امریکا وايي له نوي بندره د مرستو لارۍ د غزې په لور روانې دي

نوموړی له افغانستان انټرنشنل راډیو سره نن په خبرو کې زیاتوي چې په دغه برخه کې د ایران په ګډون د سیمې کوم بل هېواد د ترکمنستان او قزاقستان بدیل نه شي کېدلی.

افغانستان د میاشتې نږدې دوه یا درې زره ټانکره د الوتکو تېل یا ټي سي – یو له ترکمنستان صادروي او د اریانا او کام ایر په ګډون هوايي شرکتونه یې کاروي.

خان جان الکوزی وايي، که څه هم قراردادي شرکتونو پیسې ترکمنستان ته وړې دي، خو دغه هېواد لا هم افغانستان ته دا تېل نه دي ور کړي.

خان جان الکوزی وايي، د دې لپاره چې د حاجیان لېږد ځنډنی نه شي، نو قراردادي شرکت یوه اندازه تېل له بیلاروس په ګرانه بیه واخیستل، خو دغه هېواد راتلونکي کې ورته همکاري نه کوي.

نوموړی هم په دې هکله پوره مالومات نه لري چې ترکمنستان او قزاقستان ولې د الوتکو تېل اوس افغانستان ته نه صادروي، خو ویل کېږي چې د دې تېلو ګرانېدو سره دغو هېوادونو اروپا کې خپل بازار موندلی دی.

که څه هم د خوست ځاځي میدان کې د مرګ ژوبلې مالومات نشته، خو پکتیا کې روغتیايي سرچینې وايي، په دې جګړه کې څلور طالبان وژل شوي او ۱۴ ټپیان دي.

ځايي سرچینې وایی په ډنډې پټان ولسوالۍ کې د جګړې په قربانیانو کې یوه میرمن او دوه ځوانان هم شامل دی . دوی وايي، په ډنډ پټان کې دوه طالبان وژل شوي او نهه نور ټپيان شوي دي .

په دا مهال ځاځي اریوب ولسوالۍ کې سرچینې هم وايي چې په دې ولسوالۍ کې د طالبانو دوه غړي وژل شوي او پنځه نور ټپیان شوي دي.

د سرچينې د معلوماتو له مخې، په تېرو ساعتونو کې له ځاځي اريوب او ډنډ پټان وروسته د دواړو لورو ترمنځ د ډزو تبادله تر خوست ځاځي ميدان پورې هم غځېدلې ده.

د ځاځي ميدان اوسېدونکو افغانستان انټرنشنل ته وويل چې په دې ولسوالۍ کې جګړه نن سهار شاوخوا درې بجې پيل شوې او اوس هم روانه ده.

دوی زیاته کړه چې پاکستاني پوله ساتو د خلکو پر کورونو ډزې کړې چې له امله یې ځايي اوسېدونکي د خپلو کورونو پرېښودو ته اړ شوي دي.

طالبانو په رسمي ډول په دغو جګړو کې د خپلو خلکو او ملکي وګړو د مرګ ژوبلې پخلی نه دی کړی.

دا نښتې چې د دوشنبې په ورځ پیل شوې وې، نن پنځمې ورځې ته داخلې شوې دي.

د اسلام اباد چارواکو او طالبانو تر اوسه په رسمي ډول د دغو نښتو لامل نه دی روښانه کړی، خو غیر رسمي سرچینو ویلي، چې د پاکستاني ځواکونو له لوري د پولې په صفري نقطه کې د پوستې جوړول د دواړو غاړو ترمنځ د ډزو د پیل لامل و.

د دغې برتانوي رسنۍ د راپور له مخې، په هغه وخت کې د څو لسیزو لپاره د لویدیځ استخباراتو د مسعود ملاتړ کاوه.

د دغه راپور له مخې، د برتانیا د پټو استخباراتو ادارې یا اېم ۱۶ له شوروي اتحاد سره د جګړې په پیل کې د مسعود د وسلوالو په روزنه کې مرسته کړې وه.

راپور زیاتوي چې درې کاله وړاندې د فرانسې او امریکا استخباراتي ادارو د طالبانو پر ضد د مسعود د زوی د ملاتړ په اړه فکر کاوه، ځکه چې د هغه "د وینې کرښه" دوی ته زړه راښکونکې وه.

خو د احمدشاه مسعود زوی او د افغانستان د ملي مقاومت د جبهې مشر احمد مسعود له برتانوي رسنیو سره په خبرو کې ویلي، چې له طالبانو سره په جګړه کې یوازې دی او هېڅ هېواد د مقاومت له ځواکونو سره مرسته نه ده کړې.

په دې مرکه کې مسعود ویلي، که پوځي وسلې ترلاسه کړي، نو د عبدالرشید دوستم او اسماعیل خان په څېر کسانو سره چې د طالبانو پر ضد د جګړې اوږده تجربه لري، د طالبانو پر ضد به جګړه وکړي او هغوی ته به ماتې ورکړي.

سپکټېټر راپور ورکړی، چې امیرخان متقي احمد مسعود ته په تهران کې په ۱۴۰۰ جدي خبرو کې ویلي و، چې که له مقاومت لاس واخلي، دوی به یو وزارت ور کړي.

دغې رسنۍ لیکلي، چې مسعود د انتقالي حکومت، اساسي قانون او ټاکنو د جوړېدو غوښتونکی دی.

