اړوند د هندوکش په نوم یوې ویبپاڼې پرون د ښاغلي تاثیر یو غږیز کلپ خپور کړ، چې ښيي ښاغلی تاثیر له یوه ملا سره تر جنجال وروسته یو ملګري ته وټسپ پیغام کې هغه ته سپکې سپورې وايي.

یوې سرچینې افغانسان انټرنشنل ته وویل، چې ښاغلی تاثیر د ازادۍ راډیو د یوه راپور تر خپرېدو وروسته نیول شوی دی.

د دې سرچینې په خبره، د تاثیر د نیولو اصلي لامل د ازادۍ رادیو راپور دی، خو تر نیول کېدو وروسته چې د نوموړي په موبایل کې غږیز پیغام موندل شوی، نو اوس طالبان د ده نیول د همدې له امله بولي.

د طالبانو امنیتي ادارې د مدني او ټولنیزو فعالانو او خبریالانو تر نیولو وروسته د دوی د خواله رسنیو او وټسپ پیغامونه هم ګوري.

د دې ډلې له استخباراتو څو میاشتې مخکې خوشی شوی خبریال وايي، چې د ده په وټسپ کې یې ورته د ۲۰۲۲ کال پیغامونه هم را واړول او د ملامتولو لپاره یې ورته پلمه کړل.
د افغانستان د خبریالانو مرکز هم له طالبانو غوښتي، چې حبیب الرحمان تاثیر دې پرته له کوم قید او شرطه خوشی کړي.
د افغانستان د خبریالانو مرکز د یوې سرچینې په حواله خبر ورکړی، چې د طالبانو د استخباراتو کارکونکو د ښاغلي تاثیر د نیولو پر مهال د هغه د ټلیفون په ګډون د نوموړي ټول توکي ضبط کړي دي.
له تېرو دوه نیمو کلونو راهیسې لسګونه خبریالان په بېلابېلو پلمو د طالبانو له خوا نیول شوي، شکنجه شوي او ځینې خبریالان تراوسه پورې هم د طالبانو په بندخونو کې دي.

د افغانستان بانک د اپرېل په لومړیو کې هم له یوې اونۍ په کم وخت کې ۳۲ میلیون ډالر لیلام کړل.

په ۲۰۲۱ کال کې د جمهوريت تر پرځېدو وروسته افغانیو خپل ارزښت په بې ساري توګه له لاسه ورکړ او یوډالر له ۱۱۳ افغانیو سره برابر شو.
خو افغانستان ته د بشري مرستو په نوم د نغدو ډالري کڅو په رسېدو او د طالبانو له خوا لیلام یې د افغانۍ د ارزښت په لوړېدو کې مرسته وکړه.

طالبان د همدې نغدو ډالرو د لړۍ له پیلېدو را هیسې نږدې هره یا دوه اونۍ وروسته تر لسو میلیونو ډېر ډالر لیلاموي، چې ور سره ورځ تر بلې د افغانۍ ارزښت زیاتېږي.

ايسکا خبری اژانس د چهارشنبې په ورځ د (وري ۲۹مه) د ایران د ولسمشر د مرستیال له قوله خبر ورکړ، چې د طالبانو له چارواکو سره په خبرو اترو کې دغې ډلې د ایران په وړاندې مناسب چلند درلود او سږ کال د هلمند د سیند د اوبو د خلاصون لړۍ په ټاکلي وخت ترسره شوه.

هغه هیله څرګنده کړه، چې طالبان به د ایران د اوبو د حقابې ورکولو د تامین بهیر ته دوام ورکړي.

د ايسکا د خبر له مخې، چې ښاغلي سلاجقه د چهار محل او بختيار ښارونو ته د خپل سفر پر مهال د چاپېريال ساتنې ادارې د سترو پاليسو په اړه وويل: « موږ له تيرو کلنو راهيسې د اوبو د سرچينو مديريت ته ډېره پاملرنه نه ده کړې.»

هغه زیاته کړه، له افغانستان څخه د راغلو اوبو اندازه د ایران څخه د وتلو اوبو په اندازه ده، ځکه هر کال شاوخوا ۱۰ مليارډه متره مکعب اوبه له ایران څخه وځي، چې د منځنۍ اندارې ورته مقدار دی.

د دغه راپور له مخې ښاغلي سلاجقه وویل: «موږ هڅه وکړه، چې د نړیوالو قوانینو پر بنسټ د اوبو د مسلې په برخه کې له ګاونډیو هېوادونو سره موافقتنامې، اړيکې او خبرې اترې وکړو.»

هغه وویل ځینې هیوادونه، چې نه غواړی دګاونډیو هیوادونو ترمنځ اړیکې ښې شی، د اوبو مسله د هیوادونو ترمنځ د اختلافاتو د رامنځته کولو وسیله ګرځوی؛ خو ایران له خپلو قانوني صلاحیتونو څخه په استفادې سره هڅه کوي، چې دغه مسایل تعدیل او خپل د اوبو حقوق تر لاسه کړي.

د ایسکا نیوز د راپور له مخې، ښاغلی سلاجقه د ایران د اوبو د حق په اړه وویل، د افغانستان له واکمنو چارواکو سره مفصلې ناستې او ګڼې خبرې اترې شوې، د اوبو حقابه او چاپېریال مسایل له نورو ژمنو جلا شوي دي.

د ایران د ولسمشر مرستیال زیاته کړهبحث پر دې و، چې د افغانستان په بندونو کې د اوبو اندازه دې کچې ته رسېدلې چې باید خوشې شي او طالبانو هم دغه اوبه خوشې کړي.

ښاغلي سلاجقه دا هم وویل، چې د طالبانو یو پلاوی ایران ته په سفر راځي او په راتلونکو غونډو کې به دا مسایل تعقیب او د شته تړونونو پر بنسټ د حقونو د تامین په اړه خبرې وشي.