متقي یو ځل بیا په ایران کې د افغان کډوالو سره د ایران د دولت د ښه چلند غوښتنه وکړه

د طالبانو د طبیعي پېښو سره د مبارزې ادارې ویلي، چې دغه نړیوال سازمان به په کابل کې له زرو او په غور او بامیان کې له یو زرو ۵۰۰ زیانمنو شویو کورنیو سره نغدي مرستې وکړي.

د طالبانو دغې ادارې د پنجشنبې په ورځ (د لړم ۲۴ مه) په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې د دوو تفاهم لیکونو په لاسلیکولو سره، ایکشن اېډ موسسې ژمنه وکړه، چې په کابل، غور او بامیان کې له زیانمنو شویو کورنیو سره د یو ميليون او ۱۳۱ زره او ۴۶۶ ډالرو په ارزښت مرسته کوي.

د دغه دفتر د معلوماتو له مخې، په افغانستان کې اکشن ايډ هوډ لري، چې د ژمي د موسم له رارسېدو سره په بګرامي ولسوالۍ کې پر ۵۰۰ او د کابل په ده سبز ولسوالۍ کې پر ۵۰۰ نورو زیانمنو شویو کورنیو نغدي مرستې وویشي.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه مرستې به د ژمي په موسم کې د زیانمنو شویو کورنیو د اړتیاوو د پوره کولو په موخه ورکړل شي.

د اکشن ایډ اداره یوه نا دولتي خیریه موسسه ده، چې له څلویښتو څخه زیاتو هیوادونو کې بشري فعالیتونه او مرستې کوي.

دغه بنسټ له ۲۰۰۲ کال راهیسې په افغانستان کې په بېلابېلو برخو کې فعالیت کوي.

افغانستان کرکټ بورډ د ۱۹ کلنو کم عمره ځوانانو په لوبډله کې محبوب تسکین (کپتان)، عزیز خان، فیصل خان، برکت، عزت بارکزی، عزیز میاخیل، حمزه علي خیل، نظیف امیري، عبدالعزیز، نصرت الله نورستانی، خاطر ستانکزی، فهیم، حفیظ ځدراڼ، الله محمد عضنفر او نظیر معروف اعلان کړي.

روح الله عرب، وحيد ځدراڼ او سلمان خان يې د احتیاطي لوبغاړو په لېست کې دي.

په دې سیالیو کې د افغانستان، پاکستان او متحده عربي اماراتو د ۱۹ کلنو کم عمره ځوانانو لوبډلې برخه لري.

د کرېکټ دغه درې اړخیزه سيالۍ سبا جمعه پیل کیږي او د ليندې مياشتي تر شپږمې نېټې به دوام وکړي.

په دې سياليو کې د افغانستان لوبې پر لاندې نېټو تر سره کيږي:

افغانستان – پاکستان (جمعه، ۲۵ لړم،۱۴۰۳)

افغانستان – امارات (دوشنبه، ۲۸ لړم، ۱۴۰۳)

افغانستان – پاکستان (چارشنبه، ۳۰ لړم، ۱۴۰۳)

افغانستان – امارات (یکشنبه، ۴ ليندې، ۱۴۰۳)

د دې سياليو وروستۍ لوبه به د سې شنبې په ورځ (د ليندۍ پر ۶ مه) د هغو دوو لوبډلو ترمنځ تر سره شي، چې ډېرې نومرې ولري.

افغانستان کرکټ بورډ وايي، چې د افغان ۱۹ کلنو کم عمره لوبډلې لا له وړاندې دې سياليو ته تمرينات کړي او تیاری يې ورته نیولی.

له دې درې اړخيزو سياليو وروسته به د افغانستان د کرکټ د ځوانانو دغه لوبډله د ۱۹ کلنو کم عمره اسیا جام سياليو کې برخه واخلي.

سرچينو د پنجشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې د امربالمعروف کارکوونکي په اونۍ کې درې ورځې د ولسواليو په جوماتونو کې خلکو ته د «خپل نوي قانون د پلیتابه او نصیحت» په نوم ناستې جوړ وي او له خلکو په جبري ډول په دغو غونډو کې د ګډون غوښتنه کوي.

د کندهار د میوند ولسوالۍ یوه اوسېدونکي وويل، چې په دې ناستو کې خلکو ته په «شریعت د ظاهري بڼې جوړولو، موسيقي نه اورېدو، او د طالبانو د اطاعت او همکارۍ» سپارښتنې کیږي.

د احمدالله په نوم د خاکريز ولسوالۍ یو بل اوسېدونکی وايي، چې د طالبانو امربالمعروف کارکوونکو زياتې خبرې او سپارښتنې له «عقدو او پيغورونو» ډکې وي.

نوموړی زياتوي: « طالبان په جوماتونو کې پیغورونه راکوي، چې مسلمانان شئ، ځانونه پر شریعت برابر کړئ، لمونځ پر وخت کوئ او زموږ لارښوونې ومنئ.»

د همدې ولسواليو یو شمېر کسان د طالبانو د همدې ډلې له خوا د ټلیفونونو د شخصي ډېټا له کتلو او سخت چلنده هم شکایت کوي.

