پاکستاني چارواکو د تورخم - پېښور لویې لارې د بشپړې پرانستلو اعلان وکړ

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتين د چهارشنبې په ورځ ناوخته د خپلې فېسبوک ټولنيزۍ پاڼې څخه په ژوندۍ بڼه په ۳۰ دقیقې پيغام کې د پښتنو په بېلابيلو سيمو کې له مشرانو غوښتي، چې د راتلونکې یکشنبې په ورځ د غونډو د ځای او وخت معلولو لپاره ژر فيصله وکړي.

پښتن وایي، چې د جرګې د پرېکړو د عملي کولو لپاره یې دا لومړۍ قدم دی او په خپله سیمه کې د امن پيغام به دنیا ته رسوي.

نوموړي له ټولو ولسونو غوښتي، چې د راتلونکې یکشنبې د ورځې د غونډو لپاره په خپلو سيمو، ښوونځيو، جوماتونو او ټولنيزو رسنيو کې پيغامونه نشر او خلکو ته د ګډون بلنې ورکړي.

د نوموړي په خبره، چې د قومي جرګې د پرېکړو د عملي کولو دغه غونډې به په یوه وخت په بېلابېلو سيمو کې تر سره شي.

هغه زياتوي: « خلک وايي جرګې کيږي نتيجې نه راځي، نتیجې هغه مهال ورکول کيږی، چې د جرګو وروسته د پرېکړو په عملي کولو کې ټول برخه واخلو.»

منظور پښتين په دې پيغام کې ويلي، چې د پښتنو قومي جرګې کې د ټولو ګوندو او ولسونو د غوښتنو او پرېکړو د عملي کولو لپاره ۸۰ کسيزه کمېټه ټاکل شوې او خپلې چارې مخ ته وړي.

پښتين وايي، چې ډېرو کړيو د جرګې د ناکامۍ او د خلکو د ذهنيت خرابولو هڅې وکړې، چې بريالي نه شول.

نوموړي د ملت جوړېدو او ولس د ښه ژوند لپاره د خيبر قومي جرګه یو ښه پیل وباله او هيله يې وښوده، چې د پرېکړو په عملي کولو سره به په وطن کې امن او د ولس په ژوند کې مثبت تغير راځي.

پښتین زیاته کړې، چې د پښتنو په تړاو عامه ذهنیت دا و، چې دوی هېڅکله سره نه شي راټولېدی؛ خو وروستۍ جرګې دا وښوده، چې پښتانه په یو غږ راوتلی او خپل حق غوښتلی شي.

د پاکستان د پوځ د اعلامیې له مخې، په دې تمرینونو کې د ترهګرۍ پر وړاندې جګړه کې دوه اړخیزې تجربې، هوايي مانورې او پوځي مهارتونه تبادله کیږي.

د دې تمریناتو مخکینی پړاو د روسیې د کراسنودار په مولکینو روزنیزه سیمه کې ترسره شوی و، چې د دواړو هېوادونو پوځیانو پکې ګډون کړی و.

پاکستان هممهاله د اکتوبر پر ۱۳مه په عرب سمندرګي کې له متحده ایالاتو سره هم دوه اړخیز پوځي تمرینات کړي دي.
د پاکستان د سمندري ځواکونو رسنیزې څانګې پاکستاني رسنیو ته ویلي، چې په دې تمرینونو کې د امریکا "یو ایس ایس او کن" او د پاکستان بابر بیړیو ګډون کړی.

دغه تمرینونه په داسې وخت کې کیږي، چې اسلام اباد نن د روسیې د لومړي وزیر په ګډون د شانګهاي د سرمشریزې کوربه دی.

پاکستان له اوږدو کلونو راهیسې هڅه کوي چې له روسیې او چین سره د اړیکو په برخه کې هممهاله د متحده ایالتونو حساسیتونه په پام کې ونیسي.
له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته د اسلام اباد او واشنګټن اړیکې د پخوا په پرتله سړې شوې دي.

د اکثریت فکري او سیاسي ډلې نن سې شنبې «د تلې ۲۴مه» په خپلې خواله رسنۍ اېکس کې د پښتنو قومي جرګه ارزیابي کړې ده.

دغه ډلې لیکلي، چې د جرګې په جریان کې د پښتنو هغه کاذب انځور چې په تېرو ۱۶۰ کلونو کې د "استعمار" له خوا جوړ شوی و، مات شو او ښځو په دې جرګه کې پراخ ګډون درلود او خپل غږ یې پرته له سانسور څخه پورته کړ.

