ملګري ملتونه: موږ د افغانستان په سېلاب ځپلو سیمو کې موقتي سرپنا او پخلنځي جوړوو

تېره اونۍ او نن د درایم او ارګو ولسوالیو خلکو پراخ لاریونونه وکړل او ویې ویل، چې طالبان د کوکنارو د کروندو د ویجاړولو په پلمه د خلکو کورونو ته ننوتي او شخصي حریم یې تر پښو لاندې کړی دی.

ځايي اوسیدونکو پر وینا؛ طالبانو په دغو دوو ولسوالیو کې د بدخشان لږ تر لږه دوه اوسېدونکي وژلي دي.

په تازه لاریونونو کې چې په تاوتریخوالي بدل شوي، درې کسان وژل شوي او له لسو زیات ټپیان شوي دي.

له بدخشان څخه سرچينو افغانستان انټرنشنل ته د (غويي ۲۴مه) وویل، چې د «ارګو ولسوالۍ په برلاس شمر کلي» کې یو ځل بيا ځايي خلکو د طالبانو پر وړاندې لاريون کړی دی.

له سيمې څخه سرچينې زياتوي، چې طالبانو د لاریون د مخنيوي پر مهال له تاوتريخوالي کار اخیستی او پر لاریون کوونکو يې ډزې کړي.

د لومړنيو معلوماتو له مخې؛ د طالبانو په ډزو کې ۳ لاريون کوونکي وژل شوي او تر لسو زيات زخميان شوي.

سرچينه وايي، چې زخميان یې روغتيايي مرکزونو ته انتقال کړي دي.

د لاريون کوونکو په خبره؛ طالبانو يو شمېر لاريون کوونکي هم نیولي او بنديان کړي دي.

سرچينه زياتوي، چې معترضان یو ځل بيا د لاريون لپاره چمتوالی نيسي.

په ارګو ولسوالۍ کې د اعتراضونو بیا راپورته کېدل ښيي، چې طالبانو تر اوسه د خلکو غوښتنو ته د قناعت وړ ځواب نه دی ورکړی.

لاريون کوونکو په خپل پرېکړه ليک کې درې غوښتنې مطرح کړې: «له بدخشان څخه د غیر مقیم طالبانو شړل، د کوکنارو د کښت لپاره بديل برابرول او قاتلينو ته سزا ورکول.»

څو ورځي وړاندې د طالبانو د بدخشان د امنیه قوماندانۍ ویاند ويلي وو، چې د دغه ولایت په درایم ولسوالۍ کې د دوی ځواکونو د کوکنارو کروندې له منځه وړلې، چې خلک د ځینو کسانو په هڅونه د دوی پر وړاندې ودرېدل.

خو ځايي خلک وايي، چې د طالبانو له خوا د خلکو «شخصي حریم» ته د نه درناوي له امله یې مظاهرې پیل کړې دي.

د ترکیې رسنیو د راپورونو له مخې؛ د دغه هېواد پولیسو هغه پناه غوښتونکي پېژندلي او نیولي چې له ترکیې څخه یونان او اروپا ته د «غیر قانوني» کډوالۍ پلان یې درلود.

د راپورونو له مخې؛ دغه پناه غوښتونکي توقیف ځایونو ته لېږدول شوي او له دوو قاچاق وړونکو څخه یو یې محکمې ته وړاندې شوی دی.

د ترکیې پولیسو د شنبې په ورځ هم ۴۱ تنه نور پناه غوښتونکي چې غوښتل یې یونان ته د کډوالۍ په نیت د موغلا په ښار کې نیولي دي.

د موغلا ښار د ځايي رسنيو د راپورونو له مخې؛ د دغه ښار پوليسو په تېرو دوو مياشتو کې په دغه ښار کې د انساني قاچاق په تور ۶۵ کسان نيولي دي.

ترکيې رسنیو خبر ورکړی، چې په دې موده کې په دغه ښار کې د بېلابېلو هېوادونو ۱۱۳۹ کډوال پیژندل شوي او نیول شوي دي.

له بدخشان څخه سرچېنو افغانستان انټرنشل ته د (غوايي ۲۴مه) ويلي، چې په سېمه کې وضعیت سم ندی او طالبانو لاريون کوونکي وهلي او ډبولي دي.

يوسرچېنې، چې نه یې غوښتل نوم يې واخېستل شي وویل؛ طالبانو د لاریون څخه پر عکس او ويډيو اخېستلو هم بنديز لګولی.

د سرچېنې د معلوماتو له مخي طالبانو د لاریون د مخنوي لپاره هوايي ډزې کوي ترڅو د لاریون مخه ونيسي.

سرچېنې وایي، چې طالبانو د همدې لاريون کوونکو څخه یو شمېر کسان نيولي او بنديان کړې يې دي.

د بدخشان ولایت په درایم او ارګو ولسوالیو کې هغه وخت لاریونونه پیل شول، چې د طالبانو د کوکنارو کروندې له منځه وړلې؛ خو ځايي خلک وايي، د طالبانو له خوا د خلکو «شخصي حریم» ته د نه درناوي له امله یې مظاهرې پیل کړې .

د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت د دوشنبې په ورځ د (غوايي ۲۴مه) په اېکس پاڼه لیکي، چې د طالبانو د کابینې دغه چارواکي له اردوغان سره د یوې غونډې پر مهال په لیدنه کې ویلي چې طالبان «له ترکیې سره ښې اړیکې غواړي».

یاد وزارت د نور محمد ثاقب او رجب طیب اردوغان کوم ګډ عکس نه دی خپور کړی.

د اسلامي نړۍ د عالمانو مشورتي غونډه د ترکیې په نوښت د غوايي په ۲۳مه د یکشنبې په ورځ د ترکیې په استانبول ښار کې پیل شوه.

د طالبانو د ارشاد حج او اوقافو وزیر نور محمد ثاقب هم په دغه ناسته کې ګډون کړی.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته ترکیې د افغانستان ټول ډیپلوماټیک دفترونه طالبانو ته وسپارل.

دا په داسې حال کې ده چې دغه هېواد د مارشال عبدالرشید دوستم، محمد محقق، عبدالرب رسول سیاف او نورو طالب ضد کسانو کوربه هم دی.