طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې پنځه تنه اعدام کړي، د ۳۰ نورو د اعدام سزاوې هم صادرې شوې

په لغمان کې ځایي سرچینو نن وویل، د سیمه ییزو پولیسو بل پخوانی سرتیری ماخان هم دوه ورځې وړاندې طالبانو نیولی دی.

نوموړی د دولت شاه ولسوالۍ د شادمیر کلي اوسېدونکی دی.

سرچینې زیاتوي دریم کس د ملي اردو پخوانی سرتیری حکمت الله د الیشنګ ولسوالۍ اوسېدونکی دی.

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو دا کسان له مخالفو ډلو سره د اړیکو او د پخواني حکومت د وسلو د لرلو په تور نیولي دي.

د ځینو نیول شوو کسانو د کورنۍ غړي وايي، طالبان ورته نه د مدافع وکېلانو د نیولو حق ورکوي او نه هم د نیول کېدو د علت به اړه ورته معلومات نه ورکول کېږي.

د بشري حقونو نړیوالو سازمانونو په افغانستان کې د طالبانو له خوا د پخوانيو نظامیانو نیولو دوام په اړه اندېښنې ښودلې دي.

د روان کال «د وري ۲مه» سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل ، چې د ننګرهار زندان کې ۲۳۱ د پخواني جمهوري نظام سرتېري او استخباراتي کارکوونکي زندانیان دي؛ خو تر اوسه د طالبانو محکمې ته نه دي وړاندې شوي.

که څه هم د طالبانو واکمنېدو په درشل کې ملا هبت الله خپلو مخالفانو ته ټولبښنه وکړه، خو بیا هم وخت نا وخت د پخواني نظام کارمنان په تېره نظامیان په مرموز ډول وژل کېږي او یا هم د دې ډلې په زندانونو کې شکنجه او ځینې وخت وژل کېږي.

په دوحه کې د طالبانو سفارت د پنجشنبې په ورځ «د لړم۱۰مه» په خواله رسنۍ اېکس کې په یوه یاداښت کې لیکلي، چې محمد نعیم د قطر د بهرنیو چارو وزارت په رسمي بلنه په دغه انځوریز نندارتون کې ګډون کړی و.

په خبرپاڼه کې راغلي دي چې دې غونډې ته په قطر کې د میشتو بهرنیو ماموریتونو او نړیوالو سازمانونو سفیران، چارواکي او ډیپلوماتان رابلل شوي وو.

د خبرپاڼې له مخې دغه نندارتون د «یو کتاب، یوه ټولنه» تر سرلیک لاندې د کتارا کلتوري انسټیټیوټ له خوا د «د فلسطین د خلکو ناوړه وضعیت او پر هغوی باندې د صهیونیسټي رژیم وحشتناک ظلمونه» تر عنوان لاندې جوړ شو.

په دې وروستیو اونیو کې د طالبانو د امربالمعروف وزارت هڅه کړې، چې په یوشمېر ولایتونو کې د ژوندیو انسانانو د انځورونو پر خپرولو بندیز ولګوي.

طالبانو تر دې دمه د افغانستان په شاوخوا ۱۰ ولایتونو کې د ژوندیو موجوداتو د انځورونو پر خپرولو بندیز لګولی دی.

ځینو طالب چارواکو دا بندیز اوس په کندهار، هلمند، ارزګان، کونړ، خوست، تخار، بادغیس، پنجشیر او لغمان کې عملي کړی دي.

دا بندیز، چې د ''امربالمعرف'' د نوي قانون یوه برخه ده، خبریالان او عام وګړي هم له فلم اخیستلو منع کوي.

د دغه قانون له مخې انځورېزې رسنۍ نشي کولای د ساکښو موجوداتو انځورونه خپاره کړي.

د طالبانو د قانون د ١٧مې مادې له مخې امربالمعروف وزارت د ژونديو او ژويو انځورونو اخیستل منع کړي دي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت، چې د قانون د پلي کولو دنده پر غاړه لري، اعلان وکړ چې په تدریجي ډول به په ټول افغانستان کې بندیزونه پلي کوي.

د طالبانو د امربالمعرف وزارت محتسبین د افغانستان ۳۴ ولایتونو کې فعالیت لري، چې دوی ددې وزارت نوی محمدودیتونه پر خلکو او رسنیو عملي کوي.

نوموړی وايي، په خپل اېکس کې زیاتوي: «د ملګرو ملتونو د ۷۹ عمومي اسمبلۍ دریمې کمېټې سره لر تعاملي خبرو وروسته به د کابل په وخت د شپې لس بجې په دې تړاو خبري غونډه هم وکړم.»

ریچارډ بېنېټ تر دې رپوټ وړاندې کولو مخکې د ملګرو ملتونو رسنۍ سره په خبرو کې د افغان مېرمنو پر حالت اندېښنه ښودلې ده.

هغه ویلي، د نړۍ په هیڅ یوه هېواد کې له هم ښځو او نجونو سره دومره ناوړه چلند نه کېږي، لکه د طالبانو په حاکمیت کې چې له افغان ښځو سره روان دی.