د اکثریت فکري او سیاسي ډله لیکي: « بله ارزښتمنه لاسته راوړنه دا وه چې د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر او د جرګې نوښتګر منظور پشتین په ډیرو څرګندو ټکو د رسنیو په مخکې د ډېورنډ کرښه د استعمار زوړ اثر وباله او د دې کرښې رسمیت یې رد کړ، چې دا د پښتنو لپاره یو تاریخي پرمختګ ګڼل کېږي.»

اکثریت فکر او سیاسي ډله په دې باور ده، د پښتنو قومي جرکې چې له دې سره یې هغه کلیشه هم ماته کړه، چې ګنې یوازې د بر وطن افغانان د ډيورنډ کرښه نه مني او ښکته افغان پښتانه پاکستان سره خوښ دي.

دغه ډله یو دا یو داسې غیر رسمی ریفرنډم یادوي، چې د دوی په وینا؛ د دې کرښې له کښلو را هیسې یې د افغانستان هر دولت د دایرولو غوښتنه کوله، تر څو ښکته پښتنو ته د خپل برخلیک د ټاکلو حق ورکول شي، خو دغه غیر رسمي رفرنډم وښوده چې تر بره پښتنو ښکته پښتانه زیات د دې جبري کرښې مخالف دي.

د «اکثریت» ډلې له نظره دا جرګه د لر و بر افغانانو د یووالي د لسیزو پخواني ارمان د پوره کېدو لور ته لومړنی ګام و، چې ولسونو په خپله نوښت د پاکستاني جبر لاندې پورته کړ.

کله چې یوه خبریال نوموړی د شانګهای له سرمشریزې نه د خپلو هېلو په تړاو وپوښت، جنرال اصف منیر وویل، « موږ یوازې پر پاکستان تمرکز کوو او موفقیت یې غواړو»

پاکستان نن د شانګهای سرمشریزې د ۲۳مې ناستې کوربه دی چې دوه ورځې به غځیږي.

ټاکل شوې د چین د لومړي وزیر ترڅنګ چې له غونډې وړاندې اسلام اباد ته تللی، د روسیې، ترکمنستان، او تاجکستان لومړي وزیران هم په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د هند او کرغیزستان د بهرنیو چارو وزیران او د اوو نورو هېوادونو استازي هم په ناسته کې د ګډون لپاره اسلام اباد ته تللي دي.

د شانګهای سرمشریزه داسې مهال په اسلام اباد کې کیږي، چې په پلازمېنه او شاوخوا کې د احتمالي پېښو د مخنیوي لپاره ټینګ امنیتي تدابیر نیول شوي.

د چین لومړي وزیر لي کیانګ د همدې امنیتي ګواښونو له امله په ګوادر کې د پکینګ په مرسته جوړېدونکی هوايي ډګر له اسلام اباده انلاین پرانېست.

له سويلي وزيرستان سرچينو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د سې شنبې په ورځ يو ويډيو لېږلې، چې پکې چارواکې له هغه وروسته یو روغتون تړي او ډاکټر زنداني کوي، چې په غاښ اېستلو کې ترې دا ۸ کلنه ماشومه مړ ه کېږي.

د سرچینو په خبره، د ډاکټر بېغورۍ او د ماشومې مړينې ځايي خلګ خفه کړي.

افغانستان انټرڼشنل پښتو ته د ماشومې انځور هم رسېدلې چې پر مخ یې وینې روانې دي.

د خيبرپښتونخوا اوسېدونکې په دغه صوبه په تېره لرې پرتو سيمو کې د روغتيايي مرکزونو او مسلکي ډاکټرانو د نشتون له کبله اندېښمن دي او د سختو ناروغانو د تداوي له کبله مجبور دي، چې اسلام اباد او پنجاب ته په ساعتونو ساعتونو مزل وکړي.

څو ورځي مخکې په خيبر کې د پښتنو په قومي جرګه کې د پښتنو په سيمه کې د بې سوادۍ په له منځه وړلو هم خبري وشوې او په غونډه کې ټینګار شوی و، چې باید دوی ته د نورو حقونو د ورکولو ترڅنګ د تعلیم او روغتيا حق ورکول شي.

په غونډه کې ويل شوې وه، چې په اسلام اباد او پنجاب کې لوی روغتيايي مرکزونه شتون لري، چې باید په دې برخه کې خيبر پښتونخوا ته پاملرنه زیاته شي.