اسراییل: په غزه کې د یرغمل شویو کسانو درېیمه برخه وژل شوې ده

په کابل کې د طالبانو د پولیسو ویاند خالد ځدراڼ د سې شنبې په ورځ په ایکس پانې لیکلي، چې نوموړی له یوه پلاوي سره متحده عربي اماراتو ته تللی دی.

په دغه سفر کې د طالبانو د چارواکو په منځ کې د دغې ډلې د استخباراتو مشر هم د پلاوي غړیتوب لري.

سراج الدین حقاني د طالبانو له هغو مشرانو څخه دی، چې لا هم د متحده ایالاتو په تور لېست کې شامل دی او د سلګونو ځانمرګو بریدګرو د روزونکي په توګه یادیږي.

نوموړي په خپلې یوې وینا کې ویلي، چې په افغانستان کې له زرو زیات ځانمرګو بریدونو د تنظیم او روزنې چارې ترسره کړي دي.

تر اوسه د دغه سفر په اړه نور جزییات نه دي په ډاګه شوي.

متحده ایالاتو پرون د ملګرو ملتونو له امنیت شورا وغوښتل چې په غزې تړانګه کې د اسراییل او حماس ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو لپاره د ولسمشر جوبایډن د وړاندیز ملاتړ وکړي.

رویټرز خبري اژانس چې د دې مسودې یو مخ متن یې لیدلی، ویلي چې دا متن د امنیت شورا ۱۵ غړو ته استول شوی او د تصویب لپاره لږ تر لږه نهو مثبتو رایو ته اړتیا لري.

امنیت شورا په ځانګړې توګه چین او روسیه یې ویټو کولی شي.

مسوده پر حماس غږ کوي، چې دا تړون ومني او "بې له ځنډ او پرته له کوم شرطه دې په بشپړ ډول پلی کړي."

امریکا د خپل وړاندیز شوي پرېکړه لیک په مسوده کې د هغو اړخونو پر اهمیت هم ټینګار کړی، چې د دایمي دښمنۍ د ختمولو په هدف د موافقې د شرایطو رعایت کوي.

د امریکا دا وړاندیز یوه اونۍ وروسته له هغې وشو، چې الجزایر د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته د یوه پرېکړه لیک مسوده وړاندې کړه چې په غزه کې د اوربند، د حماس له خوا د ټولو یرغمل شویو د خوشې کولو او په رفح کې د اسراییل د پوځي عملیاتو د سملاسي بندیدو غوښتنه یې کوله.

د تېرې جمعې په ورځ بایډن په غزه کې د اسراییل د یرغمل شویو کسانو د خوشې کولو په بدل کې د اوربند لپاره درې مرحلې وړاندیز کړې او ویې ویل: "د دې وخت دی چې دا جګړه پای ته ورسیږي."

د امریکا د ولسمشر دا وړاندیز د حماس له لومړني مثبت غبرګون سره مخ شو.

په ملګرو ملتونو کې د امریکا استازې لېنډا توماس ګرینفیلډ په یوه بیان کې ویلي، چې د سیمې په ګډون ګڼو مشرانو او حکومتونو دغه پلان تایید کړی او دوی له امنیت شورا غواړي، چې د دې موافقې په عملي کولو کې ورسره یوځای شي.

نوموړې د شورا له غړو وغوښتل چې دغه پرېکړه ليک تصويب کړي.

د اوو حکومتونو ډلې (G7) مشرانو هم په یوه بیان کې اعلان وکړ، چې دوی د هر اړخیز اوربند او د یرغمل شویو خوشې کولو د تړون "بشپړ ملاتړ کوي او تر شا به یې ولاړ وي".

د سعودي عربستان، اردن، متحده عربي اماراتو، قطر او مصر د بهرنیو چارو وزیرانو هم د دغه پلان ملاتړ کړی دی.

د کالام په ځنګلونو کې د پاکولو په دې کمپاين کې د پاکستان پوځ، د پښتونخوا د ځنګلونو ادارې مسولينو، ځايي خلګو او زدکوونکو برخه اخيستې وه.

د پاکستان راډيو نن په خپل خبر کې ليکلي، چې د پاکولو د دې اشر پر مهال د زرغون پاکستان سياحت له لخوا د تخت بایي، باجوړ، مهمند، خيبر، اورکزۍ، چترال او ځينو نورو سیمو کې نيالګي هم کېنول شوي دي.

د سوات کالام د ځنګلونو هغه زرغونه او سمسوره سېمه ده، چې ډېر کسان د سېل لپاره ور ځي.

