امریکا وایي، د طالبانو په واکمنۍ کې د مذهبي لږکیو وضعیت مخ په خرابېدو دی

افغانستان انټرنشنل ته سرچينو ويلي، چې دغه فشارونه تر ډېره د حقاني شبکې له خوا ترسره شوي دي.

په دې وروستیو کې د افغانستان د والیبال ملي لوبډلې هغو لوبغاړو، چې بلنه نه ده ورکړل شوې د دې موضوع په وړاندي اعتراضونه کړي او د دې لوبډلې د مشر روزونکي د استعفا غوښتنه یې کړې ده.

په تېرو څو ورځو کې د والیبال فدراسیون مشرتابه پلاوي د طالبانو د بدني روزنې له مشر احمدالله وثیق سره هم کتلي او خبرې یې ورسره وکړي دي.

واليبال فدراسيون او د بدنې روزنې ادارې د دې ناستې جزيیات نه دي شريک کړي.

د طالبانو تر کنټرول لاندي ملي ټلویزيون د چهار شنبې په ورځ (د زمري ۱۷مه) پر خپله اېکس پاڼه د افغانستان بیارغونې لپاره د امريکا د سر مفتش دفتر (سيګار) د راپور په غبرګون کې د دغه ډلې د کورنيو چارو وزارت د اعلاميې ځيني برخې نشر کړي.

په اعلاميه کې طالبانو ويلي، چې واک ته د دوی په رسېدو په لومړي ځل د نشه يي توکو کښت، پلور او قاچاق له منځه تللی.

دوی ليکلي دي: « د سیګار وروستی راپور بې بنسټه دی، له څو لسیزو وروسته د لومړي ځل لپاره په ټول هېواد کې د نشه‌ یي توکو پدیده له منځه تللې.»

ملي ټلویزيون د همدې اعلاميې له مخې ليکي، چې طالبانو د نشه يي توکو د کرکيلې په اړه د یو شمېر بنسټونو او هېوادونو اندېښنې بې ځايه بللی او ټينګار يې کړی، چې دوی به هېڅ چاته د دې کښتونو د کر اجازه ورنه کړي.

طالبان وايي: «اسلامي امارت به هيڅکله اجازه ورنه کړي، چې د تېرو کلونو په څیر افغانستان يو ځل بيا د نشه ‌یي توکو د سوداګرۍ او قاچاق په مرکز بدل شي.»

طالبانو په دې اعلاميه کې خلکو ته خبرداری ورکړی، چې دوی د نشه يي توکو د کښت، قاچاق، توليد او پلور د مخنيو لپاره مبارزه کوي او په دې برخه کې د هېڅ چا پروا نه ساتي.

پر طالبانو نیوکې دا دي، چې دغه ډله په ځینو سېمو کې د کوکنار کښت اړولو او مخنيوي په برخه کې توپیري چلند کوي.

وړاندې داسې راپورنه نشر شول، چې په جنوبي ولایتونو کې د طالبانو سيمه یيزو قومندانانو په کورونو کې کوکنار کرلي دي، چې ځايي طالب چارواکي یې په تخریبولو کې ناکام دي.

پاپ فرانسیس وویل، چې افغانستان په تېرو لسیزو کې له غمجنو پېښو سره مخ شوی او زیاته یې کړه، چې بې ثباتي، جګړې، داخلي شخړو او له اساسي بشري حقونو څخه سرغړونو ډېری خلک کډوالۍ ته اړ کړي دي.

د نړۍ د کاتولیکانو مشر دغه څرګندونې په ایټالیا کې د افغانانو د ټولنې له یوې ډلې سره په کتنه کې وکړې.

پاپ فرانسیس وویل؛ توکمیزه تنوع چې د افغاني ټولنې ځانګړتیا ده «کله ناکله د تبعیض او جلاوالي لپاره پلمه کیږي.»

