افغانستان انټرنشنل - پښتو ته د ننګرهار د ملي راډیو تلویزون د خبریال عزیز احمد وفا د کورنۍ یو غړي تایید کړه، چې طالبانو نوموړی سل ورځې وړاندې نیولی و، چې روانه اونۍ یې بېرته خوشې کړی دی.
د افغانستان له خبریالانو د ملاتړ سازمان د روان کال د زمري په ۱۷مه ویلي وو، چې په ننګرهار کې د طالبانو استخباراتو سیمهییز خبریال عزیز احمد وفا د ناڅرګندو لاملونو له امله نیولی دی.
د وفا کورنۍ وايي، چې نوموړی د طالب استخباراتو له خوا شکنجه شوی هم دی.
د ننګرهار په ملي راډیو تلویزون کې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې عزیز احمد وفا د تلویزون د ادارې له خوا له دندې منفک شوی دی.
د یادونې وړ ده، چې طالبانو په وروستیو څلورو میاشتو کې نېږدې نهه خبریالان نیولي، چې ځینې یې بېرته خوشې شوي دي.
په کازان کې د برېکس غونډې په خپل پرېکړه لیک د افغانستان د ستونزو د بېړني او سوله ییز اواري غوښتنه کړې ده.
پرېکړه ليک د ښځو او بېلابېلو قومونو په ګډون د ټولو افغانانو له بنسټیزو حقونو ملاتړ کړی او له طالبانو یې غوښتي چې د نجونو پرمخ د ښوونځيو او پوهنتونونو دروازې پرانيزي.
د برېکس مشرانو د خپلې ۱۶مې غونډې په پرېکړه لیک کې، چې د چارشنبې پر ورځ (د لړم دويمه) خپور شو، په افغانستان کې د ښځو، نجونو او بېلابېلو قومونو د حقونو په ګډون د افغانانو د بنسټیزو حقونو پر خونديتوب ټينګار کړی.
په پرېکړه لیک کې افغانانو ته د بې ځنډه او بېړنيو بشري مرستو پر رسولو د ټينګار په ترڅ کې له طالبانو غوښتل شوي چې د منځنیو او لوړو زده کړو په برخه کې پر نجونو لګېدلي بندیزونه لرې کړي.
د برېکس مشرانو دا راز وویل چې "په افغانستان کې باید پاموړ او تایید وړ ګامونه ترسره شي" څو ډاډ ترلاسه شي چې ترهګر د افغانستان خاوره نه کاروي.
پرېکړه لیک وايي: « موږ له یوه خپلواک، متحد او سوله ییز افغانستان نه، چې له ترهګرۍ، جګړې او نشه يي توکو پاک وي، ملاتړ کوو."
برېکس د افغان ستونزې په اواري کې د ګاونډیو هېوادونو او سیمه ییزو پلټفورمونو پر لومړني او اغېزناک رول ټینګار کړی او په ورته وخت کې یې د افغانستان د ستونزې د اواري لپاره د سیمه ییزو نوښتونو د هڅو هرکلی کړی دی.
د برېکس ۱۶مه سرمشریزه د سه شنبې پر ورځ د لړم پر لومړۍ نېټه د روسیې فدراسیون د تاتارستان جمهوریت په کازان ښار کې پیل شوه، چې ۳۶ هېوادونو او شپږو نړیوالو سازمانونو پکې ګډون کړی و.
په دې غونډه کې د روسیې، برازیل، هند، چین، جنوبي افریقا، مصر، متحده عربي اماراتو، ایتوپیا او ایران په ګډون د غړو هېوادونو د پلاويو مشران ګډون لري.
د برېکس ډله په ۲۰۰۹ کال کې د برازيل، روسيې، هند او چين په ګډون په روسيه کې رامنځته شوه او په ۲۰۱۰ کال کې جنوبي افريقا ورسره يو ځای شوه.
دا ډله د روان کال په پیل کې د مصر، سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، ایران او ایتوپیا په غړیتوب سره پراخه شوه.
