متحده عربي اماراتو د طالبانو د سفیر باورلیک د افغانستان د جمهوري دولت په استازیتوب منلی

په ورته وخت کې د روسیې دولتي خبري اژانس ریانووستي د سې شنبې په ورځ د میکایل اګساندیان په حواله خبر ورکړ، چې دغه تمرینات به په راتلونکو اونیو کې په منځنۍ اسیا کې د ګډو پوځي عملیاتو او ثبات د عملي کولو په هدف ترسره شي.

د ګډ امنیتي تړون سازمان د فېبرورۍ په میاشت کې اعلان وکړ، چې د روان کال له سپټمبر څخه تر اکټوبر پورې به په قرغزستان، تاجکستان او قزاقستان کې پوځي تمرینات وکړي.

د روسيې د بهرنيو چارو په وزارت کې د ګډو مشترکاتو د خپلواکو هېوادونو د لومړۍ څانګې مشر ميکايل اګسانديان وويل؛ هېواد يې په دوامداره توګه هڅه کوي، چې د ډله ییز امنیت تړون سازمان ظرفیت ته په منځنۍ اسیا کې د ثبات ساتلو لپاره د اغیزمن جوړښت په توګه وده ورکړي.

په تېرو درېیو کلونو کې د ډله ییزو امنیتي تړونونو سازمان په وار - وار له افغانستان څخه منځنۍ اسیا ته د تروریزم د خپریدو د خطر خبرداری ورکړی دی.

د ډله ییزو امنیتي تړونونو د سازمان عمومي منشي ایمانګلي تسماګامباتوف سږ کال اعلان وکړ، چې لا هم له افغانستان څخه منځنۍ اسیا ته د تروریزم او مخدره موادو د قاچاق د پراخېدو احتمال شته.

ايمانګلي تاسماګامبتوف وویل؛ افغانستان لا هم په منځنۍ اسیا کې د بې ثباتۍ اصلي سرچینه ده.

ارمنستان، بېلاروس، قزاقستان، قرغزستان، روسیه او تاجکستان د ډله ییز امنیت د تړون غړي دي.

د تاجکستان ولسمشر امام علي رحمان د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته د منځنۍ اسیا هېوادونو ته خبرداری ورکړ، چې په افغانستان کې لسګونه زره ځانمرګي بریدګر روزل کېږي او د افغانستان په پولو کې ډېر ترهګر فعال دي.

د شپږېزې کرېکټ لیګ د ۱۸ مې لوبې پچه د عظمت الله عمرزي په لوبډلمشرۍ امونهنګان لوبډلې وګټله او لومړی يې د توپوهنې پرېکړه وکړه.

امونهنګانو لوبډلې په بهترينه توپوهنې سره د لوبې غوره پيل وکړ.

دغه لوبډلې په ۲۰ اورنو کې د خپلو پنځو لوبغاړو په سوځېدو ۲۰۲ منډې هدف وټاکه.

عبدالمالک تر نور لوبغاړو ډېرې په ۵۶ توپونو ۷۳ منډې وکړې او د لوبې تر پايه ولوبيد.

د حشمت الله شهيدي په لوبډلمشرۍ د بندامير ښامارانو لوبډله په ۱۹.۲ اورونو کې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو ۱۸۲ منډې جوړی کړې او دغه لوبه یې د ۱۹ منډو په توپير وبايلل.

د امونهنګانو په لوبډله کې تېز توپ اچوونکي فضل الحق فاروقي د سيالې لوبډلې پنځه لوبغاړي وسوځول او د لوبې غوره لوبغاړی هم وټاکل شو.

د دې سیالیو په وروستيو کې د امو په لوبډله کې شرف الدين اشرف د لوبې تغير کوونکی، عبدالمالک د «سټايلش» لوبغاړي، قیس احمد غوره توپ نيوونکی او کریم جنت د ډېرو شپږيزو وهوونکي وټاکل شول او جايزې هم ورکړل شوې.

دغه سرچینې د نوم د نه ښودلو په شرط ویلي، چې په یادو سرتېرو کې هېڅوک په خپلې کړې ګناه نه پوهېږي او نه هم ورته د طالبانو له خوا څه ویل شوي دي.

سرچینه وړاندې وايي، چې په یادو زندانیانو کې داسې کسان هم شته چې نېږدې دوه نیم کاله یې پوره کیږي؛ خو تر اوسه محکمې ته نه دی معرفي شوی.

د سرچینې په خبره؛ د پخواني دولت د دغو غړو لویه برخه د طالبانو د استخباراتو ریاست، امنیه قوماندانۍ او امربالمعروف ریاست نیولي دي.

