متقي د اسیا پسفیک مشر ته: د افغانانو هر اړخیز لاسنیوي چارې نورې هم ګړندۍ کړئ

پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې د لاهور د سوداګرۍ او صنایعو خونې مشر کاشف انور د خان جان الکوزي په مشرۍ د افغانستان د سوداګرۍ خونې له غړو او سوداګرو سره د لاهور په سوداګرۍ خونه کې ګډه ناسته ترسره کړې ده.

د راپورونو له مخې، د لاهور د سوداګرۍ خونې مشر کاشف انور له افغان سوداګریز پلاوي سره په دغه ګډه ناسته کې له ګاونډیو هېوادونو سره د ښو سوداګریزو اړیکو پر پراختیا ټینګار کړی دی.

ښاغلي کاشف انور ویلي:« د پاکستان او افغانستان تر منځ سوداګري ۵۲۲ مېلیون ډالره ده، چې د ښه کېدو لپاره یې ځای شته؛ که بانکي چېنلونه جوړ شي، د سوداګرۍ حجم څو چنده زیاتېدلی شي. د درملو، غالیو، وريجو، د موټرو پرزو او نورو برخو کې د سوداګریزو اړیکو د پراخولو احتمال شتون لري. د سوداګرۍ وزارت په دې وروستیو کې د بارټر سیسټم لپاره یو حکم صادر کړی، چې له مخې به یې دوه اړخیزه سوداګري وده وکړي.»

په دغې لیدنه کې د افغان سوداګرو پلاوي مشر خان جان الکوزي ویلي چې، له پاکستان سره د سوداګرۍ زیاتولو ته لېوال دي؛ ځکه دواړه هېوادونه اوس یو بل ته تر بل هر وخت زیاته اړتیا لري:« د دواړو هېوادونو تر منځ ۷۰ سلنه سوداګري د لاهور له لارې کېږي، چې له دې لارې افغانستان ته درمل، وريجې، د موټرو پرزې او نور توکي صادرېږي.»

پاکستاني سوداګرو ویلي، د پاکستان او افغانستان تر منځ د تاریخي ټولنیزو او اقتصادي اړیکو سربېره، د دوه اړخیزو سوداګریزو حجم رېښتیني امکانات نه منعکسوي؛ نو د سوداګرۍ د ودې لپاره باید ګډ او کوټلي ګامونه پورته شي.

په هلمند کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره وايي، چې د شنبې په ورځ د (غويي لومړی) نېټه د کندهارـ هرات پر لویه لار د هلمند په واشېر ولسوالۍ کې یو مسافر وړونکی بس موټر د سېلابونو د اوبو له امله له اصلي سړکه اوښتی او ۱۱ تنه مسافر پکې ټپیان شوي دي.

په هلمند کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس حافظ راشد وايي، ټپیان یې د درملنې لپاره د ښوراب روغتون ته انتقال کړي او روغتیايي حالت یې د ډاډ وړ ښودل شوی.

بل خوا په روزګان کې د طالبانو د اطلاعات او کلتور ریاست مسوولین وايي، چې د شنبې په ورځ د روزګان ـ کندهار پر لویه لار د سېلابي اوبو له امله یو تېز رفتار موټر له خپل اصلي سړک څخه اوښتی، چې له امله یې درې تنه ټپیان شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې ورستیو سېلابونو د افغانستان په سویلي ولایتونو کې د یوشمېر لویو پلونو او وړو پلچکونو د ویجاړېدو له امله د یو شمېر سیمو او ولسوالیو ترمنځ لارې بندې شوې دي.

حقاني ټینګار کړی: «زده کړه زموږ ماشومانو پورې اړه لري او هېڅوک زموږ په پرتله زموږ پر ماشومانو زړه سوانده نه دي.»

د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس د شنبې په ورځ (د غویي لومړۍ نیټه) خبر ورکړ چې ښاغلي حقاني په اروپا کې له مېشتو افغان روڼ اندو سره کتلي.

د دغه راپور له مخې، سراج الدین حقاني ویلي، چې طالبان له نړیوالې ټولنې سره د متقابل احترام پر بنسټ اړیکې غواړي او زیاته کړې یې ده، چې د دې ډلې مشر ملا هبت الله په خپل اختریز پیغام کې نړۍ ته د ښو اړیکو بلنه ورکړې ده.

ښاغلي حقاني وویل، چې نړۍ باید دا حقیقت ومني او ورسره عادت شي چې افغانستان یو خپلواک هېواد دی. هغه زیاته کړې، چې طالبان د نورو هېوادونو په کورنیو چارو کې لاسوهنه نه کوي او دا نه مني، چې نور دې دوی ته "فرمایش" ورکړي. د حقاني شبکې مشر ټینګار کړی، چې طالبان به هغه فرمایشونه ونه مني، چې د دې ډلې له ملي حاکمیت سره په ټکر کې وي.

