سرچينې: د تورخم دروازه له درې ورځو تړل کېدو وروسته نن د هر ډول تګ راتګ لپاره پرانیستل شوه

نوموړی زیاتوي، چې په افغانستان کې امنیت د الله له اړخه راغلی دی او پر خپلو پلویانو یې غږ کړی، چې غفلت ونه کړي.

هغه زیاته کړه: " ګورئ چې زړونه په منصبونو کې بند نه کړئ، په خپل منځ کې دوستي او دښمني یوازې د الله لپاره وکړی او د قرابت لپاره دوستي مه کوئ، د قدرت او قومیت شوق په ځان کې مه پېدا کوئ".

ملا هبت الله په خپله وینا کې طالبانو ته په اشارې سره ویلي، چې په افغانستان کې عدالت راولئ او که چېرې مو ظلم او سفارش وکړ نو د دوی نظام به دوام ونه شي کړی.

هغه وايي: " څلوېښت کاله کیږي، چې د افغانستان پر مسلمانانو ظلمونه شوي دي، دغو خلکو سره مرسته وکړئ او اسلام ور وښیئ".

نوموړي د خپل حکومت پر چارواکو غږ کړی، چې د بیت المال ساتنه وکړئ او د افغانستان له خلکو څخه یې غوښتنه کړې، چې طالبانو ته دعا وکړي.

ملا هبت الله زیاته کړې ده: "دا واجب ده چې تاسو د وخت امام او امیر ته دعا وکړئ".

د طالبانو دغه مشر چې تر اوسه په عام محضر کې نه دی را ښکاره شوی له خلکو غوښتي، چې د فلسطین مسلمانانو ته هم دعا وکړي.

د طالبانو د مشر ملا هبت الله دغه نېږدې ۱۹ دقیقې وینا تر ډېره نصیحتي بڼه لرله، چې لویه برخه یې د طالبي حکومت چارواکو او یوازې څلور دقیقې یې د افغانستان له خلکو د دعا غوښتنه کړې ده.

دا لومړی ځل نه دی، چې د طالبانو مشر د خپل ډلې غړو ته د یووالي او اتحاد نصیحت کوي؛ بلکې له دې وړاندې یې هم په کراتو - کراتو د خپلې ډلې له غړو غوښتي، چې له نفاق څخه لاس واخلي او په خپل منځ کې سره یو شي.

دغه خوځښت په یوې اعلامیه کې چې د چهارشنبې په ورځ خپره شوه لیکلي: «نه یوازې دا چې په دغه ورځ په افغانستان کې یو نظام سقوط شو بلکې د یوې سیاسي جغرافیې په توګه ټول افغانستان سقوط شو، چې له امله یې نړۍواله پېژندنه له منځه لاړه، ولسواکي او د ملت د ارداې تمثیل جبري ونړول شول او افغانانو خپل لومړني حقونه له لاسه ورکړل.»

دغه خوځښت په خپلې اعلامیه کې زیاتوي، چې د طالبانو په راتګ سره د افغانستان بحران لا اوږد، کړکېچن او له جبري انزوا ډک شوی دی.

د افغانستان د جمهوري غوښتونکو خوځښت لیکلي: «طالبانو یو ځل بیا وښوده، چې دوی په خبرو باور نه لري او په افغانستان کې د ټوپک او زور له لارې حاکمیت کوي، چې دغه جبر د افغانستان ټول مادي او معنوي ارزښتونه سقوط او د یو مشروع نظام بدنه له منځه یوړه.»

د دغه خوځښت په باور، د زور له لارې واکمني اوږدمهالې نه وي او تل یې د هېواد بحران په یو بل کړکېچن ناورین بدل کړی دی.

دغه خوځښت زیاتوي، چې په افغانستان کې طالبانو دا مهال ۴۰ میلیونه افغانان په جبري ډول یرغمل کړي، له هغوی یې د کار او زده کړو حق اخیستی، د بیان ازادي یې محدوده کړې او د پخواني جمهوري دولت کارکوونکي یې زنداني کړي، شکنجه کړي او وژلي دي.

دغه خوځوښت د نړۍوالې ټولنې بې حسي هم د اندېښنې وړ بللې ده او وایي: «که چېرې نړۍواله ټولنه افغانستان ته پاملرنه ونه کړي، لرې نه ده، چې ټوله سیمه او نړۍ به د روان بحران پور پرې کړي.»

