په منځني ختیځ کې د تاوتریخوالي د زیاتېدو په دوام، د ۲۴ رادار فلایت معلومات ښیي، چې د تېرې اونۍ په اوږدو کې د افغانستان په اسمان کې د نړۍوالو الوتنو کچه په بې ساري ډول لوړه شوې ده. طالبان وايي، په تېرو شپږو ورځو کې هره ورځ او شپه ۳۵۰ الوتنې د افغانستان له فضا څخه تېرې شوې دي.
رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د طالبانو د ترانسپورت او هوايي چلند وزارت ویاند امام الدین احمدي وویل، په تېرو پنځو یا شپږو ورځو کې په هرو ۲۴ساعتونو کې شاوخوا ۳۵۰ ترانزیتي الوتنې د افغانستان له اسمانه تېرې شوې دي.
په وروستیو میاشتو کې د افغانستان له فضا الوتنې ډېرې شوې؛ خو د ۲۴ رادار فلایت معلومات ښيي، چې تېره اونۍ پر ایران د اسراییل د غچ اخیستنې احتمال د دې لامل شوی، چې د افغانستان له اسمانه ډېرې الوتنې ترسره شي.
د ۲۴ رادار فلایت د معلوماتو له مخې، د سپټمبر په ۲۹مه ۱۳۲ الوتنې د افغانستان له اسمان تېرې شوي.
د اکټوبر په دویمه د ایران له خوا پر اسراییل د توغندیو له برید یوه ورځ وروسته، د افغانستان پر اسمان د الوتنو شمېر ۱۷۶ الوتنو ته لوړ شو.
د اکتوبر په شپږمه نېټه د ورځنيو الوتنو شمېر په پرله پسې توګه ۲۲۲ ته لوړ شوی دی.
همدا راز، د "۲۴ رادار فلایت" معلومات ښیي، چې د سپټمبر له ۱۹ څخه تر ۳۰ پورې هره ورځ په اوسط ډول ۱۴۷ الوتنې د افغانستان له فضا څخه تېرې شوي دي.
په دې کې هغه الوتنې شاملې نه دي، چې مبدا یې افغانستان ته یا له افغانستانه و.
په دې اساس، د طالبانو رژیم هر کال له هوايي حریم څخه ۳۷ میلیونه ډالره عاید تر لاسه کوي.
د ۲۰۲۱کال په اګست میاشت کې د جمهوري دولت له ړنګېدو او واک ته د طالبانو له راتګ وروسته، د افغانستان هوايي حریم د امنیتي او سیاسي اندېښنو له امله د نړۍوالو الوتنو پر مخ وتړل شو.
د دې پرېکړې موخه یوازې امنیتي مسایل نه وو، بلکې نړۍوالو اسعارو ته د طالبانو د لاس رسي د مخنیوي لار هم وه.
د رویټرز د راپور له مخې، په سیمه کې د کړکېچ له زیاتېدو سره، هوايي شرکتونه د افغانستان اسمان د ایران او اسراییل د اسمانونو په پرتله خوندي ګڼي.
په ننګرهار کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ رياست د چهارشنبې په ورځ ويلي، چې ټاکل شوې کمېټه به په اونۍ کې يو ځل په ښار او واټونو کې د وسایطو څار کوي او له «ټولو وسایطو به کليمات، شعارونه، شعرونه او انځورونه پاکوي.»
د ننګرهار لپاره د طالبانو د اطلاعاتو امر صدیق الله قريشي وايي، چې پر ګاډو د عبارتونو او شعرونو لیکل له افغاني فرهنګ او ټولنې سره په ټکر کې دي.
څه موده مخکي په خوست او کندهار کې هم د طالبانو له لوري ورته کمپاين وشو.
په هم هغه کمپيان کې هم طالبانو له نقلیه وسایطو عبارتونه او شعرونه پاک او له يو شمېر رکشو یې انځورونه هم لرط کړل.
طالبان وایي دغه ليکنط د ټولنيزو اصولو خلاف دي او پر عامه ذهنونو ناوړه اغېزه کوي.
يو شمېر کسان په دې باور دی، چې «طالبان تر ډېره د هغو عبارتونو، جملو او شعرونو مخالفت کوي، چې د مينې، وطن دوستی، ارزښتونو او د سرتيرو اړوند» لیکل شوي وي.
دوی وايي، پر وسایطو د شعرونو، عبارتونو او پيغامونو لیکل د دوی خيال، احساس او د ولسي ادبیاتو د يوې برخې ژوندي ساتل دي.
په ولایتونو کې د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ ریاستونه ان په مشاعرو او ادبي ناستو کې هم شعرونه سانسوروي او په خپلو ويناوو کې يې له شاعرانو غوښتي، چې د «اسلامي امارت» اړوند اشعار وليکي.
دې ډلې په تېره واکمنۍ کې هم ځینې شاعران د رومانټیکو شعرونو له امله نیولي و او اوسنۍ واکمنۍ کې یې هم ازادې مشاعرې پیکه شوې دي.