حقاني په دې ناسته کې ټینګار وکړ چې «افغانانو له څو لسیزو سختې مبارزې وروسته خپل اساسي اهداف ترلاسه کړي دي». هغه «آزادي، د وطن مالکیت او د اسلامي نظام ټینګښت»د افغانانو د اساسي اهدافو په توګه یاد کړي دي.

وروسته له هغه چې طالبانو په ۱۴۰۰کال کې افغانستان کې واک تر لاسه کړ، له شپږم ټولګي پورته یې د نجونو ښوونځي وتړل او پوهنتون ته یې د نجونو د تګ مخه ونیوله. دغې ډلې په نادولتي ادارو کې ښځې له کار کولو منع کړې او د ګڼو فرمانونو په صادرولو سره یې پر ښځو پراخ بندیزونه ولګول.

د ښځو پر وړاندې د طالبانو د محدودیتونو له امله د بشري حقونو سازمانونه وايي، چې دغې ډلې جنسیتي توپیر رامنځته کړی او ښځې یې له ټولنې ګوښه کړي دي.

په تېرو نږدې درېیو کلونو کې نړیوالې ټولنې له طالبانو غوښتي چې د نجونو ښوونځي بېرته پرانیزي او پر ښځو لګیدلي بندیزونه لرې کړي. خو طالبانو د نړیوالې ټولنې غوښتنو ته پام نه دی کړی.

خالد ځدراڼ وايي، دا پېښه په یوه مسافر وړونکي موټر کې د مقناطیسي ماین د چاودنې له امله رامنځته شوې ده.

دغه طالب چارواکي رسنیو ته ویلي، چې دا پېښه د کابل ښار د درېیمې امنیتي حوزې اړوند د کوټه سنګي په سیمه کې شوې او مقناطیسي بم په یوه ښاري مسافر وړونکي موټر کې ځای پر ځای شوی و.

تر دې مخکې د کابل په لویدیځ کې اوسیدونکو په سیمه کې د یوې درنې چاودنې خبر ورکړی و. عیني شاهدانو په ټولنیزو رسنیو کې په ویډیوګانو کې ویلي، چې طالبانو هغه کسان وهلي چې له پېښې یې ویډیو اخیسته.

تر اوسه د دې برید مسوولیت کومې ډلې په غاړه نه دی اخیستی.

ځینو سرچینو ویلي، چې په دې پېښه کې لږ تر لږه درې کسان وژل شوي دي.

دپوليسو وياند ویلي، چې پيښه کې د دغه موټر چلوونکى وژل شوى او درې تنه ملکي وګړي ټپيان شوي دي . هغه ویلي، چې طالبان د پيښې سیمې ته رسیدلي او د چاودنې په اړه پلټنې روانې دي.

تر دې مخکې د کابل په لوېدیځ کې اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې ماښام شاو خوا اوه بجې په ګولایي دواخانه سیمه کې چاودنه شوې ده.

یوه عیني شاهد افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې هغه لږ تر لږه درې کسان ولیدل چې له چاودنې وروسته په سړک کې پراته وو.

پاکستاني چارواکو افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې چې د طالبانو جګپوړی غړی انس حقاني له کوچني اختر وروسته له خپلو خپلوانو سره د لیدو لپاره شمالي وزیرستان ته تللی و.

د دغو سرچینو په حواله چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، حقاني د پنجشنبې په ماښام له پاکستانه بیرته افغانستان ته ستون شوی دی.

پاکستاني چارواکو ویلي، چې دا رسمي سفر نه دی او حقاني د خپلو خپلوانو د لیدو لپاره شمالي وزیرستان ته تللی و.

د طالبانو د کابل د امنیه قومندانۍ ویاند خالد ځډران د افغانستان انټرنشنل د دغه خبر په غبرګون کې لیکلي: “وزیرستان زمونږ کور دی.”

سیلانیان او عادي پاکستان، شمالي وزیرستان ته د تللو اجازه نه لري.

انس حقانی هم د افغانستان انټرنشنل د رپوت له خپریدو وروسته په اېکس خواله رسنۍ د خپل عکس په خپرولو سره لاندې شعر لیکلی دی:

"چا ته ګل چا ته اغزی وزیرستان دی
زما سترګې او زرګی وزیرستان دی”

د پاکستاني چارواکو په وینا انس حقاني د پنجشنبې په ماښام له پاکستانه وتلی دی.

ښاغلی حقاني په هغه شپه له پاکستانه وتلی< چې د طالبانو یو جګپوړی چارواکی محمد عمرجان اخندزاده د پاکستان د بلوچستان ایالت په کوټه ښار کې ووژل شو.

سرچینې رسنیو ته ویلي، چې ښاغلی اخندزاده د انس حقاني په څېر له خپلې کورنۍ سره د کوچني اختر د تیرولو لپاره کوټې ته تللی و.

خو تر اوسه معلومه نه ده چې د دغه لوړ پوړي طالب چارواکي ناڅاپه وژل کېدل له پاکستان څخه افغانستان ته د انس حقاني له راستنېدو سره تړاو لري او که نه.

انس حقاني د طالبانو له پېژندل شویو څېرو څخه او د دې ډلې د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني ورور دی.