سرچینه زیاتوي: "نو که د ملا هبت الله بښنه د ټولو لپاره وي؛ نو موږ یې ولې بندیان کړي یو؟ هو له دې خو منکر نه یو موږ په ملي اردو کې وو، څوک پولیسو کې وو او څوک امنیت ملي کې؛ خو نظام چې بدل شو موږ وظیفه پرېښی وه او ما په خپل کلي کې دوکان جوړ کړی و".

یو بل زنداني چې خپل مستعار نوم رحمان الله ښيي افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې زندان ته د هغه د کورنۍ غړي په ډېرې سختۍ ورپرېږدي.

د رحمان الله په خبره؛ د جلال اباد په زندان کې د پخواني نظام غړو د ننګرهار لپاره د طالبانو والي ته یو لیک هم لېږلی و؛ چې د دوی د سرنوشت په اړه تصمیم ونیسي خو تر اوسه یې ځواب نه دی ورکړی.

هغه زیاتوي: "دا څنګه بښنه ده، یا مو دې ټول مړه کړي یا خو دې موږ محکمې ته معرفي کړي، چې پوی شو زموږ قضیه څه ده؟"

نوموړی وايي، چې په زندان کې یې د امربالمعروف ریاست کارکوونکي ذهني شکنجه کوي او دوی د "کافرو د غلامانو" په نوم یادوي.

بل خوا د ننګرهار په ولایت کې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د تېرې میاشتې په لومړۍ اونۍ کې د ننګرهار ولایت د اداري جلسې د خبرو د اجنډا یوه برخه د همدغو زندانیانو په اړه تصمیم نیول وو.

د سرچینې په خبره؛ په اداري غونډه کې د ولایت د استازي په ګډون استخباراتو او امنیه قوماندانۍ دنده سپارل شوې، چې یادې ۲۳۱ قضیې وګوري او بیا یې محکمې ته معرفي کړي.

یاده سرچینه زیاتوي، چې د استخباراتو ریاست او امنیه قوماندانۍ به د یادو سرتېرو او د ملي امنیت پخوانیو غړو دوسیې او شالید څېړي او دا به معلوموي، چې یادو نظامیانو په څومره جنګونو کې برخه اخیستې وه او په جګړه کې یې څوک وژلي که نه؟

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ په څو راپورونو کې خبر ورکړی، چې طالبان په افغانستان کې د پخواني دولت نظامیان او کارکوونکي زنداني کوي، شکنجه کوي او ان وژني یې؛ خو طالبانو بیا په وار - وار دغه مساله رد کړې ده.

د طالبانو محکمې د دغې ښځې د هويت او هغې ته د سزا ورکولو په اړه نور څه نه دي ويلي.

طالبانو ویلي، چې د کابل ښار په څلورمه ناحیه کې د دغې ډلې د ابتدایه محکمې له خوا د سترې محکمې له تصویب وروسته دغې ښځې ته د سزا حکم صادر او عملي شوی.

طالبانو په دې وروستیو کې په مزارشریف کې یو کس د «الکول او رواني درملو د پلورلو» په تور په عام محضر کې په دورو وهلی و.

جسمي سزا، سنګسار او اعدام په افغانستان کې د طالبانو د واکمنۍ له راتګ وروسته بیا پیل شوي.

نړیوالې ټولنې او د بشري حقونو مدافعینو په وار وار د طالبانو له خوا د تورنو کسانو د جسمي مجازاتو د بندیدو غوښتنه کړې، خو دغې ډلې د خپلې نظريې سره سم د «اسلامي شریعت» پلي کولو ته دوام ورکړی دی.

ملګرو ملتونو پرله پسې ويلي، چې طالبان د خلګو په دورو وهلو سره له قانون او انساني کرامت سرغړاوی کوي.

د ایران د انساني حقونو ادارې د څېړونکو موندنې ښيي چې د دغه هېواد حکومت د اګسټ میاشتې له پیل تر اوسه دا بندیان د قزل حصار، کرج، یاسوج، میناب، زاهدان، مشهد، ګرګان، کرمان، بوم او رفسنجان په زندانونو کې کې اعدام کړي دي.

دې ادارې د اعدام شویو د جرمونو په هکله څه نه دي ویلي.

تر دې مخکې د هه نګاو په نوم د بشري حقونو ادارې ویلي و چې ایران په یزد او شېراز کې دوه افغانان اعدم کړي دی.

وروستیو کې د ایران د بشري حقونو سازمان یوه راپور کې ویلي چې ایران تېرو اوو میاشتو کې د ۲۰ افغانانو په ګډون درې سوه کسان اعدام کړي دي.

د ایران د حکومت چارواکو او طالبانو د افغان وګړو د اعدام په هکله څه نه دي ویلي.