طالبانو په مالستان کې ښوونځی، کلینیک او بازار تړلي او خلک یې د دُرو وهلو نندارې ته بېولي

له کندهار څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وويل، چې د طالبانو امربالمعروف رياست تېره ورځ د رسنیو له مسوولینو او خبريالانو سره په ليدنه کې يو ځل بیا ګواښ کړی، چې ځانونه پر شریعت برابر او د دوی اصول مراعت کړي.

د سرچېنو په خبره، د طالبانو د امربالمعروف ریاست رییس عبدالحي عمري په تکراري او جدي ډول د رسنیو له مسوولینو غوښتي، چې«د ښځو غږ مطلق بند او باید په هيڅ خپرونه کې خپور نه شي.»

عبدالحي عمري د رسنيو مسوولینو او خبريالانو ته په جدي توګه ويلي: «لنګوټي وتړئ، ږېرې پرېږدئ او ځانونه اصلاح کړئ.»

په کندهار کې خبريالان د امربالمعروف رياست ته غوښتل شوي وو او دغې ادارې ته تر داخلېدو مخکې امنيتي کسانو يو ساعت ټکنده لمر ته د انتظار په بهانه هم درولي وو.

بل لوري بیا نن دوشنبه په کندهار کې د طالبانو اطلاعاتو او فرهنګ ادارې د ولایت مقام او استخباراتو استازو د خبريالانو او رسنيو له مسولينو سره د ستونزو اورېدو او حل په موخه ناسته کړې.

په ناسته کې د کندهار خبريالانو د امربالمعروف ریاست له لوري له خبريالانو سره د ناسم چلند، معلوماتو ته د پر وخت لاس رسي، د راپور جوړولو پر مهال د امنيتي ادارو همکارۍ او ورته نورې غوښتني شريکې کړې.

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ رياست له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې ويل شوي، چې ټولې ستونزي به د حل په موخه له مرکزي ادارې سره شریکې شي.

درې ورځي وړاندي هم د کندهار د طالبانو امنيه قومندانۍ د رسنیو مسولينو ته له خبرتيا پرته د یو شمېر خبريالانو پر دفترونو او رسنيو چاپې وهلې وې او قومندانۍ ته يې وړي وو، خو تر څو ساعته بند وروسته یې خبريالان بېرته خوشي کړي او دا یې سوء تفاهم بللی وو.

د طالبانو استخباراتو په ډېرو ولایتونو کې له خبريالانو ورته غوښتنې کړې او په شفاهي ډول يې ورته ويلي، که د دوی له اصولو خلاف، منفي او انتقادي موضوعاتو ته انعکاس ورکړي د دوی له غبرګون سره به مخ شي.
پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته دې ډلې پر رسنيو او خبريالانو سخت بنديزونه لګولي او چا ته اجازه نه ورکوي، چې تر ډېره د خلکو پر ستونزو راپورونه چمتو کړي.
د یادولو ده، چې د خبریالانو او مدني فعالانو په ګډون ډېر هغه کسان بندیان شوي هم دي، چې د طالبانو د حکومت پر پالیسۍ یې نیوکې کولې.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د رحمان مېنې د نجونو د عالي لېسې ښځینه ښوونکو د دوشنبې په ورځ د (چنګاښ ۱۱مه) له خپلو زده‌کوونکو غوښتي چې خپلو کورونه ته ولاړ شي او په دې ښوونځي کې درس نه وو.

دوه ورځې وړاندې هم په کابل کې د څلورو روغتونونو د کابل صحت طفل، ستوماتولوژي، شیخ زاهد او وزیر اکبرخان روغتونونو ښځینه کارکوونکو هم د پنځه زره افغانیو معاش د اعلان په غبرګون کاربندیز کړی وو.

دا په داسې حال کې چې څه موده وړاندې د طالبانو د چارو ادارې خپلې مالي برخې ته په یوه استولي مکتوب کې لیکلي و، چې د دغې ډلې مشر ملا هبت الله د دولتي ادارو د ټولو ښځینه کارکوونکو میاشتنی معاش پنځه زره افغانۍ ټاکلی دی.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (چنګاښ ۱۱مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې تېره ورځ د نیمروز ولایت د ورېښمو پله له لارې ۱۴۱۸ تنه افغان کډوال له ایرانه راستانه کړل شول.

دغه وزارت وايي، یاد کډوال چې کورنۍ او مجرد کسان په کې شامل دي یو شمېر یې په خپله خوښه او یو نور یې په زور راستانه کړل شوي دي.

طالبان ویلي؛ چې ۶۷۴ تنه اړمن کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو د کډوالۍ دفتر او د خوړو نړېوال سازمان ته ورپيژندلي.

له تېر یوه کال راهیسې له پاکستان او ایرانه د افغان کډوال په زور ایستلو لړۍ دوام لري.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د الجزیرې خبري شبکې راپور خپور کړی، چې پاکستان په پام کې لري چې افغانستان ته د بې اسنادو افغان کډوالو د ایستلو د اختلافي پلان دویم پړاو پیل کړي.

ټاکل شوې، چې د افغان کډوالو د ایستلو دویم پړاو د جون په ۳۰مهپیل شي او له ۸۰۰ زرو څخه ډېر افغانان به له پاکستانه وباسي.

یادې ادارې د دغو بادونو چټکتیا په یو ساعت کې له ۶۰ تر ۹۵ کیلومټرو پورې اټکل کړې ده.

د اونۍ په سر کې هم د طالبانو تر واک لاندې د هواپوهنې ادارې خبرداری ورکړی و، اټکل کیږي چې د سالنګونو په ګډون په شمالي، لوېدیځو او مرکزي ولایتونو کې د چټکو سیلیو، خاورو او دوړو سره بادونه ولګیږي چې په بېلابېلو سیمو کې په یوه ساعت کې به یې د چټکوالي کچه له (۵۰ تر ۸۰) کیلومټرو پورې ورسېږي.

په دې وروستیو میاشتو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د طبعیي پېښو له امله خلکو ته د سر او مال درانه زیانونه اوښتي دي.

د خوړو نړېوال پروګرام د افغانستان څانګې نن دوشنبه د (چنګاښ ۱۱مه) په ایکس پاڼه لیکلي چې، په روان ۲۰۲۴ کال کې یې له ۲۴ زرو څخه زیاتو بېوزله کورنیو سره په افغانستان کې مرستې کړې دي.

تر دې وړاندې هم د خوړو نړېوال پروګرام د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې له بېوزلو کورنیو او د طبعیي پېښو پر مهال د بیړنو مرستو خبرونه ورکړي وو.

د ډبلیو ایف پي مسوولان وايي، چې له تېرو شپږو لسیزو راهیسې په افغانستان کې د لومړنیو خوراکي او نورو توکو مرستې کوي چې د بېوزلو کورنیو لومړنۍ اړتیاوې یې پوره کړې.

د خوړو نړېوال پروګرام چارواکي وايي، سږ کال یې تر اوسه پورې، په ټول افغانستان کې له ۲۴۰۰۰ څخه زیاتو کورنیو سره د طبیعي پېښو پر مهال چې ډیر اغیزمن شوي وو خپلې مرستې روانې ساتلې.

دغه پروګرام د هغو افغان کورنیو سره مرستې کوي چې کورنی مالي حالت يې کمزوری او یا د طبعیي پېښو له امله اغېزمن شوي او بې کوره شوي وي.