د تاجکستان د بهرنیو چارو د وزارت مطبوعاتي سکرتر اعلان وکړ، چې د دغه هېواد او ایران تر منځ د وېزې د لغوه کولو تړون به د زمري په ۲۰مه نافذ شي. شاهین صمدي وویل، چې ایرانیان او تاجکان کولی شي، چې د راتګ له وخته له وېزې پرته د یو بل په هېوادونو کې ۳۰ ورځې تېرې کړي.
د هغه په وينا؛ د دواړو هېوادونو اتباع په ايران او تاجکستان کې د ٩٠ ورځو په موده کې ٣٠ ورځې تېرولى شي.
د تاجکستان د بهرنیو چارو وزارت د اعلان له مخې؛ په لومړي پړاو کې به د وېزې پرته د سفر سیسټم یوازې د هغو کسانو لپاره تطبیق شي، چې د دوشنبې او تهران ترمنځ د هوايي شرکتونو له لارې سفر کوي.
د ایران او تاجکستان چارواکو په ۱۴۰۲ کال کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د ویزو د لغوه کولو تړون لاسلیک کړ.
د اسراييل ورځپاڼې يروشلم پوسټ د عربي سرچينو له قوله راپور ورکړى، چې د ايران او اسراييل ترمنځ د پوځي شخړې په صورت کې پاکستان پلان لري، چې د ایران اسلامي جمهوريت ته د منځني واټن بالستيک توغندي ورکړي. په دې راپور کې د "شاهین ۳" په نوم د پاکستان د توغندیو یادونه شوې ده.
د اسلامي همکاریو د سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو بېړنۍ غونډه پرون په جده کې د اسماعیل هنیه د وژل کېدو په اړه د تهران او اسلام اباد په غوښتنه جوړه شوه.
تر دې مخکې پاکستان او ایران په ګډه د اسلامي همکاریو د سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو بېړنۍ غونډه رابللې وه، څو اسلامي جمهوریت په تهران کې د حماس د سیاسي دفتر د مشر اسماعیل هنیه د وژل کېدو په اړه خپل غبرګون له سره غور وکړي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت له دې مخکې د اسماعیل هنیه د وژنې په اړه په یوه بیان کې د "غیرقانوني او له خاورې بهر وژنې" برید بللی او غندلی و.
پاکستان هم د جمعې په ورځ (د زمري ۱۲مه) د حماس د سیاسي دفتر د مشر د مړینې په مناسبت عمومي ماتم اعلان کړ.
د یروشلم پوسټ د راپور له مخې؛ په سعودي عربستان کې د اسلامي همکاریو د سازمان استازي ویلي، چې په جده کې د دغه سازمان د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډه کې د «اسراییل د اشغال د جنایتونو» او د اسماعیل هنیه د وژنې په اړه خبرې وشوې.
په ورته وخت کې وال سټریټ ژورنال د امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی، چې امریکا د روانې اونۍ له پای څخه پر اسراییل د برید لپاره د چمتووالي په موخه د خپلو توغندیو د ویشتلو او پوځي تمرینونو په برخه کې د اسلامي جمهوریت اقدامات څاري.
خو امریکايي چارواکو ویلي دي، چې دوی د اسراییل پر ضد د ایران اسلامي جمهوریت د احتمالي برید د څرنګوالي او وخت په اړه معلومات نه لري.
په ورته وخت کې نیویارک ټایمز د دوو ایراني چارواکو په حواله راپور ورکړی، چې روسیې هم ایران ته د پرمختللو رادار او هوايي دفاعي تجهیزاتو استول پیل کړي دي.
رویټرز خبري اژانس راپور ورکړی، چې په عراق کې پر یوې امریکایي پوځي اډې توغنديز برید کې څو تنه امریکايي پوځیان ټپیان شوي دي. امریکايي چارواکو د برید پخلی کړی او ویلي یې دي، چې برید د عین الاسد پر هوايي اډې شوی دی.
په دغه برید کې دوه توغندي پر دغه هوايي اډې توغول شوي، چې یو یې د اډې دننه لګېدلی چې ګڼ شمېر امریکايي سرتېري په کې ټپیان شوي دي.
خو له بل پلوه بیا العربیه خبري اژانس د عراقي امنیتي سرچینو په حوالې راپور ورکړی، چې پر دغې اډې اته توغندي توغول شوي چې د ځینو یې هدف ته له رسېدو مخکې مخه نیول شوې ده.
امریکايي چارواکو ویلي، چې له برید وروسته د دوی پلټنې او ارزونې روانې دي.
لاتراوسه د دغه برید پړه چا په غاړه نه ده اخیستې.
دا برید په داسې حال کې کېږي، چې په منځني ختیځ کې د اسراییل لهخوا پر فلسطینیانو له برید وروسته په سیمه کې کړکېچ زیات شوی دی.
