د افغان چارو لپاره د ایران ځانګړی استازی حسن کاظمي قمي په تهران کې د مسکو فارمټ په چوکاټ کې د افغانستان لپاره د تماس ډلې د ناستې په پای کې ویلي، « که افغانستان غواړي له اوسني بحراني وضعیت څخه ووځي باید له ښه کسانو او له بیلابیلو پاړکو حکومت جوړ کړي.»
په تهران کې د افغانستان لپاره د تماس ډلې دویمه ناسته چې د ایرن، روسیې، چین او پاکستان په ګدون جوړه شوې وه، د شنبې په ورځ پای ته ورسیده.
په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د ایران ځانګړي استازي ټینګار کړی چې له «صالحو خلکو د بېلا بېلوپاړکو حکومت جوړول» طالبانو ته سپارښتنه او وړاندیز دی، خو د افغانستان په چارو کې د لاسوهنې په مانا نه ده.
ښاغلي قمي ویلي، د تهران د ناستې ګډونوال لاهم افغانستان د خپل بهرني سیاست په لومړیتوبونو کې لري او له دغه هیواد څخه د امنیتي ګواښونو په اړه اندیښمن دي.
د هغه په وینا د سیمې هیوادونه په دې باور دي چې باید له افغانتسان سره د ترهګرۍ د مبارزې او نورو برخو کې همکاري وشي، ځکه چې دغه هیواد په سخت وضعیت کې دی او له ډیرو ستونزو سره مخامخ دی.
نوموړي په مسکو او کندهار کې تروریستي بریدونو او په پاکستان کې پر چینايي وګړو چاودنې ته په اشارې څرګنده کړه چې ترهګري د افغانستان، ګاونډیو هېوادونو او سیمې ته زیان رسوي.
د هغه په وینا، تهران کې د نن ورځې خبرې له ترهګرۍ سره د مبارزې، د امنیت د تامین او د سرحدونو د ټینګولو په هکله وې.
په ورته وخت کې ښاغلي قمي ټینګار وکړ چې ایران هوډ لري چې له افغانستان سره ګډه پوله په فزیکي توګه لا غښتلې کړي.
هغه وويل: "د هېواد د لوړ پوړو چارواکو د ټينګار له مخې پلان لرو چې يوه عصري او مجهز سرحدي دیوال جوړ کړو او د جوړېدو چارې يې پيل شوې هم دي."
نوموړی ټینګار کوي، چې د افغانستان وضعیت د سیمې پر حالاتو هم اغیز کوي او که دغه هیواد کې د کډوالۍ یا ترهګرۍ موضوع لا هم روانه وي، نو دا د سیمې هیوادونو ته د تشویش وړ خبره ده.
هغه وویل، چې افغانستان نن یو سرپرست حکومت لري، خو دا د دغه هیواد ټولې ستونزې نه شي حل کولای.
د افغانستان لپاره د ایران ځانګړی استازی ویلي، چې په افغانستان کې د اوسنیو ستونزو اصلي لامل په دغه هیواد کې د امریکا حضور و او امریکایان باید د دغه هیواد د اوسني وضعیت په اړه ځوابګویه اوسي او په دغه هیواد کې نوې ستونزې جوړې نه کړي.
ښاغلي قمي ویلي، چې د تهران په ناسته کې یې د ګډون لپاره طالبانو ته هم بلنه ورکړې وه، خو هغوی له ګډون څخه ډډه کړې ده او دا چې په دغه ناسته کې شوې پریکړې به له ملګرو ملتونو سره هم شریکې کړي.
په ننګرهار سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې د افغانستان تبلیغي جومات عمومي امیر خان زمان له وفات طالبانو د عبدالباري په نوم شخص د افغانستان د تبلیغانو د عمومي امیر په توګه ټاکلی.
خو ځیني هغه تبلیغان چې د طالبانو له دې ټاکنې سره مخالفت لري، افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې د دې مشر په ټاکلو کې د تبلغانو له شوراګانو سره هیڅ ډول مشوره نه ده شوې.
دوی زیاتوی د افغانستان، بنګلدیش، هند لپاره د تبلیغانو عمومي مشران د هند اسلامي علماوو شورا لخوا ټاکل کیږي، خو د دوی پر وینا اوس پاکستان غواړي د افغانستان تبلیغان د پاکستان ریونډ تبلیغي مرکز پورې وتړي او هغوي په خوښه په افغانستان امیر وټاکل شي.
د طالبانو د پرېکړې مخالف تبلیغان وايي د هند عالماوو شورا یې د مشر ټاکلو په اړه طالبانو ته یو مکتوب لېږلی و خو طالبانو د دې مکتوب پرضد عمل وکړ او هغه یې رد کړ.
دوی زیاتوي د څو میاشتو په موده کې د طالبانو استخباراتو یو شمېر د تبلیغانو نوموتي مشران نیولي، چې د دوی د پرېکړې مخالفت یې کړی دی.
د څو میاشتو روانو ننداریو سره طالبان دې ته اړ شول چې په جلال اباد کې د تبلیغانو لوي مرکز وتړي.
هر جعمه په سلکونه تبلیغان په دغه لوي مرکز کې راټولېدل.
