د ایران کورنیو چارو وزير: د رييسي او د هغه د ملګرو د لټون عمليات پيل شوي

ښاغلي عزيزي د ​​چابهار بندر منځنۍ اسيا ته د ايران او افغانستان تر منځ تر ټولو نږدي لار په توګه ياده کړه او له دې لارې يې د مالونو د دايمي لېږد رالېږد د زمينې د برابرولو غوښتنه وکړه.

په هغه راپور کې چې د شنبې په ورځ (د غويي په ۲۹مه) د ایسنا خبري اژانس له خوا خپور شوی، راغلي چې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر په روسیه کې د ایران له سفیر سره په لیدنه کې ویلي: "موږ د دوه اړخیزې سوداګرۍ د کچې د ۱۰ میلیارده ډالرو څخه ډېرې تبادلې د لوړولو په لټه کې یو."

د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزیر وايي، د سوداګریزو راکړو ورکړو د سرعت د زیاتولو په موخه دغه ډله غواړي د ګمرکونو کاري ساعتونه د ورځې ۲۴ ساعته کړي.

ښاغلي عزیزي کازان ته د خپل سفر او د روسیې-اسلامي نړۍوال اقتصادي فورم په څنډه کې د ایران د اسلامي جمهوریت له سفیر سره وکتل.

د "روسیې-اسلامي نړۍ" پنځلسم نړۍوال اقتصادي فورم د سې شنبې په ورځ د غويي په ۲۳مه پیل شو او د یکشنبې په ورځ د غويي ۳۰مه یې وروستۍ ورځ ده.

متفي ویلي، چې دوحه راتلونکې ناسته کې د مخدره موادو پرخلاف مبارزه، مالي او بانکي مسایل او اقلیمي بدلون اغېزو په اړه بحث ښه موارد کېدلی شي.

د طالبانو تر واک لاندې د بهرنیو چارو وزارت ویاند نن یکشنبه (د غويي ۳۰مه) په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې په دغه ناسته کې د سرمنشي مرستیالې وویل، چې دوحه ۳ ناسته کې به د غړو هېوادونو او نړۍوالو سازمانونو د استازو ترڅنګ دا ځل د نړۍوال بانک او اسیايي بانک استازي هم ګډون کوي.

په خبر پاڼه کې راغلي چې اغلې روزمېري ډیکارلو وویل، چې دوحه ۳ ناسته کې به د بحث محورونه پر مالي او بانکي موضوعاتو، مخدره موادو پر خلاف مبارزه او کروندګرو ته بدیل معیشیت او همدا راز د اقلیم بدلون او ترې افغانستان ته راټوکېدلو زیانونو په اړه خبرې اترې وشي.

خبرپاڼه زیاتوي؛ مرستیالې وویل، چې د دوحې په راتلونکې ناسته کې د افغانستان حکومت سره تعامل غواړي او ښايي واضح بحثونه او د دواړو لوریو پر غوښتنو او اندېښنو په اړه خبرې اترې ولري.

د طالبانو په خبرپاڼه کې لیکل شوي، چې اغلې ډیکارلو وویل، چې د دوحه درېیمه ناستې اساسي هدف افغانستان سره د نړۍوالې ټولنې اړیکې عادي کول دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې لیکل شوي، چې متقي وویل اوس دغه ډله له یوناما سره په کابل کې ښې اړیکې لري او متقي ټينکار کړی چې په ملګرو ملتونو کې باید د افغانستان واقعي استازی د نظام استازیتوب وکړي او په دې اړه پراته خنډونه باید لرې شي.

متقي په دغه لیدنه کې د دوحې تېرې غونډې ته په اشارې سره وویل، چې د دوحې په دویمه ناسته کې هم معناداره ګډون غوښت او د نوموړي په وینا یوازې تشریفاتي ګډون ګټور ونه بلل شو.

په دغه لیدنه کې متفي ویلي؛ د دوحې په درېیمه ناسته کې د پورتنیو د بحث مواردو ترڅنګ ښايي د ترکیب په اړه یې هم هوکړې ته ورسېږي.

سیاسي چارو کارپوهان په دې باور دي، چې د دوحې ناستې څخه د طالبانو وېره دا ده، چې نړۍ په دغه ناسته کې د افغانستان لپاره ځانګړی استازی وټاکلي، هغه څه چې د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده ورسره کلک مخالفت څرګند کړی دی.

