د طالبانو چاپېریال ساتنې اداره: نړۍواله ټولنه دې چاپېریالي او اقلیمي مسله نه سیاسي کوي

د ترکي رسنیو د راپورنو پر بنسټ، دغه پېښه د پنجشنبې په ورځ د (وري ۳۰مه) د قیصري ښار د ملک غازي ولسوالۍ په کېکوبات سیمه کې شوې وه.

د راپورونو له مخې، یوه ۳۹ کلن شکمن کس چې د ترکیې تبعه دی یو افغان ځوان تر لفظي شخړې وروسته وژلی او د پېښې له ځایه تښتېدلی و.

د ترکيې ډي اېچ اي خبري اژانس راپور ورکړی، چې د ترکیې پولیسو دوه ورځې وروسته دغه شکمن کس نیولی دی.

تر اوسه د دې وژنې لامل نه دی په ډاګه شوی؛ خو عیني شاهدانو د دغه هېواد رسنیو ته ویلي، چې د سړک پر غاړه د یوه موټر له خرابېدو وروسته مشکوک کس پر یوه افغان ځوان په چاقو برید وکړ او هغه یې وواژه.

د راپورونو له مخې، د افغان ځوان د وژنې په تور نیول شوی کس د محکمې د پرېکړې له مخې زندان ته اچول شوی دی.

دغه وزارت وايي، یادې کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۵۵ تنه دی د تورخم له لارې د پاکستان د حکومت له لوري په جبري توګه راستنې کړل شوې دي.

د طالبانو دغه وزارت ویلي، له پاکستانه تازه راستانه شوي کډوال یې د مرستو تر لاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالې کمېشنرۍ او د کډوالۍ نړۍوال سازمان دفترونو ته ورپېژندلي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره اونۍ د پاکستان حکومت له دغه هېواده د بې اسناده افغان کډوالو د اېستلو دویم پړاو پیل کړ.

د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ د شمېرو له مخې دمګړۍ په پاکستان کې اته سوه زره اې سي سي او ۱.۳ مېلیونه پي او ار کارټونو لرونکي افغان کډوال اوسېږي.

دغه سازمان زیاته کړې، په تېره یوه لسیزه کې په افغانستان کې د ډېرو ناورینونو او بېړنیو حالاتو ته په کتو یې اوس له ۵۰۰ ډېر داسې روغتیا پالان روزلي چې، د بېړنیو حالاتو پر مهال به بېړنو ناروغانو ته د ژوند ژغورلو لومړني خدمتونه وړاندې کوي.

د روغتیا نړۍوال سازمان د تازه روزل شویو روغتیا پالانو له لوري د خدمتونو وړاندې کولو د یوې ویډیو په خپرولو سره ویلي، چې دغو تازه روزل شویو روغتیا پالانو له ډلې څخه ۲۰۴ تنه یې ښځینه روغتیاپالانې دي.

د ملګرو ملتونو د روغتیا سازمان وايي، تازه روزل شوي روغتیا پالان به د افغانستان په مرکزي، ولایتي او د ولسوالیو په روغتونونو او روغتیايي مرکزونو کې د بېړني حالت ناروغانو لپاره د ژوند ژغورلو لومړني خدمتونه وړاندې کوي.

د افغاستان لپاره د روغتیا نړۍوال سازمان ډاکټر محمد تاهون وايي:« د لومړنیو بېړنیو روغتیايي خدمتونو کورس په ۲۰۲۱ کال کې پیل شو. د روغتیا نړۍوال سازمان له لوري روزل شوي روغتیاپالانو کې جراحان، داخله ډاکټران د نسايي ناروغیو متخصصان او قابله ګاني او نرسان شامل دي.»

نوموړی وايي، دغه تازه روزل شوي روغتیاپالان په بېړنیو حالاتو کې د ژوند ژغورنې لومړني خدمتونه وړاندې کوي.