د دې رسنیو د راپور له مخې، د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د احمد مسعود دغه غوښتنې غیر اسلامي وبللې او خبرې یې همدلته پای ته ورسولې.

د افغانستان د ملي مقاومت د جبهې مشر احمد مسعود د بريتانيا خبري مجلې سپکټېټر ته ويلي، چې هغه سل په سلو کې ډاډه دی چې د طالبانو ماتول ممکن دي.

ښاغلي مسعود وویل، چې که د مقاومت ځواکونه «مناسب ملاتړ» ترلاسه کړي، طالبان به له منځه یوسي.

د افغانستان د ملي مقاومت جبهې مشر په یوه راپور کې، چې د بریتانوۍ خبري مجلې اسپکتیتور لخوا خپور شوی، ویلي چې دغې جبهې په تیرو ۳۱ ورځو کې یوازې په کابل کې د طالبانو پر ضد ۳۱ بریدونه کړي دي.

طالبانو نن خبرپاڼه کې ویلي چې هبت الله اخوندزاده د دې ډلې له واليانو غوښتي چې له نافرمانۍ ډډه وکړي.

د دغې خبرپاڼې له مخې د طالبانو مشر د دغې ډلې واليانو ته هم امر کړی، چې د عقیدې او عقایدو وده خپل لومړیتوب وګرځوي او خلک لمونځ او ایمان ته وهڅوي.

طالبان وايي هبت الله اخوندزاده پرون د لومړي ځل لپاره په پلازمېنه کې د واليانو په غونډه کې ګډون او وینا وکړه.

د طالبانو د مشر د وینا په لنډ متن کې چې د دې ډلې واليانو ته یې خطاب کړی، د "ظلم" او "بې عدالتۍ" په وړاندې خبرداری ورکړل شوی او ویلي یې دي چې "بیت المال" د "کونډو، یتیمانو، معیوبینو او بې وزلو" پورې اړه لري.

په دې وينا کې پر دې هم ټينګار شوى، چې چارواکي مکلف دي د خپلې مشخصې دندې ترسره کړي او هېڅوک بايد پر نورو خپل اضافي مکلفيتونه تحمیل نه کړي.

په خوست کې ځايي سرچینو نن افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل ټولنیز فعال فریدون ریان د اپریل په لسمه او سیف الله منګل په روانه میاشت کې د طالبانو استخباراتو ریاست لخوا زنداني شوي دي.

د ترلاسه شوو معلوماتو له مخې سیف الله چې له سعودي عربستان څخه وطن ته راغلی و، اوس یې د ویزې موده کمه پاتې ده او که له بنده ازاد نشي نو وېزه به یې ختمه شي.

نوموړي ته نژدې سرچینې وايي سیف الله هیڅ کومه ګناه نه لري او له طالبانو غواړي چې هغه له زندان ازاد کړي.

فریدون ریان په خوست کې پر ټولنیزو فعالیتونو سربېره لیکوال او شاعر هم دی.

د نوموړي نژدې خپلوان وايي که دوی کومه کناه لري باید محاکمه شي نو دا چې په میاشتو میاشتو د اسخباراتو په ریاست کې بې سرنوشته زنداني وي.

په خوست کې څو تنو ځوانانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل چې له څه مودې راهسې په دغه ولایت کې د طالبانو استخباراتو ریاست مدني او ټولنیز فعالان ور غواړي او موبیلونه یې د څو ورځو لپاره د پلټنې په پلمه ترې اخلي.

یو ځايي فعال له نوم پرته وايي:« په خوست کې د اسخباراتو لخوا د ځوانانو بې ځای ځورونه روانه ده او په لوی لاس طالبان غواړي چې ځوانان وطن پرېږدي خو مونږ نه پوهیږو چې خپل شکایت چاته ورسوو»

دوی زیاتوی د خوست یو شمیر فعال ځوانان د طالبانو استخباراتو ریاست ته غوښتل کیږي او پر فشار راوړي چې له خپلو ټولنیزو فعالیتونو لاس واخلي.

د خوست یو ځايي ټولنیز فعال« طالبان د ټولنیزو فعالانو د ټولنیزې رسنۍ څاري او بیا یې د استخباراتو ریاست ته غواړي او هلته بیا تحقیروي او بیا د ټولنیزو فعالیتونو د معنه کولو لپاره یې پر مرګ ګواښي».

افغانستان انټرنشنل ـ پښتو بیا د مدني او ټولنیزو فعالینو یو لیست پیدا کړی دی، چې دغه کسان د بېلابیلو فعالیتونو له امله په خوست کې د طالبانو د اسخباراتو لخوا نیول شوي دي.

د طالبانو د واک ته رسېدلو سره تر اوسه پورې شاوخوا ۱۲ فعالین په بېلابیو پهانو د طالبانو لخوا بندیان شوي او وروسته په ضمانت خوشي شوي دي.

په بهر کې د خوست میشتي ځوانان له طالبانو غواړي، چې په دغه ولایت کې له ځورونې لاس واخلي، کنه دوی به ددې روانو ځورونو پرضد اروپايي اتحادې پرلمان مخې پرلت وکړي.

نه یوازې دا چې په خوست فعالین، لیکوالان او شاعرانو د طالبانو لخوا زنداني کیږي، بلکې د پلازمینې په شمول په یو شمیر نورو ولایتونو کې هم ورته کسانو په بېلابیلو پهانو غوښتل کیږي او بیا زنداني کیږي.