مجاهد: حقاني د امنیتي ارګانونو لپاره د اماراتو د ساختماني او صحي همکارۍ غوښتنه کړې

په هرات کې د سوالګرو د راټولولو کميسيون رييس او د طالبانو دپوليسو د نشه یي توکو پر وړاندې د مبارزې د برخې مدير حيات الله روحاني باختر اژانس ته ويلي:«غيري حقیقي سوالګر که بيا د سوال پر مهال ونیول شي محکمې ته به معرفي شي.»

د دغه طالب چارواکي په خبره، د دوی له خوا یتیمانو او سوالګرو ماشومانو ته تخنیکي او مسلکي زدکړې ورکول کیږي.

تر دې مخکې د طالبانو د عدلیې وزارت د غوايي میاشتي په ورستيو کې ويلي و، چې د دې ډلې مشر د سوالګرو د راټولولو او د سوال کولو د مخنیوي قانون تصویب کړی دی.

د دې قانون له مخې، «مسلکي او منظمه سوالګري» جرم دی او عاملین به یې په بند محکوم شي.

په دې قانون کې د سوال کولو لپاره د ماشومانو او معلولینو څخه ګټه اخيستل او استعمالول هم منعه شوی.

طالبانو تېر کال د مرغومي په میاشت کې ويلي وو، چې دوی د کابل ښار له بېلا – بېلو سېمو څخه تر ۴۸ زره ډېر سوالګر راټول کړي دي.

تر دې مخکې ښاغلي کابلوف دا هم ویلي و چې د بهرنیو چارو او عدلیې وزارت ولسمشر ولادیمیر پوتین ته ویلي چې طالبان د دغه هېواد د ترهګرو ډلو له نوملړ اېستل کېدلی شي.

چین، روسیه، قزاقستان، قرغزستان، تاجکستان، ازبکستان، ایران، هند او پاکستان د شانګهای تړون غړي دی.

افغانستان، مغولستان، بیلاروس، عراق او سریلانکا یې هم څارونکي غړ دي.

دغو سياسي ګوندونو او جريانونو په يوه اعلاميه کې ټينګار کړی چې د تېرو څلورو لسيزو د ورته خبرو تجربو ښودلې، چې که اداره او د خلګو اراده د خپلو منل شویو استازو له خوا وړاندي نه شي « د ترهګرو حرکتونو سره تعامل به ستونزه هواره نه کړي او د بحران پايلې به لا زياتې کړي»

په اعلاميه کې راغلي، چې طالبانو د افغانستان حاکمیت «غصب» کړی دی او د منظم او رغېدونکي نړيوال تعامل زیاتوالی هغه وخت معنا لري، چې د ټولو خلکو ګټې په پام کې ونیول شي.

خبرپاڼه زیاتوي: « ګوندونه، سیاسي جریانونه، چې د ښځو په مسلو کې ښکیل دي، په هیواد کې د ظلم، ترهګرۍ، تبعیض او توکم پالنې په وړاندې د خلکو، توکمونو او ښځو د ارادې د توضیح په توګه باید په دې ناسته کې ګډون وکړي او د بین الافغاني تعامل په اړه بحث وکړي.»

دغو حرکتونو بیا ویلي، چې دوی د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د ټاکل کېدو هرکلی کوي، خو په دې شرط، چې «د هغه انتخاب او ماموریت باید د افغانستان په مسله کې د ښکیلو داخلي، سیمه ییزو او نړیوالو جریانونو سره په هر اړخیزه مشوره ترسره شي.

د طالبانو مخالفو سیاسي ګوندونو او د ښځو غورځنګونو ویلي، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د احتمالي استازې دنده دا ده چې «د بحران اصلي حل باید د خلګو بشری او اساسي حقونو پر بنسټ وي او نه د تعامل د ترلاسه کولو لپاره د خلګو د کړواونو د هيرولو په لاره کې د اتعطاف او تروریزم سره.»

په اعلاميه کې راغلي، چې د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي په ټاکلو کې هر ډول «يو اړخيزتوب» به د هغه د کار اغېزمنتيا او له هغه سره د کورنيو او نړيوالو جريانونو پر همکاريو اغېز وکړي.

په اعلاميه کې د طالبانو د حکومت د نږدې دريو کلونو «ظالمانه کړنو» ته اشاره شوې او ويل شوي دي: « له دې ډلې سره د تړلو دروازو تر شا هر ډول یو اړخیز تعامل د ارادې، بشري حقونو او ټولو هغو کړاوونو او ناخوالو له پامه غورځول دي، چې په دريو لسیزو کې د افغانستان خلک له دغې ډلې سره مخامخ شوي دي.»

د دوحې دریمه ناسته به د افغانستان لپاره د هېوادونو د استازو په حضور کې د چنګاښ په ۱۰مه او ۱۱مه جوړه شي.

