په فاریاب ولایت کې د نامعلومو کسانو په برید کې پنځه تنه وژل شوي

طالبان وايي، له ښاغلي عزیزي سره په دې سفر کې د دې ډلې پر چارواکو سربېره د خصوصي سکتور استازي هم دي.

د صنعت او تجارت وزارت د اعلامیې له مخې نور الدین عزیزي په قزاقستان کې د افغانستان د تولیداتو او محصولاتو نندارتون جوړوي.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت د روانې اونۍ په لومړیو کې په الماتا کې د دې نندارتون د جوړېدو خبره کړې وه.

غه وزارت په خبرپاڼه کې ویلي و، چې په دې نندارتون کې د افغاني توکو ۶۷ غرفې یا ټپرۍ اېښودل کېږي

نورالدین عزیزي په اوسني سفر کې په سوداګریزه غونډه کې هم ګډون کوي او د کوربه هېواد له چارواکو سره ګوري.

دې وروستي یوه کال کې د قزاقستان او طالبانو اړیکې تر تېرو کلونو سره نږدې شوې دي.

الماتا دې وروستیو کې طالبان د خپل هېواد د ترهګرو ډلو له نوملړ و اېستل او هم یې د دې ډلې استازی ومانه.

دغه سفارت پر اېکس پاڼه د دغو کسانو د تصویرونو په خپرولو سره لیکلي، چې دغه کډوال د دوی د جنرال کونسلګري له‌خوا تېره ورځ له ماچکو حوزې خوشې شوي دي.
له دغه سفارت له‌خوا په خپرو شویو تصویرونو کې ښکاري، چې د دغه خوشې شویو کسانو له ډلې شپږ تنه یې ځوانان او پاتې نهه تنه یې ماشومان دي.

‏د دغه سفارت د لیکنې له مخې، د دغو خوشې شویو کسانو له ډلې لس تنو یې د کډوالۍ کارټونه هم لرل؛ خو د پاتې پنځو کسانو سره یې هیڅ ډول قانوني اسناد نه ول.
دغه سفارت وړاندې لیکلي، مخکې له دې چې دغه کډوال زندان ته واستول شي د دوی جنرال کونسل په هڅو خوشې شوي او بېرته له خپلو کورنیو سره یوځای شوي دي.

فرانسې، د دغو هېوادونو د کډوالۍ ضد سیاستونو د مخالفت له امله په دې غونډه کې ګډون نه دی کړی.

په دې غونډه کې چې د اتریش، سلواکیا، چک جمهوریت، قبرس، پولنډ، مالتا، هنګري او یونان هېوادونو مشرانو هم حضور درلود، د ایټالیا لومړۍ وزیرې جورجیا ملوني د دغه هېواد او البانیا ترمنځ د موافقې په اړه خبرې وکړې او د انسان د قاچاقبرانو پر وړاندې د مبارزې په برخه کې یې پر دغې هوکړې ټینګار وکړ.

تېره اونۍ ايټاليا ۱۶ بنګالي او مصري کډوال چې اروپا ته روان وو، په نړۍوالو اوبو کې په وړو کښتيو کې ونيول او په البانيا کې يې د کډوالو مرکزونو ته ولېږدول.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، پولنډ له اوږدې مودې راهیسې د "ناقانونه کډوالو" د راستنیدو په اړه د سختو مقرراتو غوښتنه کړې او دې ته په اشارې سره چې روسیه او بیلاروس کډوال پر اروپایی ټولنې د فشار راولو لپاره د یوې وسیلې په توګه کاروي، له اروپایي ټولنې څخه یې غوښتي چې د دغو هېوادنو پر وړاندې سخت دریځ غوره کړي.

د فرانسې الیزه ماڼۍ له دې غونډې خپله نا هیلي څرګنده کړې ده.

د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون ته د نږدې کسانو په وینا، په جلا ډلو کې د دا ډول خبرو اترو تنظیم کول هېڅ مانا نلري.

دوی راپور ورکړی، چې مکرون سره مشوره نه ده شوې او هغه هم په دې غونډه کې د ګډون اراده نه لري.

په دې ناسته کې د ګډون کوونکو هېوادونو مشرانو د "خوندي درېیم هېواد" په مفهوم او د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ او د کډوالۍ له نړۍوال سازمان سره د داوطلبانه راستنېدو مرکزونو په برخه کې پر همکارۍ ټینګار وکړ.

د هالند لومړي وزیر دیک شوف، د هنګري لومړي وزیر ویکتور اوربان، د هالند د ازادۍ ګوند افراطي ښي اړخی رهبر ګیرت ویلدرز په ګډون ځينو اروپايي مشرانو د ايټاليا د حکومت د کډوالۍ د سياستونو ستاينه وکړه.

بل خوا، افغانان هم د کډوالۍ له تریخ برخلیک سره مخامخ دي او د نړۍ بېلابېلو هېوادنو ته د ایران او پاکستان له لارې د خوندي ژوند په لټه کې دي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو په شورا کې د افغانستان د استازي په وینا ، له ۲۰۲۱ کال راهیسې کابو ۸ مېلیونه افغانانو هېواد پرېښی.

