شپږیزه لیګ؛ امو نهنګانو لوبډلې د ۲۵ منډو په توپير میس عینک ته ماتې ورکړه

د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ د اګسټ ۱۹مه د بشپرپالنې نړۍوالې ورځې په مناسبت ویلي، چې افغانستان له ډېر وخت راهیسې د بشرپاله مرسته رسوونکو لپاره له ګواښونو ډک هیواد دی.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي مرستیال ایندریکا راټواټي وايي، له ۲۰۲۱ کال راهیسې د بشرپاله فعالیتونو په برخه کې د افغان ښځو او نجونو ونډه کمه شوې ده.

نوموړی وايي: «دا د بریالیتوب په لاره کې ننګونې وړاندې کوي.»

ښاغلی انډریکا وايي؛ له بندیزونو او ننګونو سره سره په ټول هیواد کې د افغان مېرمنې او نارینه مرستندویه کارکونکي په افغانستان کې د بشردوستانه مرستو رسولو په برخه کې د ملا تېر په توګه پاتې دي.

نوموړی زیاتوي: «په بشردوستانه کړنو کې د افغان ښځو او نارینه وو بشپړ ګډون خورا مهم دی ځکه چې موږ ښځو او نجونو ته په خوندي او دوامداره توګه ورسیږو»

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د سرمنشي د ځانګړي استازي مرستیال وايي، د نړۍ مشران، اوس له بل هر وخت څخه ډیر اړتیا لري چې د بشردوستانه کارمنانو ساتنه تضمین کړي او د دوی کار وړ او ځواکمن کړي.

د نوموړي په خبره د بشردوستانه کارکوونکو او مرستو، په ځانګړې توګه له ښځینه مرستندویه کارکونکو پرته به د میلیونونو خلکو ژوند او هوساینه به له ګواښ سره مخامخ وي.

د یوناما د معلوماتو له مخې، ۲۰۲۳ کال د بشرپالنې د کارکوونکو لپاره خونړی او ۲۰۲۴ به ښايي تر هغه بدتر وي.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون نن دوشنبه د (زمري ۲۹مه) په ایکس پاڼه لیکلي چې د دغې ډلې د امربالمعروف او شکایتونو اوریدو وزیر محمد خالد حنفي کندوز ولايت ته تللی او هلته یې له ديني عالمانو او قومي مخورو سره په غونډه کې ويلي، چې دغې ډلې «جهاد د اسلامي شریعت د پلي کیدا لپاره کړی او په دې برخه کې د بل چا فشار ته غاړه نه ږدي.»

ملي ټلویزیون د حنفي له قوله ویلي، چې د طالبانو حکومت ټول چارواکي یې اړویستي چې د خپل مشر هر ډول فرمانونه ومني او پلي یې کړي.

خو حنفي په خپلو خبرو کې دا نه ویلي، چې د اسلامي شریعت د پلي کولو په برخه کې چا او یا کوم هیواد پر فشار راوړی.

تېره ورځ د طالبانو د دفاع وزیر ملا محمد یعقوب هم د افغانستان د خپلواکۍ د بېرته ګټلو د ۱۰۵مې کلیزې نماځغونډه کې پرته له دې چې د کوم هېواد نوم یاد کړي وویل، چې په «افغانستان کې نه چا فرمایش منو او نه هم د چا په فرمایش حکومت جوړول منو.»

واک ته د طالبانو تر رسیدو وروسته درې کاله کیږي، چې نړۍواله ټولنه او د سیمې هیوادونه له طالبانو غواړي چې په افغانستان کې دې ټولګډونه حکومت جوړ کړي او د وګړو ټول بشري حقونه دې په پام کې ونیسي، خو طالبان وايي، دوی د خپلې خوښې حکومت کوي او د نورو دا ډول څرګندونې په خپلو چارو کې لاسوهنه بولي.

طالبان هر وخت په ځانګړي ډول د کوم هیواد نوم نه اخلي او په خبرو کې یوازې په اشارو سره هغو هیوادونو او سازمانونو ته پیغام رسوي چې دوی ېې غوښتنې نه مني.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (زمري ۲۹مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې د لغمان ولایت مرکز اړوند سلطان قاضي بابا په سیمه کې یې د نابینابانو لپاره یو مرکز پرانیستی.