د دوی په باور نړۍ غواړي په دوحه کې له طالبانو سره د افغانستان په اساسي موضوعاتو بحث وکړي، چې له هغې جملې څخه له شپږمه پورته د انجونو پرمخ ښوونځي او پوهنتونونو پرانېستل، ښځو ته د کار اجازه او په افغانستان کې د یو ټولشموله حکومت جوړل دي.

تسنیم خبري اژانس راپور ورکړی، چې په دې چورلکه کې د ولسمشر ملګري په دې وتوانېدل چې له مرکز سره تماسونه ټینګ کړي او له مرګ ژوبلې پرته دغه پیښه پای ته رسېدلې ده.

دغې رسنۍ څرګنده کړې ده، چې په دغه کاروان کې «درې چورلکې موجودې وې».

د دغه راپور له مخې؛ "دوه چورلکې چې یو شمېر وزیران او چارواکي هم په کې وو، په خوندي توګه خپل منزل ته رسېدلي دي."

تسنیم د خپلو راپورونو پر بنسټ لیکلي چې "د ولسمشر په لېږدونکې چورلکه کې ایت الله الهاشم، د تبریز د جمعې امام او د ایران د بهرنیو چارو وزیر امیر عبداللهیان هم موجود وو."

خو د ایران د اسلامي جمهوریت خبري اژانس (ایرنا) په یوه راپور کې لیکلي، چې د ولسمشر د سپرلۍ چورلکه د ورزقان په عمومي سیمه کې له سختې ناستې سره مخامخ شوې ده.

د ایرنا په رپوټ کښې ویل شوی دی چې په دغه کتنه کښې د تبریز د امام جمعه او د اسلامی جمهوریت د خارجه وزیر په شمول د ختیځ آذربایجان له والي ابراهیم رییسی او یو شمېر نورو کسانو سره وو.

دغه سازمان چې له ملګرو ملتونو سره تړاو لري وايي، د اقلیم بدلون، شخړې، نابرابري، بې وزلي او د کرونا ناروغۍ پایلې په نړۍ کې د دغو خلکو د لوږې له لاملونو څخه دي.

دې سازمان دا هم لیکلي: "دا عوامل د اړمنو خلکو د لاسرسي لګښتونه ډیر کړي چې په ملیونونو زیان منونکي خلک د خوړو خوندیتوب ته اړ کړي. د خوړو نړۍوال پروګرام د لوږې د حل لپاره فعالیتونه ترسره کوي."

د خوړو نړۍوال پروګرام وايي، ۶۰ سلنه وږي کسان په جګړه ځپلو سیمو کې ژوند کوي.

د دې نړۍوال مرستندویه سازمان په وینا، دا شخړې د لوږې له لسو سختو بحرانونو څخه د۸ اصلي لامل دی.

د جګړې ترڅنګ، د اقلیم بحران په نړۍ کې د لوږې د چټک زیاتوالي یو له اصلي لاملونو څخه دی. د اقلیم بدلون ژوند، فصلونه او معیشت له منځه وړي او د ځان د تغذیه کولو وړتیا کمزورې کوي.

په دې وروستیو کې ملګرو ملتونو په یوه راپور کې ویلي، چې په ټوله نړۍ کې ۷۸۳ میلیونه وګړي له لوږې سره مخ دي.

هغه په ایکس پاڼه لیکلي چې د جګړې له پیل راهیسې، د غزې په تړانګه کې فلسطینیان څو څو ځله د امنیت په لټه کې «چې هیڅ موکه نه ده ورکړل شوې» له خپلو سیمو څخه بې ځایه شوي.

د هغه په ​​وينا، هر کله چې دغه خلک بې ځايه شوي، د کور لوښي کپړي ترې شاته پاتې کیږي، په نوي ځای کې له سره پيل وکړي او د خوندیتوب له امکاناتو پرته له ګواښ سره مخ کېږي.

د شنبې په ورځ هم د غزې په ټولو سیمو کې د اسراییلي پوځیانو له خوا بریدونه وشول چې لسګونه کسان یې ووژل.

په غزه کې د حماس تر واک لاندې د روغتیا وزارت ویلي چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۸۳ فلسطینیان وژل شوي دي.

په رفح باندې د اسراییل د بریدونو له پیلېدو مخکې په دې سیمه کې شاوخوا ۱،۵ میلیونه فلسطینیان بې ځایه شوي وو، چې ډیری یې د غزې له نورو سیمو څخه دلته را کډه شوي وو.