د ایران د کورنیو چارو وزارت د کډوالو د چارو مشر د ملګرو ملتونو د کډوالو له عالي کمیشنرۍ څخه وغوښتل چې افغان کډوالو د پناه ورکولو له پاره دې نوره بودیجه هم ورکړي.
نادر یار احمدي خبرداری ورکړ، چې که نړیواله ټولنه مسوولیت پر غاړه وانخلي، ایران به د کډوالۍ پر پالیسۍ له سره غور وکړي.
د ایران د کورنیو چارو د وزارت د بهرنیو وګوو او کډوالو د چارو د مرکز مشر نادر یار احمدي په جینیوا کې د ملګرو ملتو د کډوالو د ادارې د اجرایوي کمیټې د غونډې په څنډه کې د کډوالو د عالي کمیشنر فلیپو ګراندي سره په کتنه کې وویل:« د کډوالو د اړتیاوو او لګښتونو سره د ملګرو ملتونو د کډوالو د ادارې د بودیجې نه مطابقت په ایران کې د ډېرو ستونزو لامل شوی دی.»
دایران داسلامی جمهوریت استازی دغه راز دملګرو ملتونو دکډوالو دچارو کمیشنر ته وویل، چې په درېمو هیوادونو کې د ضرورت وړ کډوالو اوسېدل د ایران له لومړیتوبونو څخه دی.
هغه زیاته کړه، سره له دې چې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ ژمن کړې وه چې په ۱۴۰۰ کال کې به له کډوالو خپل ملاتړ پراخ کړي، خو دغې ادارې په ایران کې له کډوالو سره مرسته کمه کړې ده.
يار احمدي څرګنده کړه، چې په تيرو دريو کلونو کې له زيانمنو شويو کډوالو او د بيمې تر پوښښ لاندې کسانو سره د دغې ادارې د ملاتړ کچه له ١٢٠ زرو کسانو څخه ٩٥ زرو تنو ته راټيټه شوې ده.
د ایران د کورنیو چارو وزارت د بهرنیو وګړو او کډوالو د چارو د مرکز مشر وویل، چې په ایران کې د افغان وګړو د وړیا زده کړو له امله د دغه هېواد پر ښوونیز نظام ډیر فشار راغلی دی.
هغه وويل: "د ملګرو ملتونو د کمېشنرۍ لپاره اړينه ده چې د نويو ښوونځيو جوړول، د ښوونځيو ښه کول او سمبالول او د ښوونکو د معاش د ورکولو په ګډون د افغانانو د پوهنې د لګښتونو د پوره کولو لپاره بودجه ځانګړې کړي."
یار احمدي همداراز ټینګار وکړ چې په ایران کې د بهرنیو محصلینو لپاره ۲۵ زره درسي ټولګیو ته اړتیا ده، خو له ۱۴۰۰ کال راهیسې یوازې د ملګرو ملتونو د کډوالو د ادارې په مرسته ۲۱ ښوونځي جوړ شوي چې په ایران کې د کډوالو اړتیاوې نه پوره کوي.
په جنېوا کې د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو د ادارې د اجرایوي کمیټې په غونډه کې د ایران استازي په داسې حال کې له دغې ادارې سره د مرستو د زیاتولو غوښتنه وکړه، چې اسلامي جمهوریت پر افغان کډوالو فشارونه زیات کړي دي.
د رسمي راپورونو له مخې، ایران هره ورځ سلګونه افغان کډوال افغانستان ته لېږي. همدارنګه په ایران کې میشتو افغان کډوالو خبر ورکړی دی، چې دولتي ښوونځیو د دوی د ماشومانو له نوم لیکنې څخه ډډه کوي او ډیر شمیر افغان کډوالو ماشومان له ښوونځیو څخه پاتې دي.
د دغو کارمندانو په وینا، قاري یوسف احمدي ویلي، چې ملي ټلویزیون به شریعت غږ راډیو ته بدلیږي.
د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان ملي ټلوېزیون ځینو کارکوونکو نن یکشنبه «د تلې ۲۸مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې تېره دونشبه د ملي ټلوېزیون په انګړ کې د ملي ټلویزیون د رییس په مشری د مدیرانو رهبرۍ جلسه ترسره شوه.
د ملي ټلوېزیون د کارکوونکو د وینا له مخې، په دې جلسه کې د افغانستان د ملي ټلوېزیون لپاره د طالبانو رییس قاري یوسف احمدي ویلي، چې له کندهار څخه د ملاهبت الله له خوا فشارونه زیات دي، چې په افغانستان کې تصویري رسنۍ وتړل شي، چې په کابل کې به یې پیل د ملي ټلوېزیون څخه وي.
قاري یوسف احمدي په دې جلسه کې ویلي، چې د ملي ټلویزیون د بندېدو سره به دغه ټلوېزیون په شریعت غږ راډيو بدل شي.
