د تېر کال په پرتله؛ د جرمني د کار په مارکېټ کې د افغانانو د بوختیا کچه ۱۶ سلنه لوړه شوې

دغې ادارې ویلي، یادې مرستې د روان کال له جنورۍ تر اکتوبر میاشتې د امریکا د نفوسو، کډوالو او پناه اخیستونکو چارو وزارت په مرسته شوې دي.

د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق د یکشنبې په ورځ د (لړم۲۷ مه) په ایکس پاڼه لیکلي: «په افغانستان کې هغه میندواره ښځې او هغه ښځې چې تازه میندې شوې د اوسني ناورین له امله له زیاتو خطرونو او زیانونو سره مخ دي.»

د ملګرو ملتونو دغې ادارې په داسې حال کې افغان مېرمنو ته د ژوند ژغورلو د مرستو برابرولو ویلي، چې تر دې مخکې یادې ادارې ویلي و، چې په افغانستان کې په هرو دوو ساعتونو کې یوه مور د مخکنیو تدابیرو د نه شتون او اختلالاتو له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي.

اروپايي ټولنه وايي، په سلو کې ۹۰ښځې اړينو روغتيايي خدمتونو ته لاسرسی نه لري او افغانستان په نړۍ کې د ميندو او ماشومانو د مړينې تر ټولو د لوړې کچې هېوادونو په کتار کې دی.

د طالبانو سترې محکمې نن یکشنبه د (لړم ۲۷مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د تخار ولایت د درقد ولسوالۍ ابتداییه محکمې نن دوه کسان د«لواطت او غلا» په تور د خلکو د سترګو په وړاندې په دورو ووهل.

خبرپاڼه زیاتوې، چې تورن کسان یې د دغې دلې تر واک لاندې د سترې محکمې تر تایید وروسته هر یو ۳۹ـ ۳۹ دورې وهلی دی.

طالبانو د تورونو کسانو د پيژندګلوی په اړه څه نه دي ویلي، خو یادو کسانو ته یې د متهم اصطلاح کارولې ده.

طالبانو درې ورځې وړاندې هم په ننګرهار ولایت کې د یوې ښځې په ګډون ۱۱ کسان د «زنا، لواطت او نامشروع اړیکو» په تور په عام محضر کې په دورو ووهل.

همدارنګه طالبانو د لړم میاشتې په ۲۳مه نېټه په پکتیا کې هغه ته د «قصاص» سزا ورکړه چې د یوه طالب په وژلو تورن و.

د طالبانو له لوري په عام محضر کې خلکو ته د بدنې سزاګانو او «قصاص» ته سخت غبرګونونه ښودل کیږي.

خو دغه ډله نږدې هره ورځ د افغانسان په بېلابېلو ولایتونو کې په عام محضر کې خلکو ته بندنې سزاګاني ورکوي او وايي، دا کار د «اسلامي شریعت» د پلې کولو په موخه تر سره کوي.

د افغانستان د خبریالانو د ملاتړ سازمان د یکشنبې په ورځ د (لړم ۲۷مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د طالبانو د امربالمعروف او نهي عن المنکر ریاست غړو په دغه ولایت کې په رسمي او نارسمي غونډو کې د خبریالانوو له لوري د طالب چارواکو پر انځور اخیستلو بندیز لګولی دی.

دغه سازمان د طالبانو پر یادې کړنې اندېښنه ښودلې او وايي، د طالبانو له لوري دا ډول بندیزونه د بیان د ازادۍ او د خبریالانو د مسلکي کار مخه نیسي.

د افغانستان د خبریالانو د ملاتړ سازمان له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې «د طالبانو له لوري پر خبریالانو دا ډول بندیزونه لګول نه یوازې د افغانستان د رسنیو پر ازادۍ بلکې د ولس پر اساسي حقونو هم مستقیم اغېز لري.»

یاد سازمان له طالبانو غوښتي، چې د رسنیو خپلواکۍ ته درناوی ولري.

دوی همدارنګه له طالبانو غوښتنه کړې، چې د خبریالانو د خوندیتوب او د هغوی د مسلکي فعالیتونو لپاره دې خوندي چاپیریال برابر کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې وړاندې تردې هم طالبانو، د کندهار، ننګرهار، هلمند په ګډون په ګڼو ولایتونو کې پر انځورونو او ویډیو اخیستلو بندیزونه لګولي وو.

د راپورونو له مخې، طالبانو په ګڼو ولایتونو کې انځوریزې رسنۍ تړلې او د ډیریو انځوریزو رسنیو خپرونې په غږیزه بڼه خپریږي.

د افغانستان پر رسنیو د طالبانو بندیزونه د دې لامل شوي، چې له تېرو درېیو کلو راهیسې د لسګونو رسنیو فعالیتونه بند او سلګونه خبریالان وزګاره او یا هم د هېواد پرېښودو ته اړ شوي.

