حال وش: ایران د دوو افغانانو په ګډون پنځه تنه بندیان په دار وځړول

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، د ایران د پوځ د شمال ختیځې اډې قوماندان ویلي چې دغه سرحدي پروژه له افغانستان سره په همغږۍ پلې کېږي.

هغه څرګنده کړه چې په خراسان رضوي، سوېلي خراسان او سیستان و بلوچستان کې به د پولې د تړلو چارې تر درېیو کلونو بشپړې شي.

د ایران د شمال ختیځو پولو د بندولو پلان د ۱۴۰۳ هجري ش کال د غوایي په میاشت کې پیل شو. ایران د دغه پلان د عملي کولو لپاره خپلو وسله والو ځواکونو ته درې میلیارډه ډالره ورکړي دي.

ایراني چارواکو ویلي چې دوی د کډوالو د ناقانونه ننوتلو، د ترهګرو او د مخدره توکو د قاچاقبرانو د تګ راتګ د مخنیوي لپاره د دغه هیواد پولې تړلي.

محمودشاه حبیبي د ۲۰۲۲ کال د اګسټ په ۱۰ مه د «ای ار ایکس مخابراتي شرکت» له ۲۹ نورو کارکوونکو سره ونیول شو.

د مخکیني افغان حکومت د ملکي هوايي چلند د ادارې مشر حبیبي یوه ورځ وروسته له هغه ونیول شو چې د کابل په شیرپور کې د القاعده پخوانی مشر ووژل شو.

طالبانو دغه شرکت تورن کړی چې د ایمن الظواهري په نښه کولو کې یې د امریکا له حکومت سره مرسته کړې، خو دغې ډلې د حبیبي نیول کېدل نه دي منلي.

احمدشاه حبیبي له فاکس نیوز سره په مرکه کې دا خبره رد کړه چې ورور یې د الظواهري په برید کې لاس درلود او ویې ویل چې ورور یې طالبانو ځکه نیولی چې په تېر حکومت کې یې کار کړی او د امریکا تابعیت لري.

هغه وویل چې هغه په ​​افغانستان کې د سرچینو څخه معلومات لري چې محمود ژوندی دی، خو «د هغه د اوسني حالت په اړه ډاډه نه و.»

د محمود شاه حبیبي ورور زیاته کړه چې کورنۍ یې د هغه د خلاصون لپاره د بهرنیو چارو وزارت، سپینې ماڼۍ، د کلیفورنیا، نیوجرسي او ویرجینیا له سناتورانو او استازو سره کتلي دي.

د احمدشاه په وینا، د هغه ورېندارې د خپلې وړې لور د پالنې لپاره د طب ښوونځی پریښود.

هغه وويل: «یوازې محمود په زندان کې دى، خو زموږ ټوله کورنۍ هم د هغه په ​​څېر زنداني ده.»

تر دې مخکې د امریکا د څېړنو فدرالي ادارې ویلي و چې د هغه په ​​اړه معلومات نه لري، خو د واشنګټن د ایف‌بي‌ای د دفتر مرستیال ویلي چې د هغه کورنۍ ته د بېرته ستنولو لپاره ډېر کار کوي.

که څه هم طالبانو تر اوسه پورې د حبيبي نيول کېدل نه دي منلي، خو د طالبانو وياند ذبيح الله مجاهد په دې وروستيو کې ويلي و، چې له امريکايي استازو سره يې د بنديانو د تبادلې په اړه خبرې کړې دي.

مجاهد ویلي چې امریکا باید د خپلو وګړو د خلاصون په اړه د دوی غوښتنې ومني چې په کې د ګوانتانامو له زندانه د طالب بندي مهاجر افغان خوشې کول هم شامل دي.

د طالبانو د رییس الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبير د افغانستان د خپلواکۍ د بېرته اخیستلو ۱۰۵ مې کلیزې نماځغونډه کې وويل: «موږ دا ځل د جګړې او سياست دواړه ډګرونه ګټلي، په شل کلن جهاد کې مو نظامي ډګر، سیاسي او اقتصادي خپلواکي تر لاسه کړې ده.»

هغه وايي، چې په تېرو سلو کلونو کې افغانان د خپلواکۍ په واقعي معنا نه دي پوه شوي او هېڅ واکمن د ستونزو پر اصلي حل کار نه دی کړی.

مولوي کبیر زیاتوي، چې دوی د راتلونکي لپاره په احتياط ګام اخلي او پر هغو عواملو تمرکز کوي، چې جګړه زېږوي او افغانستان د ناامنۍ پر لوري بیايي.

هغه په خپلو څرګندونو کې یو ځل بیا د نړۍ او سيمې له هېوادونو سره د اړيکو د جوړېدو غوښتنه کړې.

مولوي کبير د هېوادونو د نوم يادولو پرته د سېمې له هېوادونو وغوښتل، چې د پارونکو اقداماتو او څرګندونو ډډه وکړي تر څو امنيت، ثبات او د همکارۍ روحيه کمزورې نه کړي.