خو ډېر وخت دغه زرغون چاپيریال د مېله والو د بېغورۍ، نه همکارۍ او د کثافاتو د نه ټولو له امله ککړ او بدرنګه وي.

د افغانستان په ډېرو ورته سیمو کې هم سېلانيان پاک چاپيريال ته توجه نه کوي.

مېله وال له سېل وروسته د ځانونو سره د خوراکي توکو کثافات هم هلته پرېږدي، چې د چاپيريال د ککړتيا لامل ګرځي.

دا په داسې حال کې ده، چې دغه ښاروال په سیمه ییزو ټاکنو کې له بریالي کېدو وروسته،‌ دوه میاشتې وړاندې واک ترلاسه کړی و.

د ښاروالۍ له تېرو ټاکنو وروسته ترکیې نږدې ټول کرد پلوه ښاروالان د پي کا کا نومې اورپکې ډلې سره د تړاو په تور توقیف کړي او د هغوی پر ځای یې دولتي چارواکي د انتخابي ښاروالیو څوکیو کې ګمارلي دي.

د کورنیو چارو وزارت له خوا پر اېکس خواله رسنۍ خپرې شوې اعلامیه کې راغلي،‌ چې د ایران او عراق په پوله د حکاري ولایت ښاروال، محمد صدیق اکیس د پي کا کا په وسله واله ډله کې د لوړې کچې د رول په لرلو تورن شوی دی.

یوې امنیتي سرچینې وویل، چې د پولیسو ټیمونو د حکاري د ښاروالۍ ودانۍ پلټنه کړې او د ښاغلي اکیس د کرد پلوه "د کردانو ډېموکراټیک ګوند" غړي یې له دغې ودانۍ شړلي دي.

دغه ګوند د ترکیې په پارلمان کې درېیم لوی ګوند دی.

ښاغلي اکیس او د هغه وکیل لا تر اوسه په دې اړه څه نه دي؛ خو ټاکل شوې د هغوی ګوند د دغې پیښې په اړه یو خبري کنفرانس ورکړي.‌

د کردانو ډېموکراټیک ګوند د ښاروال د نیولو په اړه په یوه اعلامیه کې وویل: "دولت چې هر وخت د خلکو په اراده مات شوی، یو ځل بیا هغه لاره غوره کړې، چې ښه پرې بلد دی، د خلکو اراده تر پښو لاندې کول او له پوځي قوته کار اخیستل بدې پایلې لري."

د مارچ په ۳۱ مه په سیمه ییزو ټولټاکنو کې د کردانو ډېموکراټیک ګوند خپل سیمه ییز ځواک یو ځل بیا وښوده او د ۱۰ ولایتونه ښاروالۍ یې وګټلې.

د ترکیې حکومت د کردانو ډېموکراټیک ګوند د پي کا کا وسله والې ډلې سره د اړیکو په لرلو تورنوي، هغه ډله چې د ترکیې، متحده ایالاتو او اروپایي ټولنې له خوا د یوې ترهګرې ډلې په توګه پېژندل شوي ده.

نينګ د دوشنبې په ورځ په یوې خبري ناسته کې وويل، چين غواړي چې ايران او متحده عربي امارات خپل اختلافات په سوله ييزه توګه د خبرو اترو او مشورې له لارې حل کړي.

متحده عربي امارات د فارس په خلیج کې د ابو موسی او ګرېټر او لیسر تونب په نوم د دغو درېیو ټاپوګانو د ملکیت ادعا کوياو په تیرو لسیزو کې یې د عدالت نړۍوالې محکمې ته د دې موضوع د راجع کولو غوښتنه کړې.

له بلې خوا ایران دا غوښتنه رد کړې او ویلي یې دي، چې د ټاپوګانو د حاکمیت مساله په ۱۹۷۱کال کې په قطعي او دایمي توګه واضح شوې وه او یوازې یې د «غلط فهمیو د حلولو لپاره» خبرو اترو ته چمتووالی ښودلی دی.

تیره اونۍ چین په یوه اعلامیه کې د متحده عربي اماراتو د هڅو ملاتړ وکړ؛ ترڅو د ټاپوګانو موضوع "سوله ییز حل" ته ورسیږي.

د ایران د اسلامي جمهوریت د بهرنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ په تهران کې د چین سفیر احضار کړ او د متحده عربي اماراتو د "بې اساسه ادعاو" په اړه د چین د "پرله پسې ملاتړ" په اړه یې اعتراض وکړ.