په کندهار کې باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ملا هبت الله د ملي ټلوېزیون د بندېدو په اړه ددې ډلې اطلاعاتو او فرهنګ وزیر خیر الله خیرخواه ته سپارښتنې کړي دي چې په تدریجي ډول دې په افغانستان کې تصویري رسنۍ په ځانګړي ډول د ملي ټلوېزیون انځوریزې خپرونې بندې شي او یوازې په غږیز بڼه دې فعالیت کوي.
د طالبانو تر واک لاندې د ملي ټلوېزیون کارکوونکو د طالبانو د مشر ددې پرېکړو د عملي کېدو په اړه اندېښمند دي چې د ټلوېزیون د بندېدو سره به ډیری کسان خپلې دندې له لاسه ورکړي.
د موندنو پر بنسټ طالبانو تر اوسه د کندهار د ملي ټلوېزیون خپرونې شریعت غږ راډیو ته اړولي دی.
ځینو طالب سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ملاهبت الله د هغو طالب چارواکي څخه ناراضه دی چې په ټلوېزیونونو کې راڅرګندیږي او انځوریزې ویناوې یې خپریږي.
ډیری رسنیز بنسټونه په دې باور دي، چې د طالبانو له خوا په رسنیو کې د ساکښو پر انځورونو بندیز په دې معنا دی چې دغه ډله غواړي په افغانستان کې ټولې انځوریزې رسنۍ وتړي.
طالبانو د لومړی دورې په پرتله په دې روانه دوهم ځلي واکمنۍ کې په تدریجي ډول او د ورځو په تېردو سره د بندیزونو لړۍ پراخه کړې ده.
تروسه پورې ددې راپور په اړه طالبانو په رسمي ټول څه نه ډي ویلي.
د شېخ زاید پوهنتون اداره کې سرچینو نن « د تلې ۲۸مه » افغانستان انټرنشنل ته وویل، نن ندا محمد ندیم د دغه پوهنتون د تدریسي خونو د ترمیم پرانیسته او له محصلانو سره لویه غونډه درلوده.
سرچینو وویل، ندا محمد ندیم خوست ته د سفر پرمهال د پوهنتون مسوولینو ته ویلي و، چې په غونډه کې د وینا او یا هم د پرانیستنې انځورونه یې خبریالان خپاره نه کړي.
ځايي سرچینې زیاتوي د خوست شیخ زاید پوهنتون ادارې ځايي خبریالانو ته د بلنې پرمهال ویلي و، چې د ساکښ انځور او ویډیو اخیستل بند دي، یوازې د ریکارډر په واسطه د ندا محمد ندیم وینا ثبتولی شئ.
د خوست ځینو خبریالانو چې نن یې په شیخ زاید پوهنتون کې د طالبانو د لوړو زدکړو وزیر ندا محمد ندیم په غونډه کډون کړی و، افغانستان انټرنشنل ته وویل، په غونډه کې یې یوازې د غږ ثبتولو اجازه درلوده.
د خوست یو ځايي خبریال له نوم ښودلو پرته وايي:« دا لومړی ځل دی چې مونږ د انځور او یا هم د ویډیو اخیستو اجازه نه درلوده او یوازې د غونډې غږونه مو ثبت کړي دي.»
افغانستان انټرنشنل د خوست شیخ زاید پوهنتون اېکس پاڼه هم وڅارله.
دغه پوهنتون له څو میاشتو راهیسې د پوهنتون اړوند راپورونو کې د ساکښو انځورونه نه خپروي او یوازې بې سا شیانو انځورونه خپاره کړي دي.
د خوست په شېخ زاید پوهنتون کې د نننۍ غونډې تنظیموونکو سرچینو وویل د کورنیو چارو وزارت لومړی مرستیال محمد نبي عمري، چې سراج الدین حقاني ته نژدې کس دی، په دې غونډه کې کډون درلود، خو له وینا یې یې ډډه وکړه.
سرچینې زیاتوي محمد نبي عمري دا کار د ویډیو او انځور د نه اخیستو د بندیز په غبرګون کې کړی دی.
له دې وړاندې د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت ویلي و، چې د نوي قانون له مخې په ټولو رسنیو کې د ساکښو موجوداتو د تصویرونو پر خپرولو بندیز لګوي.
د یاد وزارت چارواکي وايي، دغه قانون به په تدریجي ډول په ټول هېواد کې پلی شي.
د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت ویاند سیف الاسلام خیبر د فرانسې خبري اژانس ته ویلي: «دا قانون په ټول افغانستان کې په تدریج سره پلی کیږي»
د امر بالمعروف نوي قانون د رسنیو لپاره ګڼ شرطونه اېښي، چې د ښځینه غږ، د ساکښو د تصویرونواو له اسلامي لارښوونو سره په ټکر کې خپرونو نه خپراوی پکې شامل دي.