نوموړي د خبردارۍ په ډول وويل، چې په هر حالت کې د خاوري او خلکو دفاع مسووليت لري

هغه پر غزې د اسراييل بريدونه بیا وغندل او دا یې د نړۍ په سطحه یو لوی ظلم ياد کړ.

مولوی کبير زياته کړه «تر څو چې د غزې پر مسلمانانو د اسرايیل بريدونه دوام ولري، سیمه به امن نه شي.»

د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب هم په دې غونډه کې ويلي وو، په حکومت جوړولو او حکومتي چارو کې د بل چا فرمایش نه مني او نه هم د نورو په خوښه حکومت کوي.

دې شبکې د یکشنبې په ورځ په یوه راپور کې لیکلي، چې متحده ایالات د ترهګرۍ پر وړاندې له خپلې اوږدې جګړې څخه فاصله اخیستې ده؛ ځکه چین او روسیې په سوېلي اسیا او منځني ختیځ کې په زیاتیدونکي توګه خپل نفوذ پراخ کړی دی.

مایکل روبین چې د امریکن انترپرایز انسټیټیوټ څیړونکی او په منځني ختیځ او سویلي اسیا کې د امنیتي مسالو کارپوه دی، فاکس نیوز ته وویل: "موږ نه پوهیږو کله موږ افغانستان شا کړو او یوازې غواړو دروازې وتړو او لاړ شو، موږ هلته یو خلا جوړوو. بل څوک راشي او دا تشه ډکه کړي.»

هېڅ هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني؛ خو د چین او روسیې په ګډون د سیمې ځینې هېوادونه له دغې ډلې سره نږدې ډېپلوماتیکې اړیکې لري.

فاکس نیوز د چین تیر کال غوښتنې ته په اشارې سره چې طالبان باید له نړۍوالې ټولنې څخه ونه اېستل شي او همدارنګه د روسیې له خوا د ترهګرو ډلو له لېست څخه د طالبانو د اېستلو په اړه غور ته په اشارې سره وویل، چې بیجینګ او مسکو له سیمې څخه ستراتیژیک اهدافو د ترلاسه کولو لپاره کار اخلي.

په راپور کې ویل شوي، چې د غربي ایډیالوژۍ سره د طالبانو مخالفت د روسیې په ګټه دی، چې امریکا ضد احساسات راپاروي.

د راپور له مخې مسکو هم په دې لټه کې دی، چې د لوېدیځ د بندیزونو د مخنیوي لپاره له افغانستان او د سیمې له نورو هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.

له چین سره د طالبانو د اړیکو په اړه په دغه راپور کې دا هم راغلي، چې تېر کال طالبانو اعلان وکړ، چې دغه ډله د چین د یو کمربند او یوې لارې په پروژه کې د ګډون لپاره لېواله ده.

فاکس نیوز دا هم لیکلي چې بیجینګ په دې لټه کې دی، چې طالبانو ته بې پیلوټه الوتکې ورکړي چې په افغانستان کې د امریکا د "افق سرویلانس" ستراتیژۍ ته زیان ورسوي.

د راپور له مخې؛ پاکستان دا هم ښودلې چې ښايي له روسیې سره د لویدیځ د بندیزونو په مخنیوي کې مرسته وکړي.

په سیمه کې د امنیتي وضعیت د ارزونې په برخه کې د امریکا ماتې ریښې ته په اشارې سره د امریکا د انترپرایز د انسټیټیوټ څېړونکي وویل، چې افغانستان ته په جلا توګه کتل ناسم کار دی. ښاغلي روبین وویل: «موږ غواړو ونې وګورو نه ځنګل.

د شپږېزې کرېکټ لیګ د ۱۲مې لوبې پچه د حشمت الله شهيدي په لوبډلمشرۍ د بند امير ښامارانو لوبډلې وګټله او لومړی يې د توپوهنې پرېکړه وکړه.

بندا مير ښامارانو د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو ۱۴۸ منډې هدف وټاکه.

د سپين غر پړانګانو په لوبډله کې ظاهر خان ۴ او لوبډلمشر راشد خان په ۴ اورونو کې ۳ لوبغاړي وسوځول او یوازي ۹ منډې یې ورکړې.

د سپین غر پړانګانو لوبډلې دغه هدف پوره نه کړ او د ۸ لوبغاړو په سوځېدو یې ۱۳۴ منډې جوړې کړې.

د سپين غر لوبډلې په توپوهنه کې حسن عیسی خيل په ۳۹ توپونو ۴۵ تر نورو لوبغاړو ډېري مندې جوړې کړې.

د بند امير لوبډلې توپ اچوونکي امير حمزه ۳ لوبغاړي وسوځول.

بند امیر ښاماران لوبډلې د دې لوبې په ګټلو دا درېیمه بریا ده، چې تر لاسه کوي یې.

په دې سياليو کې دا د راشد خان لومړۍ لوبه ده، چې د سپين غر پړانګانو په لوبډله کې يې تر سره کوي.

د افغانستان د ملي لوبډلې ټول لوبغاړي شپږېزه لیګ سيالیو ته رسېدلي او په خپلو لوبډلو کې به ولوبيږي.