حال وش خبري اژانس د سې شنبې په ورځ ( د تلې ۲۴مه) راپور ورکړ، چې د ایران سرحدي ځواکونو په کلګان سراوان سیمه کې په هغو افغان کډوالو ډزې کړي، چې غوښتل یې ایران ته داخل شي او په لسګونه کسان یې په ډزو وژلي دي.

د دغه سازمان د شمېر له مخې، ایراني ځواکونو ۲۶۰ افغان کډوال په ډزو وژلي دي. دغه کډوال ډیری وخت ایران ته د مزدوری لپاره ځي او د یو څه پیسو ګټلو وروسته بیا ترکیې او اروپا ته د تګ تابیا کوي.

دغه سازمان وايي، چې په دې دوه زره ټنه مرسته شویو خوراکي توکو کې اوړه، غنم، نباتي غوړي، دال، نخود او مالګه شامل دي.

د خوراک نړۍوال سازمان د پنجشنبې په ورځ (د تلې پر ۲۶ مه) په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې یادې مرستې په ټول افغانستان کې پر څه باندې ۳۵ زره کورنیو ویشل شوې دي. دغه سازمان يادونه کړې، چې له لوږې سره مخ افغانانو ته یې د چین دغه مرستې داسې مهال ویشلې، چې سازمان د بودجې له کمي سره مخ دی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د خوراک نړۍوال پروګرام مشر وویل: «افغانستان په نړۍ کې د لوږې یو مرکز دی او په دغه هېواد کې له درې پر څلور برخې ډېر خلک مغزي خوراکي رژیم ته د نه لاسرسي له امله نه شي کولای د خوارځواکۍ مخه ونیسي».

په کابل کې د چین سفارت د اقتصادي او سوداګریزو چارو سلاکار وايي، چې دمګړۍ د افغانستان ډېر خلک له «نهیلۍ او لوږې» سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د خوراک نړۍوال سازمان ټینګار کړی، چې د ژمي په میاشتو کې ډېرې افغان کورنۍ پرله پسې بیړنیو خوراکي مرستو ته اړې دي.

ملګرو ملتونو ویلي، چې تېر کال یې د کمې بودیجې له امله شاوخوا لس میلیونه افغانانو ته مرستې ونه رسولای شوای او سږ کال اوړی کې هم ۱۱ میلیونه افغانان ددوی د خوراکي مرستو له چتره بهر پاتې دي.

په ګوربز ولسوالۍ کې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د ژورې پخوانیو مرکزونو او سمڅو د رغونې لپاره دوه اونۍ وړاندې سیمې ته د سروې ډله تللې او د دې سیمې او ور تلونکې لارې د سروې چارې یې بشپړې کړې دي.

سرچینه وايي، چې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني ډېر وړاندې غوښتل دغه مرکزونه بیرته ورغوي، خو په سیمه کې د ګوربز قبیلې اجازه نه ورکوله ځکه هغوی ویریږي، چې دغه مرکزونه یوځل بیا د بهرنیو جنګیالیو په پټنځیو بدل نه شي.

سرچینې افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، چې« د ګوربزو قبیلې له مخالفت وروسته د جلال الدین حقاني ورور ابراهیم حقاني دې سیمې ته لاړ او خلکو ته یې قناعت ورکړ، چې جلال الدین حقاني د دې مرکزونو په بدل کې تاسې ته وسلې در کړې وې، نو تاسې یې د مخالفت حق نه لرئ».

سرچینه وايي، چې قومي مشرانو ته پیسې ور کړل شوې او له مخالفت نه یې لاس اخستی.

د ژورې د سمڅو خولې د ۲۰۰۱ کال د امریکا د بریدونو پرمهال بندې شوې وې، خو په دې وروستیو کې بیرته پرانېستل شوې دي.

د ژورې په مرکزونو کې په ۱۹۸۱ کلونو کې د حضرت عمر په نامه د افغان او عرب جنګیالیو غونډ اوسېده چې وروسته د ژورې په غونډ مشهور شو.

دې غونډ څلور پلي او یو محافظ ټولي لرل او د استحکام، دافع هوا، مخابرې، راکټ، توپچي او صحي څانګې یې لرلې، چې د افغان مجاهدینو تر ټولو مجهز او غښتلی غونډ ګڼل کېده.

د ژورې د ودانیزو چارو پیسې سعودي او د تونل لګښت یې اسامه بن لادن پر غاړه اخستی و.

د سرچینې په وینا، د طالبانو د ملي پراختیا شرکت ژورې مرکز ته د جوړېدونکي سړک سروې پیل کړې، چې غلام خان ګمرګ ته څېرمه د شاوه ولي خان دوکانونو له سیمې نه د ژورې مرکز پر لور غځیږي.

دغه سمڅې او مرکزونه چې په ۲۰۰۱ کال کې د امریکايي ځواکونو د بریدونو پرمهال یې زیان لیدلی، بیرته په پخوانۍ نقشه رغیږي چې بارې او استنادي دیوالونه پکې شامل دي.