ښاغلی بېنېټ وایي، د نړیوالې ټولنې غړو چې له افغانستان سره د ملاتړ کومه ژمنه کړې وه هغه باید پوره کړي.
د هغه په وینا، واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته، په افغانستان کې د ښځو او نجونو، قومي او مذهبي لږګیو، رسنیو او مدني ټولنو لپاره وضعیت خورا بد شوی دی.
هغه زیاته کړې، ورځ تر بلې په افغانستان کې فضا محدودېږي چې د دغه هېواد پر اقتصاد هم اغېز پرې باسي.
هغه وړاندې ویلي، افغانان د امنیتي ګواښونو، وزګارتیا او د نجونو پر زده‌کړو د بندیزونو له امله اړ شوي چې خپل هېواد پرېږدي.

نوموړي په اېکس پاڼه کاږلي:« هر هغه ګام چې د یوې اجماع او د سیاسي او مدني خواوو ترمنځ د یوې هوکړې او په هېواد کې د سولې او یو مشروع نظام د رامنځته کولو په موخه د بین الافغاني خبرو اترو لپاره پورته کېږي؛ باید د ملي او نړۍوال ملاتړه برخمن شي.»
هغه دغه راز د دغې ناستې جوړونکو او ګډونوالو ته د بریالیتوب هیله څرګنده کړې او له ترکیې یې د دغه ډول ناستو لپاره د فرصتونو په برابرولو کې مننه کړې ده.
هغه د خپلې لیکنې په وروستۍ برخه کې لیکلي:« هیله من یم، چې دغه ناسته به د بین الافغاني مذاکراتو او د یوې ټولګډونې هوکړې لپاره د ګډو هڅو د ملاتړ په برخه کې یو ښه پیل وي.»

تېره ورځ له ترکیې څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې د پنجشنبې په ورځ په استانبول کې د بندو دروازو تر شا د سیاسي فعالانو او د پخواني افغان حکومت چارواکو یوه غونډه جوړه شوه.

د راپور له مخې، د دې غونډې کوربه حکمت خلیل کرزی او ادریس زمان دي.

د غونډې اجنډا چې یوه کاپي یې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې ده، ښیي چې په استانبول کې د تړلو دروازو تر شا د «ملي خبرو اترو بهیر لومړۍ ناسته» کې ګډونوال د افغانستان پر اوسني وضعیت او «سیاسي ټیکاو ته د رسېدو پر وړاندې له پرتو ننګونو د تېریدو مسیر» په ته تړاو بحث کوي.

ښاغلي مجاهد د پنجشنبې په ورځ پر اېکس خپور کړي پیغام کې لیکلي، چې د دې ډلې پلاوي قزاقستان ته د خپل وروستي سفر په ترڅ کې "د افغانستان او قزاقستان تر منځ د سوداګرۍ، صنعت، کانونو، انرژۍ، لوجستیک، کرنې، مخابراتو، روغتیا، لوړو زده کړو او د قزاقستان له خوا د بشري مرستو په برخو کې د همکارۍ په لارو چارو موافقه کړې او تړونونه یې لاسلیک کړي.

د مجاهد په وينا، قزاقستان هم د دغه هیواد له لارې چين او نورو هېوادونو ته د افغانستان د وارداتي او صادراتي توکو د لېږد په برخه کې د لا ډېرو اسانتياوو د برابرولو ډاډ ورکړی دی. د خارګوس په بندر کې د "افغانستان د توکو لپاره د لوژستیکي مرکز" په توګه د یوې سیمې تخصیص هم د دواړو خواوو ترمنځ د هوکړې یوه برخه ده، چې د افغان سوداګرو لپاره د توکو د بارولو په برخه کې اسانتیاوې براروي.

قزاقستان ته د طالبانو د پلاوي د سفر د لاسته راوړنو د یوې برخې په توګه، د طالبانو ویاند ویلي، چې دغه هېواد به "د تورغندي-هرات، کندهار-سپینبولدک او مزارشریف-خرلاچی د اورګاډي پټلۍ په جوړولو کې برخه واخلي".

د مجاهد د يادونې له مخې، قزاقستان به په هرات ولايت کې د سوداګرۍ او ترانزيټ مرکز په جوړولو کې هم مرسته وکړي، چې په پام کې ده د سوداګرۍ او ترانزيټي توکو د زېرمه کولو په برخه کې ترې ګټه پورته شي.

په همدې حال کې قزاقستان موافقه کړې چې د افغاني توکو د پلورلو لپاره د قزاقستان په بېلابېلو ښارونو کې د دايمي نندارتونونو په ګډون بیلابیل مرکزونه جوړ کړي.

د طالبانو ویاند د افغانستان د ریل پټلۍ په پروژو کې د قزاقستان د ونډې په اړه نور جزییات نه دي ورکړي. د قزاقستان په ګډون د منځنۍ اسیا هېوادونه له طالبانو سره نږدې اړیکې لري.

د دې ډلې د صنعت او سوداګرۍ د وزیر په مشرۍ د طالبانو یو اقتصادي پلاوي، د افغانستان د کورنیو تولیداتو په درې ورځني نندارتون کې چې په پلازمېنه الماتا کې د اکټوبر په ۲۱مه جوړ شوی و، ګډون کړی و.