د افغانستان جمهوري غوښتونکي په دې باور دي؛ تر هغې چې په افغانستان کې د یوې ټولګډونه پروسې له لارې نظام، اساسي قانون او له نړۍ سره تعامل نه وي رامنځته شوی، د افغانستان روان کړکېچ به لا خشن او داخلي ګډوډي به دوام ولري.

د لوبې پچه د سپين غر پړاګانو لوبډلې وګټله او لومړۍ يې د توپوهنې پرېکړه وکړه.

د افغانستان کرېکټ بورد وایي، سپين غر لوبډلې په ۱۹.۲ اور کې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو سره مس عينک اتلانو لوبډلې ته ۱۰۶ منډې هدف وټاکه.

د مس عينک اتلانو په لوبډله کې ضياء الرحمان اکبر او وحيدالله ځدران دوه - دوه لوبغاړي وسوځول.

د مس عينک اتلانو لوبډلې په ۱۲،۳ اور کې د خپلو درېيو لوبغاړو په سوځېدو دغه هدف پوره کړ او لوبه یې د ۷ ويکټو په توپير وګټله.

دا په همدې سياليو کې د مس عينک اتلانو دويمه بريا ده، چې تر لاسه کوي يې.

د شپږیزې لیګ کرېکټ سیالۍ په کابل کې د پنځو لوبډلو ترمنځ پيل شوي دي.

هغه انځورونه، چې موږ ته رسېدلي طالبانو د باميان دولتي کارکوونکي او ښوونکي په یوه بس کې کابل ته بيايي.

طالبانو د زمري ۲۴ مه د کابل سقوط ورځ د خپل «برياليتوب» په نوم نومولې، چې طالبانو دغه ورځ د کابل په غازې لوبغالي، د بګرام په پوځي اډې او ټول هېواد کې ونمانځل.

په دې وروستیو کې طالب چارواکو په بېلابيلو ښارونو کې د دولتي ادارو کارکوونکو او استادانو ته امر کړی، چې واک ته د دغې ډلې د بېرته ستنېدو په درېیمه کلیزه کې ګډون وکړي.

په دایکندي کې طالب چارواکو هټیوالو ته امر کړی، چې د د دوی بیرغ ولګوي.

طالبانو د چهارشنبې په ورځ د ټانګونو او پوځي وسایطو سره يو ځای په ښارونو کې وګرځېدل.

د طالبانو مخالفينو واک ته د دې ډلې بیا ستنېدل یوه «توره ورځ» بللې او د دې ډلې پر ناسمو سیاستونو يې سختي نيوکې کړې دي.

دغه کمېټه زیاتوي، سره له دې چې افغانان په دې شرایطو کې زیاتو مرستو ته اړتیا لري خو نړۍوال ملاتړ مخ په کمېدو دی.

دا مهال افغانان له بل هر وخت څخه ډېر دوامداره نړۍوالې ښکیلتیا او بشري مرستو ته اړتیا لري تر څو د ناورین مخه ونیول شي.
له دې حیاتي ملاتړ پرته افغانستان د یوه هېر شوي بحران د رامنځته کېدو خطر سره مخ دی.
له ۲۳ میلیون څخه ډېر خلک د افغانستان نیمايي نفوس بېړنۍ مرستې ته اړتیا لري.

ښځې او ماشومان چې فصیدي یې ۲۵ او ۵۲ سلنې ته رسیږي تر ټولو ډېر اغیزمن شوي دي.
بل خوا هېواد د اقتصادي بې ثباتۍ سره مخ شوی او د بېکارۍ کچه د تېر کال په پرتله دوه چنده شوې ده.
نږدې ۱۴.۴ میلیونه افغانان د خوراکي توکو له ناخوندیتوب سره مخ دي. که د خوړو ناخوندیتوب همداسې دوام ومومي تر نیم میلیون ډېر خوراځواکي ماشومانو ژوند له خطر سره مخ کیږي.

دا وضعیت اومیدوارې میندۍ هم اغیزمنې کوي.
د ۲۰۲۴ کال تر جون پورې، له ۶.۳ میلیون څخه ډېر افغانان د اوږدمهاله بې ځایه کېدو سره مخ دي، چې ډېری یې امنیت او لومړنیو خدماتو ته لاسرسی نه لري.

د کډوالۍ نړۍوال سازمان د روانې اګسټ میاشتې په لومړیو کې وویل، چې د ۲۰۲۰ کال د فېبرورۍ پر ۲۹ د طالبانو او امریکا د دوحې تړون راهیسې د افغانستان شاوخوا اته میلیونه اوسېدونکي له خپلې خاورې وتلي دي.