د پنجشنبې په ماسپښین د قطر په پلازمینه دوحه کې د غزې د اوربند د خبرو نوی پړاو پیل شو. د غونډې په اړه یو چارواکي رویټرز خبري اژانس ته وویل، چې د اسراییل د استخباراتو مشر له خپلو امریکایي او مصري سیالانو او د قطر له لومړي وزیر سره د تړلو دروازو ترشا غونډه کړې.
دا خبرې اترې د فلسطین په سیمه کې د لس میاشتنۍ جګړې د پای ته رسولو او د ۱۱۵ اسراییلي او بهرنیو یرغمل شویو کسانو د خوشې کولو لپاره پیل شوي.
دا په داسې حال کې ده، چې ایران د جولای په ۳۱مه په تهران کې د حماس د مشر اسماعیل هنیه له وژل کېدو وروسته له اسراییل د غچ اخیستو په اړه خبرداری ورکوي.
د متحده ایالاتو جنګي بېړۍ او جنګي الوتکې سیمې ته د اسراییل د دفاع او د احتمالي برید کونکو د مخنیوي لپاره لیږل شوي.
واشنګټن تمه لري، چې په غزه کې د اوربند موافقه کولای شي د بشپړې پراخې سیمه ییزې جګړې خطر کم کړي.
د حماس چارواکي چې اسراییل یې د خبرو اترو په ټپه درولو تورن کړي، د پنجشنبې د ورځې په خبرو اترو کې ګډون نه دی کړی خو منځګړي په پام کې لري چې له غونډې وروسته په دوحه کې د حماس له مذاکره کوونکي ټیم سره د خبرو اترو په اړه مشوره وکړي.
د دفاعي چارواکو په وینا؛ د اسراییل په پلاوي کې د استخباراتو مشر ډیویډ برنیا، د کورني امنیتي خدماتو رییس رونین بار او د پوځ یرغمل شويو مشر نتزان الون شامل دي.
په دوحه کې د قطر د لومړي وزیر شیخ محمد بن عبدالرحمان ال ثاني او د مصر د استخباراتو له مشر عباس کامل سره په خبرو کې د سي ای اې مشر بیل برنز او د منځني ختیځ لپاره د امریکا ځانګړي استازي بریټ مک ګورک د واشنګټن استازیتوب کړی و.
اسراییل او حماس د یوې هوکړې په برخه کې د پاتې راتلو پړه پر یو بل اچوي خو د پنجشنبې د ورځې په غونډه کې دواړو لورو د یوې موافقې د ردولو خبره نه ده کړې.
د اسراییل د مذاکره کوونکي ټیم یوې سرچینې د چهارشنبې په ورځ وویل، چې لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د یو څو مهمو اختلاف وړ موضوعاتو د هواري اجازه ورکړې ده.
د اختلاف وړ موضوعاتو کې په غزه کې د اسراییلي ځواکونو شتون، د یرغمل شویو خوشې کولو لړۍ او شمالي غزې ته د لاسرسي محدودیتونه شامل دي.
د پنجشنبې په ورځ له منځګړو ډلو سره د حماس په خبرو کې دغې ډله چې د جګړې وروسته د غزې د راتلونکې په اړه د امریکا او اسراییل لاس وهنه ردوي، وايي، چې که اسراییل د جګړې د ختمولو لپاره یو جدي وړاندیز ولري چې د حماس د پخوانیو وړاندیزونو سره په ټکر کې نه وي، دا ډله به خبرو اترو ته دوام ورکړي.
د حماس یو جګپوړي چارواکي سامي ابو زهري د پنجشنبې په ورځ رویټرز ته وویل، چې دا ډله د خبرو اترو پروسې ته ژمنه ده او له منځګړو څخه یې وغوښتل چې د اسراییل ژمنې د هغو مواردو په اړه لاس ته راوړي چې حماس د جولای په پیل کې ورسره موافقه کړې وه.
هغه وايي، چې د جګړې پای ته رسولو لپاره له غزې څخه د اسراییلي ځواکونو په بشپړ توګه وتل اړین دي.
حتا کله چې مذاکره کوونکي قطر ته ورسیدل، په غزه کې جګړه روانه وه، اسراییلي پوځیانو د رفح او خان یونس په سویلي ښارونو کې هدفونه په نښه کړل.
د څو میاشتو جګړې وروسته چې غزه یې ویجاړه کړه، د غزې د روغتیایي چارواکو په وینا؛ له ۴۰ زره څخه ډیر فلسطینیان وژل شوي او نږدې ټول ۲.۳ میلیونه خلک له خپلو کورونو څخه بیځایه شوي دي.
له خیبرپښتونخوا څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل پښتو ته نن چهارشنبه د (زمري ۲۴مه) ويلي، چې تېره شپه او نن سهار د خیبر درې په جمرود کې ځینو کلیوالو د یوې غونډې پر مهال د اګسټ ۱۴مه د پاکستان د خپلواکۍ ورځ د تورې ورځې په توګه نمانځلې او ویلي یې دي چې د پاکستان حکومت د دوی حقونه نه دي ورکړي او هره ورځ د نا امنۍ له امله وژل کیږي.
وزیرخان اپریدی چې په دغې غونډه او لاریون کې یې ګډون درلود، افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل، چې کومه خپلواکي ونمانځي چې حکومت یې امن لا نه شي ساتلی، هغه وايي: «حکومت مو حق نه راکوي، موږ د پوځي عملیاتو له وجې سلګونه کورنۍ چې دوولس کاله مخکې د تیرا سیمې له خپلې مېنې راکډه کړل شوي یو او تر اوسه پورې مو پوځ خپلې سیمې ته نه پرېږدي او نه دلته خیبر کې سم او معلوم ځای لرو. موږ غواړو بیرته خپلې سیمې ته ولاړ شو.»
تر دې وړاندې ټي ټي پي د یوې خبرپاڼې له لارې د پاکستان په ولسونو غږ کړی و چې دغه ورځې دې د خپلواکۍ په توګه نه بلکې د تورې ورځې په توګه ونمانځي.
بل خوا د شمالي وزیرستان د اسدخیلو کلي یو شمېر اوسېدونکو هم د یوه لاریون په ترڅ کې چې تور بیرغونه یې هم له ځان سره لرل، دغه ورځ د تورې ورځې په توګه ونمانځله.
په خیبرپښتونخوا کې خپلواک خبریال لال وزیر هم افغانستان انټرنشنل ته ويلي، چې د لوی وزیرستان د ځینو سیمو تر څنګ د انګور اډې پرلتوالو هم د پاکستان له حکومته د ناخوښۍ له امله د پاکستان د خپلواکۍ ورځ د تورې ورځې په توګه نمانځلې او پرلتوالو یې تور بیرغونه پورته کړي دي.
په سیمه کې د افغانستان انټرنشنل پښتو خبریال هم وايي، چې په جمرود کې د کوکي خيلو په نوم یوه قبېله چې دغه ورځ یې د تورې ورځې په توګه نمانځلې له ځان سره تور بیرغونه لیږدول.
د پاکستان حکومت تر اوسه پورې په دې اړه څه نه دي ویلي، او نه هم د دغه هیواد امنیتي کسانو د داسې خلکو په وړاندې چې دغه ورځ یې د تورې ورځې په توګه نمانځلې غبرګون ښودلی.