د تخار ولایت په چاه اب ولسوالۍ کې سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د حسنا په نوم یوه ۱۷ کلنه ناوې له واده یوه اوونۍ وروسته د مېړه په کور کې وژل شوې ده.
ځايي خلک وايي، د حسنا مېړه له واده وروسته پر هغې تور پورې کړی و، چې "پېغله نه ده".
طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ويلي او د وژنې د عاملانو په اړه يې هم کره معلومات نه دي خپاره کړي.
د ځايي خلکو په وينا، د "يعقوب" په نوم د حسنا لېور هم د "کورنۍ شخړې" په پایله کې وژل شوى.
ځايي خلک وايي، طالبانو د حسنا ماما بسم الله د وژنې په تور نيولې، خو هغه په دې وژنه کې لاس لرل رد کړي دي.
د حسنا خسر حاجي دروېش هم په دې تورن دی چې د کورنۍ شخړې پر مهال یې ډزې کړې چې په پایله کې یې خپل زوی یعقوب او نږور حسنا وژل شوي.
د پېغلتوب یا بکارت پردې د نشتوالي له امله له دې وړاندې هم په افغانستان او پاکستان کې ګڼې ښځې وژل شوې یا پرېښودل شوې دي.
کارپوهان وايي، ښځې د ټولنیزو او فرهنګي فشارونو په تېره بیا د واده په شپه د بکارت پردې د له لاسه ورکولو له امله له اندېښنو سره مخ وي.
ډاکټران وايي، دغه وړه پرده چې د پېغلتوب نښه ګڼل کیږي، د جنسي اړیکو د مخینې د ثابتولو هیڅ علمي بنسټ نه لري او کیدای شي په طبیعي ډول بدلون پکې راشي.
اروپايي اتحادیه وايي، چې په افغانستان کې په هرو دوو ساعتونو کې یوه مور د مخنیوي وړ ناروغیو له امله مري.
دغه اتحادیه وايي، ۹۰ سلنه افغان مېرمنې اړینو روغتیايي چوپړچارو ته لاسرسی نه لري او افغانستان په نړۍ کې د مېندو او ماشومانو د مړینې تر ټولو لوړ شمېر لري.
په ورته وخت کې اروپايي ټولنې له افغانستان سره د روغتیا په برخه کې د ۳۱ میلیونه یورو مرستې خبر ورکړی.
یادې ټولنې د ملګرو ملتونو اړوندو سازمانونو په همکارۍ په افغانستان کې میندو، ماشومانو او زلمیانو ته د روغتیايي خدمتونو د وړاندې کولو ملاتړ کړی.
د اروپايي ټولنې په اعلامیه کې ویل شوي چې ۱۶ میلیونه یورو مرسته یې د روغتیا نړۍوال سازمان او ۱۵ میلیونه یورو نوره یې د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق ته بېله کړې ده.
اروپايي اتحادیې د ملګرو ملتونو د ورځې په تړاو، چې د اکتوبر ۲۴ مه کیږي، په افغانستان کې ناروغانو، میندو، ماشومانو او زلمیانو ته د ښو روغتیايي خدمتونو د پراخولو په برخه کې د مالي ملاتړ ژمنتیا ښودلې ده.
په کابل کې د چین سفیر وایي، چې پکېنګ غواړي د تاجکستان له لارې له افغانستان سره نوی اقتصادي دهلیز پرانیزي.
جاو شينګ د پنجشنبې پر ورځد طالبانو د ریاست الوزرا له سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر سره په ناسته کې وویل، چې ددغه پلان د پلیتابه لپاره به د تاجکستان، چین او افغانستان درې اړخیزه ناسته وشي.
د چین سفیر وايي، د سوداګریزې راکړې ورکړې لپاره د واخان لارې د فعالولو هڅې هم روانې دي.
د طالبانو د ریاست الوزرا دفتر د رپوټ له مخې، د چین سفیر جاو شینګ په دې ناسته کې ویلي، چې چین ته د افغانستان د صادراتو کچه سږ کال ۱۱،۵سلنې ته لوړه شوې او په راتلونکي کال کې یې د۲۵ سلنې لوړېدو اټکل دی.