ملګرو ملتونو د دې غونډې هدف «له افغانستان سره په منظم ډول د نړیوالو اړیکو زیاتوالی» یاد کړی.

دغې غونډې ته طالبان هم بلل شوي او په تېرو څو ورځو کې د دې ډلې د بهرنیو چارو وزارت دوحې ته د خپل استازي د ټاکلو په اړه د رايي ټولو خبر ورکړی دی.

ښاغلی محمدیان د ایران له ایلنا خبري اژانس سره په خبرو کې زیاتوي، په ایران کې هم ځینې عوامل د دې صادراتو پر کمښت تاثیر لري، لکه د قرارداد سپارل او د ډالري ژمنو ختمېدل.

دغه ایرانی چارواکی د طالبانو او پاکستان اړیکو ته په اشاره وايي، چې تهران له دې ډلې سره ښه اړیکي لري او که ځینې لارې چارې وسنجول شي، نو ډېر ژر به افغانستان ته د ایران تجارت تر درې میلیارد ډالرو ورسېږي.

حسین محمدیان وايي چې په مقابل کې تېر کال له افغانستان هم دغه هېواد ته د ۱۵۰ میلیون ډالرو صادرات شوي دي.

د ښاغلي محمدیان په خبره، د ایران او افغانستان ترمنځ د صادراتو په کچه کې لوی توپیر په اوږدمهال کې د تهران په تاون دی.

نوموړی وايي، په دې برخه کې افغان سوداګر هم دا ګیله لري چې چین، پاکستان او اروپا ته صادرات لری، خو ایران اجازه نه ور کوي.

د محمدیان په خبره، ایران کې د افغانستان کرنیز او کاني محصولایت ښه بازار لرلی شي، خو د دغه هېواد د ګمرک قیودات، سټنډرډ اداره او د کرنې وزارت یې خنډ دي.

نوموړي د هغه هېواد له حکومته وغوښتل، هغه خلک چې «د طالباني فکرونو» او «جنسیتي توپیر » ملاتړ کوي ډېر ژر دې له خپل هېواده افغانستان ته وشړي.

د مانهایم په ښار کې د یو افغان بریدګر له‌خوا شوي برید په جرمني کې د کډوالو په اړه تاوده بحثونه راپورته کړي دي. په داسې حال کې چې ښي اړخي ګوندونه له دغه فرصته په ګټې اخیستنې سره غواړي جرمني ته د کډوالو د ورتګ او اوسېدلو مخه ونیسي، د جرمني د کورنیو چارو وزیرې ویلي چې د مجرمو او خطر ناکو افغان کډوالو د اېستلو په اړه پر یو یو لړ لارو چارو غور کوي.
د افغانستان د بهرنیو چارو پخواني وزیر د سه شنبې په ورځ په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې یو داسې اقلیت هم په جرمني کې اوسېږي چې د طالبانو له اېډیولوژۍ سره همغږي دي.
نوموړي لیکلي: «یو ډېر کوچنی اقلیت شته، چې باید وپېژندل شي. دغه خلک د طالبانو له اېډیولوژۍ سره همغږي دي، د جنسیتي توپیر ملاتړ او د هغې له مخې عمل کوي. دغه کسان دې ژر تر ژره افغانستان ته وشړل شي.»
داسې ښکاري، چې ښاغلی سپنتا په جرمني کې د کډوالو ضد د منفي بحثونو او هلته د کډوالو لپاره د شرایطو له سختېدو له امله اندېښمن دی.

هغه د هغو کډوالو د خوندیتوب غوښتنه وکړه، چې د طالبانو له لاسه تښتېدلي دي.

هغه وویل، چې د طالبانو مخالفین په تېره بیا مېرمنې د دې وړ دي چې د هغوی ساتنه او پالنه وشي.
یو شمېر جرمني ګوندونه د مجرمو افغانانو د ستنولو غوښتونکی دي.

اوس‌مهال جرمني افغان او سوری کډوال د دوی په هېوادونو کې د سیاسي او امنیتي وضعیت له امله نه باسي.
د افغانستان د هرات ولایت اوسېدونکي سلیمان عطایي د جمعې په ورځ په مانهایم ښار کې د اسلام پر نیوکه کوونکې ډلې برید وکړ او د یو پولیس په ګډون یې شپږ تنه پر چړې ټپیان کړل. پولیس افسر بیا وروسته په روغتون کې ساه ورکړه.
ښاغلي سپنتا د افغان کډوالو د اېستلو په اړه د جرمني سیاست‌والو په غبرګون کې ویلي، چې باید داسې پرېکړې د «قانون» او «انساني کرامت» په رڼا کې وشي.
دغه برید په اروپا کې د پارلماني ټاکنو په درشل کې شوی. ښی اړخي افراطي ګوندونه هڅه کوي له دغې پېښې څخه سیاسي ګټه پورته کړي.