تېره اونۍ هم اسراییل په تهران کې د حماس سياسي مشر اسماعيل هنيه وواژه، چې وروسته ايران د اسراییل پر ضد د غچ اخېستنې اعلان وکړ.
د شمالي کوریا دولتي رسنۍ د دوشنبې په ورځ راپور ورکړی چې د شمالي کوریا مشر کیم جونګ اون د لومړۍ کرښې سرتیرو ته د ۲۵۰ نوي تاکتیکي بالیسټیک توغندیو له سپارلو څارنه کړې.
بل خوا سیول وايي، چې دغه توغندي د سویلي کوریا د ګواښولو لپاره کارول کیدی شي.
دغه توغندي د شمالي کوریا د دولتي رسنیو له خوا د دیوې عصري تاکتیکي بریدګرې وسلې په توګه تشریح شوي، چې په شخصي توګه د کیم له خوا ډیزاین شوي او د سویل سره په پوله کې د کوریا د خلکو د اردو واحدونو ته لیږدولو ته چمتو دي.
شمالي کوریا تیره میاشت ویلي وو، چې د بالستیک توغندي نوی تکتیکي ازموینه یې کړې ده.
د سویلي کوریا د لوی درستیز ویاند لی سونګ جون، یوې خبري غونډې ته وویل: "موږ باور لرو چې (دغه توغندي) د بیلابیلو چارو لپاره کارول کیږي، لکه پر سویلي کوریا د برید یا ګواښ لپاره."
د شمالي کوریا د دولتي رسنۍ له خوا خپاره شوي عکسونو کې د سرو بینرونو سربیره د توغندیو قطارونه ښودل شويږ د توغندیو د سپارلو دغه مراسم د شپې له خوا د کیم په ګدون ترسره شوې.
په یوه وینا کې، کیم متحده ایالات د "اټومي وسلو پر بنسټ د پوځي بلاک" په جوړولو تورن کړي او دا چې دغه چارې د هغه هیواد د پوځي وړتیاوو لا پیاوړي کولو ته اړ کړ دی.
د سیول د کوریا چارو د اړوندې ادارې ویاند وویل، چې د شمالي کوریا غیر قانوني اټومي او توغندیز پروګرامونه د کوریا په ټاپووزمه کې د سولې او ثبات لپاره لومړنی ګواښ دی.
د پالیسي مطالعاتو لپاره د اسان انسټیټیوټ اصلي څیړونکي چا دو هیوګن وايي، چې پیونګ یانګ غواړي وښیې چې دا د دې وړتیا لري چې په ګاونډي برید وکړي.
د افغانستان لپاره د سوېډن کمېټې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته تایید کړه، چې د دوی د فعالیتونو له بندېدو سره په افغانستان کې یې شاوخوا ۱۴۰۰ افغان کارکوونکو کاري قراردادونه پای ته رسېدلي دي.
دغه کمېټې د «کب ۲۵مه» ویلي وو، چې د طالبانو د فشار د زیاتېدو له امله یې خپل فعالیتونه بند کړل.
د افغانستان لپاره د سوېډن کمېټې ویاندې ویکستروم افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې د سوېډن مرستندویه ادارې ټول فعالیتونه په تېر مارچ میاشت کې پای ته رسېدلي دي.
په افغانستان کې د سوېډن پر کمېټې د طالبانو فشارونه له هغه وخته زیات شول، چې په سوېډن کې یو تن قران کریم ته سپکاوی کړی و.
دغې کمېټې یاده چاره غندلې وه او ویلي یې وو، چې د افغانستان لپاره دسویډن کمېټه؛ د قران کریم د سپکاوي ټولې کړنې په کلکه غندي او همدا رنګه دوی د مذهبي عقیدې، توکم، قومیت یا کوم بل ویش پر بنسټ د خلکو ترمنځ د شخړې یا دښمنۍ د رامنځته کولو هر ډول هڅه غندي.
ویکستروم زیاتوي، چې د دوی د فعالیت له بندېدا سره د ۱۴۰۰ افغان کارکوونکو کاري تړونونه د روان کال د جولای په ۳۱مه نېټه پای ته رسېدلي دي.
د افغانستان لپاره د سوېډن کمېټه همدراز؛ وايي چې په ټپه ولاړې بېلابېلې پروژې به د نورو سازمانو په همکارۍ روانې وساتي.
د سوېډن کمېټې پخواني کارمند اکبر شاه ځدراڼ پر خپل فیسبوک کې د دې کمېټې د بندېدو په غبرګون کې لیکلي:«دې کار سره په سلګونه زره زده کوونکي، مریضان، معلولیت لرونکي انسانان او بې وزله وطنوال له مهمو ټولنیزو - پراختیايي پروژو او خدماتو محروم شول».