باختر اژانس د طالبانو له قوله ويلي، چې لسو ګټونکو کسانو ته به جایزې هم ورکړي.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانسنن یکشنبه د (لړم ۲۷مه) په ایکس پاڼه د بغلان د پوهنې چارواکو له قوله ویلي، چې په بغلان کې د طالبانو د پوهنې چارواکو له څه باندې زرو ښوونکو څخه د «امارت پېژندنې» له کتابه ازموینه اخیستې ده.

طالبان وایي، چې د دې سیالۍ يې موخه په «ټولنه کې فکري اصلاح، روزنه او د امارت اړوند د خلکو د معلومات زياتول دي.»

طالبانو له دغې ډلې ښوونکو څخه د ازموینې لسو ګټونکو ښوونکو ته د «لپ‌ټاپ کمپیوټر او ګرځنده ټلیفون» ډالۍ په پام کې نیولې دي.

طالبانو تر دې وړاندې د افغانستان په ټولو ولایتونو کې له محصلانو او زده‌کوونکو د «امارت پېژندنې» ازموينه اخیسته او په دې ازموینه کې برياليو زده‌کوونکو ته جايزې هم ورکړې وې.

طالبان تر ازموینې مخکې په زده‌کوونکو او محصلانو د«امارت پېژندنې» په نوم د طالبانو له خوا چاپ شوی کتاب ویشي او د لوستلو سپارښتنه ورته کوي چې بیا وروسته ازموینه ترې اخلي.

په دې پوښتنو کې لیدل کېږي، چې د «امارت پېژندنې»په ازموینه کې له زده‌کوونکو او محصلانو څخه د طالبانو د تحریک د ایډیالوژۍ، اهدافو او تاریخ په اړه پوښتنې کېږي.

طالبانو درې ورځې وړاندې په پنجشیر کې له شمېر ځوانانو د «له لوېدیځ سره د فکري جګړې» په برخه کې هم د ازموینه اخیستې وه.

د پنجشیر د اطلاعات او فرهنګ مشر نصر الله ملک زاده ویلي و:« فکري جګړه له پوځي جګړې ډېره خطرناکه ده.»

سره له دې چې په افغانستان کې د هلکانو لپاره زده کړې تر یوه بریده په عادي توګه روانې دي، خو له هغه راهیسې، چې طالبانو د ۱۴۰۰ کال د زمري په مياشت کې د افغانستان واک تر لاسه کړ، له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده‌کړو یې بندیز لګولی او په دیني مدرسو کې یې د ماشومانو او تنکيو ځوانانو پر ګومارلو تمرکز زیات کړی دی.

له ایران او پاکستان څخه د افغان کډوالو د راستنېدو په دوام باختر اژانس د یکشنبې په ورځ د (لړم ۲۷مه) په اېکس پاڼې لیکلي، چې تېره ورځ ۱۴ کورنۍ د ننګرهار ولایت د تورخم له لارې، ۱۰ کورنۍ د کندهار د سپین بولدک له لارې له پاکسانه، ۱۱ کورنۍ د هرات د اسلام کلا له لارې او درې کورنۍ د نیمروز ولایت د ورېښمو پله له لارې له ایرانه راستنې شوې دي.

دغه اژنس د طالبانو د کډوالو وزارت له قوله لیکلي، چې تېره ورځ ۸۳ راستنو شویو کورنیو ته سیمکارتونه وېشل شوي، ۴۳ کورنۍ خپلو اصلي سیمو ته لیږدول شوي او پر سلګونو نورو کورنیو مرستې وېشل شوي دي.

که څه هم طالبانو دا نه دې ویلي، چې دغه افغان کډوال له دوو ګاونډیو هېوادونو څخه په خپله خوښه او که په زور راستنې شوې، خو د تېر یوه کال راهیسې پاکستان او ایران بې اسناده افغان کډوال په زور له خپل هېوادونو څخه افغانستان ته استوي.

له بل پلوه د افغانستان انټرنشنل - پښتو د څېړنو له مخې، په تېر یو کال کې نږدې ۷۴۰ زره افغان کډوال له پاکستانه او ۶۲۱ زره کډوال له ایران څخه بېرته افغانستان ستانه شوي دي.
خو ‏د کډوالۍ نړۍوال سازمان وایي، چې په تېرو درېیو میاشتو کې ۷۸۶ زره ۷۶۹ افغانانو خپل هېواد پرېښی دی.
ورته مهال پاکستاني رسنیو راپور ورکړی و، چې د روان ۲۰۲۴ کال د (اکتوبر له اومې نېټې د نومبر تر پنځمې) له پاکستانه ۲۶ زره او ۴۵۰ افغان کډوال اېستل شوي دي.
د لړم په ۲۲مه بیا ایراني رسنیو ویلي و، چې د روان کال له پيله تر دې دمه ٢٣زره او ١٥٦ تنه بې اسناده افغان کډوال د دوغارون له لارې خپل هېواد ته ستانه کړل شوي دي.