چین اعلان کړی چې په نوي میلادي کال کې به د افغانستان او ۴۰ نورو هېوادونو پر صادراتو د چین د حکومت مالیه معاف شي.
د چين سفیر وايي، دغه معافیت په ډسمبر میاشت کې پلی کیږي او په دې سره به چین ته د افغاني محصولاتو او تولیداتو د صادارتو کچه ډېره او ګڼ افغانان به پکې په کار بوخت شي.
جاوشینګ دغه راز یادونه کړې، چې پکېنګ په نړۍوالو غونډو کې د افغانانو د پرمختګ او له افغانانو سره د مرستې غږ پورته کړی او له نړۍوالو یې په افغانستان کې د پروژو د پلیتابه غوښتنه کړې ده.
د طالبانو د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال د طالبانو په تړاو په نړۍواله کچه د چین د دریځ ستاینه کړې ده.
طالبان او چین یوتربله نږدې اړیکې لري او د دواړو خواوو سوداګریز او اقتصادي پلاوي د کابل او پکېنګ ترمنځ تګ او راتګ کوي.
مولوي عبدالکبیر تېره اونۍ په کابل کې وویل، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا دوه دایمي غړي له دوی سره همکار پاتې شوي او دغه شورا تر اوسه په دې نه ده بریالۍ شوې، چې د امر بالمعروف د نوي قانون خلاف کومې پریکړې ته ورسیږي.
د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار چې ګوند یې طالبانو منحل اعلان کړی، له وزیر اکبرخان مېنې څخه د کابل په شېرپور کې د ګل اغا شېرزي کور ته تللی. حکمتیار ته په وزیر اکبرخان مېنه کې د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني کور ور کړی و.
د حزب اسلامي اړوند یوې سرچینې له نومښودنې پرته افغانستان انټرنشنل ته وویل: « په وزیر اکبرخان کې نوموړی د کډوالو چارو وزیر خلیل الرحمان حقاني د مېلمستون ترڅنګ اوسېده او دې مېلمستون ته ګڼو طالبانو او خلکو تګ راتګ درلود».
سرچینه وايي، حکمتیار دلته ځان خوندي ونه باله او دوه میاشتې وړاندې یې کډه په شېرپور سیمه کې د ننګرهار د پخواني والي ګل اغا شیرزي کور ته انتقال کړې ده.
د سرچینې په وینا، ګلبدین حکمتیار ددغه کور ۴۰ زره افغانۍ میاشتنۍ کرایه ور کوي.
د طالبانو د دولتي ځمکو د تصفیې کمېسیون ددې ډلې د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي په امر د ۱۴۰۳ کال د وري پر پنځمه د کابل په دارالامان کې د حزب اسلامي دفتر محاصره کړ او شاوخوا ۱۲ ساعته یې ضرب الاجل ور کړ، چې پر دولتي ځمکه له جوړ شوي کوره ووځي.
د طالبانو د عدلیې وزارت له فشارونو وروسته د دې ډلې د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني نوموړي ته په وزیر اکبرخان کې کور ورکړ.
سرچینه وايي، چې د حزب اسلامي پر ورځپاڼه شهادت، بریا ټلویزیون او نورو تبلیغاتي فعالیتونو اوس هم بندیز دی او حکمتیار یوازې د خپل ګوند له غړو او پلویانو سره ناستې پاستې کولای شي.
د طالبانو ډېر مشران، په ځانګړې توګه د اسلامي حرکت د پخواني وژل شوي مشر مولوي نصرالله منصور د کورنۍ غړي، ګلبدین حکمتیار د هغه پخوانیو دریځونو او کړنو ته په پام نه خوښوي.
د مولوي منصور د کورنۍ غړي، مولوي عبداللطیف منصور او مولوي عبدالرحمن منصور د طالبانو په اوسني حکومت کې جګپوړي چارواکي او بانفوذه کسان ګڼل کیږي.
منصور کورنۍ حکمتیار د خپل مشر مولوي نصرالله منصور په وژلو تورنوي.