د واتیکان خبري ویب پاڼې د چهارشنبې په ورځ په یوه راپور کې لیکلي، چې پاپ فرانسیس د افغانستان او پاکستان په سرحدي سیمو کې د ناوړه وضعیت او په پاکستان کې د مېشتو پښتنو لږه کیو د کړکېچ یادونه هم کړې ده.

نوموړي د خپلو خبرو په يوه برخه کې وويل، چې له دین څخه بايد د تاوتريخوالي او کرکې د وسيلې په توګه کار وانه خیستل شي، بلکې د ولسونو ترمنځ د ورورګلوۍ د رامنځته کولو لپاره بايد وکارول شي.

پاپ فرانسیس وویل، چې دین باید د اختلافاتو په کمولو کې مرسته وکړي او داسې فضا رامنځته کړي چې هرڅوک وکولی شي خپل بشپړ حقونه پرته له تبعیض ترلاسه کړي.

د نړۍ د کاتولیکانو د مشر په وینا؛ له دین څخه ناوړه ګټه پورته کیږي او د نفرت او تاوتریخوالي د خپرولو لپاره د یوې وسیلې په توګه کارول کیږي.

د نړۍ د کاتولیکانو مشر په نړۍ کې د مذهبونو د پیروانو ترمنځ همغږۍ ته اشاره وکړه او ویې ویل، چې په ځینو افریقايي هېوادونو کې مسلمانان او مسیحیان په سوله ییز ډول سره ژوند کوي او د یو بل په مذهبي مراسمو کې ګډون کوي.

د مرکزي بانک ویاند حسیب الله نوري ویلي؛ هغه صرافۍ چې د فعالیت جواز یې نه درلود او یا تمدید نه و فعاليت یې ځنډول شوی دی.

طالبانو ویلي، چې د پیسو تبادله کوونکي باید جواز ولري که نه نو په بازار کې د فعالیت اجازه نه لري.

تر دې مخکې طالبانو په هرات کې د صرافيو بازار بند کړی او (د چنګاښ ۱۸مه) نېته يې د کابل په سرای شهزاده کې هم د ځينو صرافيو پر فعاليت بنديز لګولی و.

هغه وخت کې د طالبانو تر واک لاندې د مرکزي بانک چارواکو ویلي وو، چې د پیسو تبادله کوونکو ته باید رسمي جوازونه ورکړل شي.

خو طالبانو د صرافۍ د نوي جواز لپاره د درانه مالي تضمین د اېښودو شرط ایښی، چې یو شمېر صرافان یې د ورکړې توان نه لري.

نوموړې په یو امریکايي پوډکاسټ کې ویلي، چې امریکایان باید په دې وپوهېږي، چې د متحده ایالاتو دولت د طالبانو هغو کورنیو سره هم مرسته کوي، چې له دوی سره په مخامخ جګړه کې وژل شوي دي.

مېرمن سارا اډمس زیاتوي، چې دا مهال په افغانستان کې د القاعده دېرش د روزنې مرکزونه فعاله دي، چې اوه یې د ځانمرګو د روزنې کمپونه دي.

د سي ای اې دا پخوانۍ ماموره زیاتوي، چې د القاعده شبکې غړي د افغانستان او پاکستان پاسپورټونه لري او په ازادانه شکل کولی شي دواړو خواو ته تګ راتګ وکړي.

سارا اډم د امریکا له استخباراتي ادارې سره په افغانستان، پاکستان او منځني ختیځ کې دندې ترسره کړي دي.

دا لومړی ځل نه دی، چې د امریکا د استخباراتي ادارې یوه پخوانۍ چارواکې دا ډول څرګندونې کوي؛ بلکې له دې وړاندې هم د امریکا برحاله او پخوانیو چارواکو له طالبانو سره د امریکا پر مرستو نیوکه کړې او هم یې په افغانستان کې د القاعده شبکې پر پراخېدا اندېښنې څرګندې کړې دي.