د روسیې د پوځ یو استخباراتي افسر په مسکو کې د یوې چاودنې له امله ټپي شو

نوی زیږېدلی ماشوم وروسته د دیر البلاغ ښار الاقصی روغتون ته ولیږدول شو، چیرته چې د هغه پالنه کیږي، د ماشوم نوم ملک یاسین کېښودل شو.

د الاقصی روغتون ډاکټر خلیل الدکران وویل: «شکر دی چې ماشوم وژغورل شو او د ماشوم حالت سم دی.»

ډاکټر خلیل وویل، چې د دغه ماشوم ګناه څه وه، چې په دغو سختو شرایطو او بد حالت کې خپل ژوند پیلوي؟

نوی زېږیدلی ماشوم وروسته د دیر البلاغ ښار الاقصی روغتون ته ولیږدول شو، چیرته چې د هغه پالنه کیږي، د ماشوم نوم ملک یاسین کېښودل شو.

د الاقصی روغتون ډاکټر خلیل الدکران وویل: «شکر دی چې ماشوم وژغورل شو او د ماشوم حالت سم دی.»

ډاکټر خلیل وویل، چې د دغه ماشوم ګناه څه وه چې په دغو سختو شرایطو او بد حالت کې خپل ژوند پیلوي؟

د اکتوبر له اوومې راهیسې په غزه کې د اسراییل په جګړه کې لږ تر لږه ۳۹ زره او ۱۴۵ فلسطینیان وژل شوي او ۹۰ زره او ۲۵۷ نور ټپیان دي.

د اکټوبر له ۷مې نېټې راهیسې د حماس تر مشرۍ لاندې د بریدونو له امله یو زرو ۱۳۹تنه وژل شوي او لسګونه کسان لا هم په غزه کې بندیان دي.

په تېره اونۍ کې د غزې پر مرکزي سیمو کې د اسراییل بریدونه د النصیرات پر کمپ متمرکز وو، چې لسګونه کسان پکې وژل شوي دي.

اسراییلي پوځ د غزې ۸۰ سلنه څخه زیاته برخه د تخلیې امر لاندې راوستې او یا هم «د نه تلو زون» سیمه ګرځولې ده. خو فلسطینیان وایي، موږ چیرې ولاړ شو؟

د قطر او مصر په مشرۍ او د متحده ایالاتو په ملاتړ د اوربند هڅې تر دې دمه د جنګیالیو ترمنځ د اختلافاتو له امله ناکامه شوې.

د اکتوبر له اوومې راهیسې په غزه کې د اسراییل په جګړه کې لږ تر لږه ۳۹ زره او ۹۰ فلسطینیان وژل شوي او ۹۰ زره او ۱۴۷ نور ټپیان دي.

د اکټوبر له ۷مې نېټې راهیسې د حماس تر مشرۍ لاندې د بریدونو له امله یو زرو ۱۳۹تنه وژل شوي او لسګونه کسان لا هم په غزه کې بندیان دي.

په تېره اونۍ کې د غزې پر مرکزي سیمو کې د اسراییل بریدونه د النصیرات پر کمپ متمرکز وو، چې لسګونه کسان پکې وژل شوي دي.

د ایران د پوځ د ځمکني ځواک د انجینرۍ قطعې قوماندان جنرال احمد اکبري نن سې شنبه ایراني رسنیو ته وویل، چې دغه څلور متره لوړ دېوال به له افغانستان سره د څه باندې ۹۰۰ کیلومتره پولې ۳۰۰ کیلومتره برخه بنده کړي.

ایراني رسنیو لیکلي چې تمه کیږي، چې دغه دېوال به د مخدره توکو د قاچاق مخه ونیسي او له افغانستان څخه د ناقانونه کډوالو د راتګ په لړ کې به په سرحدي سیمو او ټول هېواد کې د اوسېدونکو امنیت پیاوړی کړي.

دغه پلان چې د روان کال په لومړیو کې په ډاګه شو، د کانکریټي دېوال جوړول، د اغزن تار، کټارو او د پولو په اوږدو کې د مناسبو سړکونو جوړول شامل دي.

ایران د لسیزو راهیسې د میلیونونو افغان کډوالو کوربه دی؛ خو په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له خوا د افغانستان له نیولو وروسته ایران ته د افغان کډوالو د تګ بهیر چټک شوی دی.

رسمي سرچینې په ایران کې د مېشتو افغان کډوالو شمېر ۵ میلیونه بولي.

له دې وړاندې محمدباقر قالیباف د ایران د ولسمشریزو ټاکنو د نوماندانو په یوې مناظره کې ویلي، چې ټولې ټولنیزې ستونزې د هېواد ختیځې برخې سره تړلې دي.
د ولسمشرۍ لپاره دغه نوماند زیاته کړې وه:« باید د پاکستان او افغانستان سره پر ختیځه پوله دېوال وغځوو، چې د هغه ځای امنیت ټینګ شي.»

د چين بهرنيو چارو وزارت د سې شنبې په ورځ (د زمري ۲مه) نېټه په يوې اعلاميه کې ویلي، چې د جولای په ۲۱مه او ۲۳مه نېټه د دغه هېواد په پلازمېنه کې د خبرو اترو په پای کې د ۱۴ فلسطيني ډلو ترمنځ دغه تړون لاسلیک شو.