د کډوالو وزارت ویلي، چې یاد مرکز یې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ په مرسته جوړ کړی.

په دغه مرکز کې به ۳۰ تنه ښځینه نابینایانو ته زده‌کړې ورکول کیږي. خو نابیا ښځو ته د زده‌کړو د څرنګوالي په اړه نور جزیات نه دي ورکول شوي.

د کډوالو وزارت وايي، د نابینایانو د زده‌کړو په دغه مرکز کې به ښځینه نابینایانو ته د زده‌کړو تر څنګ هره میاشت ۲۰ زره افغانۍ هم ورکول کیږي.

د کډوالو وزارت د ښځينه نابینایانو د زده‌کړو له مرکز څخه د ښځینه زده‌کوونکو انځورونه نه دي خپاره کړي.

د طالبانو له لوري د نجونو او ښځو پر زده‌کړو او کار کولو د بندیزونو له امله دمګړۍ په هېواد کې په میلیونونه نجونې له زده‌کړو او کار کولو بې برخې دي.

د پاکستان ایکسپریس ټریبیون ورځپاڼې د دوشنبې په ورځ د دوراني له قوله لیکلي چې د اوکراین او غزې تر جګړې وروسته نړۍوالې ټولنې افغانستان هېر کړی دی.

دوراني وړاندې وویل، «زما په باورد افغانستان په اړه د نړۍوالې ټولنې بې غوري کولی شي افغانستان د سپټمبر له ۱۱مې څخه مخکې حالت ته راوګرځوي چې بیا د سپټمبر ۱۱مې د بریدونو لامل شو.»

اصف دراني ویلي، د داعش ډله په افغانستان کې خپلې سیمې پراخوي.او په مسکو، تهران او پاکستان کې د داعش له لوري ترسره شوي بریدونه ښيي چې دغه ډله په نورو ځایونو کې هم ورته بریدونه کولای شي.

طالبانو د اصف دوراني دغو څرګندونو ته لا غبرګون نه دی ښودلی خو تر دې وړاندې یې په افغانستان کې د داعش ډلې شته والی رد کړی دی.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي دا هم ویلي چې طالبان د نړۍوالې ټولنې له خوا د رسمیت پېژندنې په درشل کې دي.

هغه همداراز ټینګار وکړ چې د طالبانو حکمونه او کړنې اسلامي نه دي.

ایکسپریس ټریبیون د دوراني له قوله لیکلي، «افغان طالبانو ځینې قوانین او فرمانونه پلي کړي چې کیدای شي په حقیقت کې د افغانستان له شرایطو سره سم وي، خو زه په ټینګار سره وايم چې د اسلامي اصولو سره سمون نه لري چې دوی یې دعوه کوي.»

یادې لوبډلې تر دې مهاله هیڅ سیالۍ نه ده بایللې او د اتو نمرو په لرلو سره د جدول په لومړي مقام کې ځای لري.

نن دوشنبه د (زمري ۲۹مه) د ۱۳مې لوبې پچه ابراهیم ځدراڼ وګټله او غواړي لومړۍ توپ اچونه وکړي.

په نننۍ سیالۍ کې مس عینک لوبډلې سره د ابراهیم ځدراڼ په لوبډلمشرۍ، افسر ځاځی، نوید عبید، ناصر جمال، وفي الله ترخیل، محمد نبي، رحمان الله خډراڼ، عبدالرحمن رحماني، ضیاالرحمن اکبر، خلیل ګربز او یما عرب اخیستل شوي دي.

همدارنګه د عظمت الله عمرزي په لوبډلمشرۍ د امو نهنګانو په لوبډله کې د نننۍ لوبې لپاره محمد اسحاق، عبدالمالک، مسعود ګربز، زبید اکبري، شاهدالله کمال، شراف الدین اشرف، اعجاز احمد ازاد، محمد ریاض، قیس احمد او فضل الحق فاروقي اخیستل شوي دي.

په روان لیګ کې مس عینک لوبډلې څلور سیالۍ تر سره کړې او څلور واړه یې ګټلې دي.

او همدارنګه امو نهنګانو لوبډلې بیا پنځه سیالۍ کړې دي چې دوه یې ګټلې او درې یې بایللې دي.