د افغانستان لپاره د سوېډن کمېټې له دې وړاندې ویلي وو، چې په سټاکُولم کې د قران کریم د سوځولو له پېښې وروسته د طالبانو تر فشارونو لاندې وه.
څو میاشتې وړاندې د سوېډن کمېټې عمومي رییس اندریاس استفانسون له سوېډن راډیو سره په مرکه کې ویلي، چې دغه پرېکړه د طالبانو په غوښتنه او د دغې کمېټې د کارکوونکو د خوندیتوب لپاره په پام کې نیولو سره شوې ده.
اندرياس استفانسون ویلي وو: « هغه کار او فعالیتونه، چې جواز ونه لري ښایي له ځان سره ډېر ګواښونه ولري.»
هغه همدراز؛ ویلي وو: «په استکُهلم کې د قران کریم له سوځولو راهیسې د سوېډن کمېټې ګڼو سیمو کې د په ځانګړو سیمه ییزو مرستو سره خپلو کارونو ته دوام ورکړی؛ خو اوس د طالبانو له خوا د رد قوي پیغامونه ترلاسه شوي دي.»
طالبانو د چنګاښ په میاشت کې اعلان وکړ، چې تر څو د سوېډن حکومت په استکُهلم کې د قران کریم د سوځولو له امله له مسلمانانو بښنه ونه غواړي د دغه هېواد ټول فعالیتونه به په افغانستان کې ودروي.
د طالبانو له دې پرېکړې او فشارونو وروسته د افغانستان لپاره د سوېډن کمېټې یوه اونۍ وروسته اعلان وکړ، چې په موقت ډول به په افغانستان کې خپل فعالیتونه ودروي.
د افغانستان لپاره د سوېډن کمېټې په خپل رسمي ویب پاڼه کې لیکلي چې له ۸،۰۰۰ ډېر افغان کارکونکي لري او ټول یې په دی هېواد کې د ثبات د راوړلو لپاره مرسته کوي.
په لویه کچه پروګرامونه یې د هېواد په کلیو کې پلې کېږي.
د افغانستان لپاره د سوېډن کمېټه د دې هېواد په ۱۴ ولایتونو کې فعالیت درلود.
د افغانستان لپاره د سوېډن کمیټه له څه باندې ۴۰ کلونو راهیسې په دغه هېواد کې کار کاوه.
دغې کمېټې نه یوازې دا چې په زده کړه ییزه برخه کې یې فعالیت کاوه، بلکې د ګڼو ټولنیزو خدماتو تر څنګ یې معلولیت لرونکو وکړو سره د بدن د غړو د مصنوعي ترمیم، کارموندنې او ظرفیت لوړونې په برخه کې کار کاوه.
د ایران د بهرنیو چارو د وزارت ویاند د دوشنبې په ورځ په تهران کې د حماس د مشر اسماعیل هنیه له وژل کېدو وروسته وویل، چې هېواد یې د سیمه ییزو جګړو د زیاتولو په لټه کې نه دی؛ خو باور لري چې د نورې بې ثباتۍ د مخنیوي لپاره باید اسراییل ته سزا ورکړي.
ناصر کنعاني وویل: “ایران په سیمه کې د ثبات د رامنځته کولو په لټه کې دی؛ خو دا کار یوازې د تېري کوونکي په سزا ورکولو او د صهیونیسټي رژیم (اسراییل) د جرئت په وړاندې د مقاومت په کولو سره رامنځته کیږي.”
کنعاني پر امریکا غږ وکړ، چې د اسراییل له ملاتړه لاس واخلي او زیاته یې کړه، چې نړۍواله ټولنه په سیمه کې د ثبات د ساتلو په برخه کې په خپله دنده کې پاتې راغلې او باید د تېري کوونکي د سزا ملاتړ وکړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ په تهران کې مېشت سفیران او د ډېپلوماټیکو ماموریتونو مشران د بهرنیو چارو له سرپرست وزیر علي باقري کُني سره د کتنې لپاره راوبلل او ټینګار یې وکړ، چې د ایران اراده به اسراییل ته ځواب ورکړي.
کنعاني وویل، چې د اسلامي همکاریو د سازمان بېړنۍ غونډه به د چهارشنبې په ورځ د ایران په غوښتنه جوړه شي، چې د هنیه د وژنې او د ایران د ځواب په اړه به پکې خبرې وشي.
تهران او د ایران سره تړلې ډلې لکه حماس او حزب الله وايي، چې اسراییل د جولای په ۳۱مه د ایران په پلازمینه کې هنیه وژلی دی.
د هغه مړینه د حماس د لوړ پوړو شخصیتونو د وژنو د لړۍ برخه ده، چې په غزه کې د حماس او اسراییل ترمنځ د ۱۱ میاشتنۍ جګړې سره هممهاله دوام لري.
اسراییلي چارواکو د هنیه د وژلو مسوولیت پر غاړه نه ده اخیستې.