د حماس یوه جګپوړي چارواکي حسام بدران وویل: «د بیجینګ د اعلاميې تر ټولو مهم ټکی د فلسطین د چارو د اداره کولو لپاره د فلسطین د ملي يوالي د حکومت جوړول دي.»

د حماس او فتح د پخلاینې او د ۱۷ کلنې جګړې د پای ته رسولو لپاره د مصر او نورو عربي هېوادونو پخوانۍ هڅې بریالۍ نه وې.

دا غونډه په غزه کې د اوربند هوکړې ته د رسېدو لپاره د نړۍوالو منځګړیو د هڅو په ترڅ کې جوړه شوې وه او په دې غونډه کې د اختلاف یو ټکی د «راتلونکې ورځ» په نوم پروګرام دی، چې د جګړې له پای ته رسېدو وروسته به د غزې اداره څنګه وي.

د اسراييل لومړي وزير بنيامين نتنياهو ويلي، چې د ده موخه د ايران له ملاتړه برخمنه حماس ډله له منځه وړل دي او د غزې تر جګړې وروسته په اداره کې د دې ډلې د هر ډول رول مخالف دی.

د اسراییل بهرنیو چارو وزیر یسرایل کاتز پر اېکس پانه د دې موافقې په غبرګون کې ليکلي: «محمود عباس د دې پر ځای چې ترهګري رد کړي، د حماس قاتلین او تیري کوونکي په غېږ کې نيسي او خپله اصلي څېره په ډاګه کوي.»

هغه زیاته کړه: «په حقیقت کې به دا ونه شي، ځکه چې د حماس حکومت به نسکور شي او عباس به له لرې څخه غزه وګوري، امنیت به یوازې د اسراییل په لاس کې وي»

اوس مهال غزه د حماس ډلې له خوا اداره کیږي او فتح د فلسطین د ادارې د ملا تېر جوړوي، چې په لوېدیځه غاړه کې محدود کنټرول لري.

دغه مخالفو ډلو حماس او فتح د روان کال په اپریل میاشت کې په بیجینګ کې سره وکتل، چې له ۱۷ کلنې شخړې وروسته د پخلاینې په اړه خبرې وکړي.

دا د غزې د جګړې له پیل راهیسې چین ته د حماس د پلاوي لومړی سفر دی.

د هینلي ادارې په خپله ارزونه کې چې د سې شنبې په ورځ خپره شوه، یو ځل بیا د افغانستان پاسپورت د نړۍ تر ټولو کمزوری پاسپورټ بللی دی.

د هینلي پاسپورټ ارزونې ادارې ویلي: "افغانستان د نړۍ تر ټولو کمزوری پاسپورټ پاتې شوی او په تېرو شپږو میاشتو کې یې یو بل هېواد ته لاسرسی له لاسه ورکړی دی."

د هینلي ادارې د راپور له مخې؛ د هغو هېوادونو شمېر چې افغان اتباع یې له وېزې پرته سفر کولای شي ۲۶ هېوادونو ته راټیټ شوي دي.

د ادارې په وینا؛ دا د ارزونې په ۱۹ کلن تاریخ کې تر ټولو ټیټه نومره ده.

سینګاپور یو ځل بیا د نړۍ د قوي پاسپورټ لقب خپل کړ.

د سینګاپور وګړي کولی شي له وېزې پرته ۱۹۵ هېوادونو ته سفر وکړي.

فرانسه، جرمني، ایټالیا، جاپان او اسپانیا په دویم ځای کې دي، چې هر یو یې ۱۹۲ بې وېزې هېوادونو ته تللی شي.

اتریش، فنلنډ، ایرلنډ، لوګزامبورګ، هالنډ، سویلي کوریا او سویډن په درېیم ځای کې دي.

انګلستان، بلجیم، ډنمارک، نیوزیلینډ، ناروې او سویس په څلورم ځای کې پاتې دي.

د متحده ایالاتو پاسپورټ د هینلي په لیست کې خپل ښکته تګ ته دوام ورکړ ، چې ۱۸۶ هېوادونو ته د وېزې پرته سفر کولو اجازه ورکوي، اتم ځای ته رسېدلی.

لس کاله وړاندې په ۲۰۱۴ کال کې برېتانیا او امریکا په ګډه د هینلي په نوملړ کې لومړی ځای درلود.

د وروستیو شمېرو له مخې؛ د متحده عربي اماراتو، چین او اوکراین د پاسپورټ ارزښت زیات شوی او د دغو هېوادونو پاسپورت لرونکي کولای شي له وېزې پرته نورو هېوادونو ته سفر وکړي. سوریه، یمن، بنګله دېش او نایجیریا هم زیات شاته تګ تجربه کړی دی.

د هینلي پاسپورټ ادارې یوه نړۍواله ارزونه ده، چې د پاسپورټونو اعتبار د هغو هېوادونو د شمېر پر اساس درجه بندي کوي چې د هر هېواد وګړي کولی شي پرته له وېزې سفر وکړي.