دوی وايي، « کله چې طالبان د ځوانانو یوه ډله وويني ټلیفونونه یې ګوري. کله چې سندرې او ويډيوګانې په ټیلیفون کې پيدا کړي د یوې ورځي لپاره هغه کس بندي کوي.»

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد واک ته د رسېدو په لومړيو مياشتو کې ويلي و، چې هيڅوک حق نه لري د چا شخصي ټیلیفونونه او محرم شیان وپلټي.

د همدې اونۍ د سې شنبې په ورځ د طالبانو د امربالمعروف، اطلاعاتو فرهنګ، استخباراتو او مخابراتو وزارتونو استازو، د سویلي حوزې پنځو واليانو او ګڼو طالب مسوولانو په کندهار کې د يوې غونډي پرمهال د «امربالمعروف د نوي قانون» د ښې پلیتابه په موخه غونډه تر سره کړه.

په غونډه کې ټينګار شوی، چې ټول بايد همدا قانون او شریعت پر ځان او خلکو پلی کړي.

د بريتانيا د «چیونینګ» تحصیلي بورسونو په رسمي وېبپاڼه کې خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي، چې افغان لېواله کسان کولای شي د ۲۰۲۴ کال د نومبر له ۱۴مې نه د ۲۰۲۵ کال د جنورۍ تر دویمې پورې د بریتانیا په پوهنتونونو کې د ماسټرۍ زده کړو لپاره غوښتنلیک ور کړي.

دغه بورسونه د روان کال له سپټمبر میاشتې راهیسې د افغان محصلانو لپاره ځنډول شوي وو.

په کابل کې د طالبانو له واکمنېدو سره سم د افغان محصلانو لپاره د چيونینګ بورسونو پروسه اغېزمنه شوه.

که څه هم افغان محصلانو د طالبانو تر واکمنېدو وروسته په کابل کې د بريتانيا په استازولۍ کې د دغو بورسونو کونسلي چارې پرمخ نه شوای وړلی، خو د چيونینګ بورسونو د ترلاسه کولو لپاره يې دا شونتیا درلوده، چې د رسمي پړاوونو لپاره ګاونډيو هېوادونو پاکستان او ایران ته لاړ شي.

په ورته وخت کې دا بهیر د روان کال د وږي په میاشت کې ودرول شو.

د چیونینګ بورسونو یو شمېر افغان فارغ محصلانو له دې مخکې د بریتانیا حکومت ته لیکونه استولي وو او د افغانستان لپاره یې د دغې لړۍ د بېرته پیلولو غوښتنه کړې وه.

د چیونينګ ویب پاڼې د معلوماتو له مخې، اوس محصلان کولای شي له افغانستان څخه هم د چیونينګ بورسونو لپاره غوښتنلیکونه ورکړي.

د چیونینګ پروسه، چې معمولا د بریتانیا د بهرنیو چارو او دولت ګډ دفتر له خوا تمویل کیږي، د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه غوره محصلانو ته هر کال د بریتانیا په پوهنتونونو کې د زده کړو فرصت برابروي.

دا بورسونه په بشپړ ډول د زده کړو، ژوند او روغتیا بیمې لګښت تر پوښښ لاندې راولي.

ممتاز زهرا بلوڅ د طالبانو له چارواکو وغوښتل چې د اسلام اباد دغه پرله پسې غوښتنې جدي ونیسي او دا ډاډ ورکړي چې ددغو جنګیالیو ډلو پر ضدګام اخستل کیږي.

نوموړې وویل، « د ترهګریزو ګواښونو پر وړاندې چې لاهم په افغانستان کې له میشتو ډلو متوجه دي، باید د پاکستان د خلکو صبر ونه ازمویل شي»،

بلوڅ وویل چې نه یوازې پاکستان بلکې مسکو فرمټ او ګاونډیو هېوادونو هم له طالبانو غوښتي چې ددغسې ډلو پر وړاندې لاس په کار شي او دا ډاډمنه کړي چې افغان خاوره د پاکستان یا نورو ګاونډیو هېوادونو خلاف نه کاریږي.

بلوڅ وویل چې د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړی استازی نن پاکستان ته سفر کوي او د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت له چارواکو سره به خبرې اترې وکړي. د نوموړې په وینا، دواړې خواووې به په دغو خبرو اترو کې د افغانستان پر وضعیت او د سیمې د سولې او ټیکاو په وده کې د ګاونډیو هېوادونو پر رول خبرې وکړي.

هغې له چین سره د ګډ امنیتي میکانیزم په تړاو رپوټونه پروپاګند وباله او ویې ویل چې رسنۍ باید ددغسې کیسو ترشا «انګیزې» درک کړي.

بلوڅ زیاته کړه، چې « د وسپنیزو وروڼو او ستراتیژیکو ملګرو په توګه پاکستان او چین د یوه او بل حاکمیت ته د درناوي په تړاو همکاري او خبرې اترې لري او دواړه هېوادونه دا توان لري چې دغو اړیکو ته زیان رسوونکې هڅې شنډې کړي».