د ډاکټر تاهون په خبره، دا تازه روزل شوي روغتیا پالان په بېړنیو حالاتو کې د ماشومانو د تنفسي ستونزو د کنټرول، د زېږون پر مهال د مور او ماشوم لپاره د خدمتونو وړاندې کول، د زړه ناروغانو، ټرافیکي او د طبیعي پېښو قربانیانو لپاره روغتیايي خدمتونه وړاندې کوي.

د روغتیا نړۍوال سازمان وايي، هڅه کوي چې د بېړنیو حالاتو پر مهال د ژوند ژغورل لومړني خدمات وړاندې کوونکي روغتیاپالانو خدمتونه نور هم ډېر کړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال حافظ ضیا احمد تکل په خپلې اېکس پاڼې لیکي چې، د یک شنبې په ورځ د (غويي ۲مه) نېټه د دغه ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د سره صلیب د نړۍوال فدراسیون د اسیا پسفیک د برخې مشر الکسانډر مټیو سره لیدلي.

نوموړي د الکسانډر له قوله لیکلي چې، په په تېر یوه کال کې يې د پنځه مېلیونه اړمنو وګړو لپاره د روغتیا، اوبو رسولو او طبیعي پېښو ته د رسېدو په برخه کې ۲۸ مېلیونه سویسي فرانکه لګولي دي.

ضیا احمد د دغه لیدنې په اړه لیکلي چې، د یادې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د سره صلیب د نړۍوال فدراسیون د اسیا پسفیک له مشره غوښتي چې، د افغانانو هر اړخیز لاسنیوي چارې نورې هم ګړندۍ او د روغتیا په برخه کې دې نور خدمتونه هم وړاندې کړي.

متقي له الکسانډر څخه غوښتنه کړې، چې د افغانستان رېښتینی انځور د خپلو سترګو لیدلی وضعیت دې تر نړۍوالو ورسوي.

پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې د لاهور د سوداګرۍ او صنایعو خونې مشر کاشف انور د خان جان الکوزي په مشرۍ د افغانستان د سوداګرۍ خونې له غړو او سوداګرو سره د لاهور په سوداګرۍ خونه کې ګډه ناسته ترسره کړې ده.

د راپورونو له مخې، د لاهور د سوداګرۍ خونې مشر کاشف انور له افغان سوداګریز پلاوي سره په دغه ګډه ناسته کې له ګاونډیو هېوادونو سره د ښو سوداګریزو اړیکو پر پراختیا ټینګار کړی دی.

ښاغلي کاشف انور ویلي:« د پاکستان او افغانستان تر منځ سوداګري ۵۲۲ مېلیون ډالره ده، چې د ښه کېدو لپاره یې ځای شته؛ که بانکي چېنلونه جوړ شي، د سوداګرۍ حجم څو چنده زیاتېدلی شي. د درملو، غالیو، وريجو، د موټرو پرزو او نورو برخو کې د سوداګریزو اړیکو د پراخولو احتمال شتون لري. د سوداګرۍ وزارت په دې وروستیو کې د بارټر سیسټم لپاره یو حکم صادر کړی، چې له مخې به یې دوه اړخیزه سوداګري وده وکړي.»

په دغې لیدنه کې د افغان سوداګرو پلاوي مشر خان جان الکوزي ویلي چې، له پاکستان سره د سوداګرۍ زیاتولو ته لېوال دي؛ ځکه دواړه هېوادونه اوس یو بل ته تر بل هر وخت زیاته اړتیا لري:« د دواړو هېوادونو تر منځ ۷۰ سلنه سوداګري د لاهور له لارې کېږي، چې له دې لارې افغانستان ته درمل، وريجې، د موټرو پرزې او نور توکي صادرېږي.»

پاکستاني سوداګرو ویلي، د پاکستان او افغانستان تر منځ د تاریخي ټولنیزو او اقتصادي اړیکو سربېره، د دوه اړخیزو سوداګریزو حجم رېښتیني امکانات نه منعکسوي؛ نو د سوداګرۍ د ودې لپاره باید ګډ او کوټلي ګامونه پورته شي.