د ایران حکومت د یوه افغان په ګډون درې تنه اعدام کړي

دوی ویلي، چې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو کمپاین یو فرصت دی چې د ښځو پراخو ستونزو ته پام ورواړول شي.

معترضو ښځو د یکشنبې په ورځ د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو د ۱۶ ورځني کمپاین په چوکاټ کې د ویډیوګانو په خپرولو سره په افغانستان کې د جنسیتي توپیر د رسمیت پیژندلو غوښتنه وکړه.

دوی ټینګار کړی، چې د طالبانو د واکمنۍ د هرې ورځې په تېرېدو سره د ښځو وضعیت خراب شوی دی.

معترضو ښځو په ویډیويي پیغامونو کې له نړیوالې ټولنې وغوښتل، چې "خپله چوپتیا ماته کړي او له اوسني وضعیت څخه د افغان میرمنو د ژغورلو لپاره اقدام وکړي."

د معترضو ښځو په وينا، په دې درېيو کلونو کې د افغانستان پر ښځو بې سارې ټولنيزې او رواني ستونزې تپل شوې دي.

د افغانستان د پرمختګ غوښتونکو ښځو غورځنګ په دې مناسبت په یو پیغام کې په افغانستان کې د جنسیتي توپیر په رسمیت پیژندلو غوښتنه کړې ده. دغه غورځنګ پر نړۍوالې ټولنې غږ کړی چې د طالبانو مشران دې د جنګي جرمونو او د بشري حقونو د پراخو سرغړونو په تور محاکمه کړي.

دغه غورځنګ په یوه اعلامیه کې زیاته کړې: “موږ غواړو چې طالبان نړیوالې محکمې ته وړاندې کړو. هغه څه چې طالبانو د افغانستان پر خلکو تحمیل کړي دي؛ د بشریت او انسانیت پر ضد جنایتونه ګڼل کیږي او د دې اوسني کړکیچ او غیر انساني واکمنۍ د قربانیانو په توګه د سیمې او نړۍ له خلکو غوښتنه کوو چې د افغانستان د خلکو او ښځو تر څنګ ودریږي.”

د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکې هم هیله څرګنده کړې چې دا ورځ به د افغان ښځو ستونزو ته د پاملرنې یو فرصت وي.

د دغې شبکې په اعلامیه کې راغلي: "په وروستیو کلونو کې د ښځو او نجونو وضعیت خورا کړکېچن شوی دی، په تېره بیا د ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې د طالبانو له واکمنۍ وروسته."

د دې شبکې په وینا، افغان ښځې اوس له زیاتېدونکي تاوتریخوالي او ټولنیزې بې عدالتیو سره مخ دي. همدارنګه اوسني کړکېچ کورنی تاوتریخوالی زیات کړی او ښځې نه شي کولای چې له قانوني او ټولنیز خوندیتوب پرته ځان خوندي کړي.

د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکه خبرداری ورکوي چې د ښځو او ځوانو نجونو د ځان وژنې پیښې د اندېښنې وړ کچې ته لوړې شوې دي.

دغه سازمان په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت ته د نړیوالې ټولنې د دوامداره پاملرنې او په دې برخه کې د بشري حقونو د سرغړونو د مخنیوي غوښتنه کړې ده.

د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکې له نړیوالې ټولنې هم غوښتي چې پر طالبانو فشار زیات کړي چې د ښځو او نجونو حقونه په رسمیت وپېژني او د نورو سرغړونو مخه ونیسي.

د طالبانو د کډوالو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې حقاني دغه څرګندونې په ایران کې د طالبانو له سفیر فضل محمد حقاني سره په کتنه کې وکړې. په دې کتنه کې د طالبانو سفير د طالبانو له وزير سره په ايران کې د افغان کډوالو د زياتیدونکو ستونزو په اړه خبرې کړي.

خلیل الرحمن حقاني وايي، چې طالبان غواړي د ایران له حکومت سره د خبرو له لارې د کډوالو ستونزې هوارې کړي.

هغه زیاته کړه: "موږ هڅه کوو چې د اسلامي امارت یو لوړ پوړی پلاوی د ایران له حکومت سره ناستې وکړي، ترڅو دغه ستونزې په جدي توګه تعقیب او حل شي."

نوموړي هېواد ته د افغانانو په باعزته راستنېدو د ټينګار ترڅنګ د ايران له حکومت څخه وغوښتل چې د افغان کډوالو د شتمنيو له ضبطولو ډډه وکړي او د هغوى له ځورولو لاس واخلي.

ایراني چارواکو ویلي، چې د میلیونونو افغان کډوالو ایستل د دغه هیواد یو له مهمو پلانونو څخه دی. ایران د کډوالو په اړه د طالبانو د چارواکو د داوطلبانه راستنیدو غوښتنه له پامه غورځولې ده.

په وروستیو میاشتو کې زرګونه افغان کډوال له ایرانه ایستل شوي دي. په ایران کې یو شمېر افغان کډوالو ته د کار ، د کورونو د کرایه کولو او ان په ښار کې د لیدل کیدو اجازه نه ورکول کیږي. ایراني چارواکو خبرداری ورکړی، چې هغه کمپنۍ به مجازات شي چې افغان کډوالو ته کار ورکوي.

دغه عمومي ریاست به د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت په چوکاټ کې کار کوي.

د خيرخواه په وينا، په دې اداره کې به درې رياستونه شامل وي او موخه يې د «افغان ولس د جهاد دریو دورو» اړوند ويډيوګانو او انځورونو راټولول او خپرول دي.

خیرالله خیرخواه په یوه ویډیو کې، چې د یکشنبې په ورځ (د ليندۍ ۴ مه ) باختر اژانس خپره کړې ویلي، چې دغه اداره د «جهادي ارزښتونو» د ساتلو، ثبت او د افغانستان د جهادي تاریخ د انځور وړاندې کولو لپاره جوړه شوې ده.

طالبانو تر اوسه د دغه دفتر د بودجې، صلاحیتونو او دندو په اړه نور جزئيات نه دي شریک کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبان غواړي له دې لارې د افغانستان په معاصر تاریخ کې ځان ته ځای ومومي.

خيرالله خيرخواه وويل، چې د دغه رياست د جوړېدو تر څنګ به په مرکز او ولايتونو کې جهادي موزيمونه هم جوړ شي، چې د جهاد د دريو دورو پاتې اثار به پکې راټول او نندارې ته وړاندې شي.

له دې مخکې ګارډین ورځپاڼې د څلورو افغان خبري سازمانونو په همکارۍ په یوه څېړنیز راپور کې په کابل کې د طالبانو له خوا د زرګونو کورونو ویجاړول «قومي انګېزه» بللې او لیکلي یې دي چې په لویه کچه هزاره او تاجک مېشتو سیمې تصفیه شوې دي.

د دغه راپور له مخې، په کابل کې د طالبانو د بیارغونې پروګرام زرګونه کسان بې کوره کړي او شاوخوا ۳۸۵ هکتاره ځمکه یې ویجاړه کړې ده.

خو کابل ښاروالۍ د یکشنبې په ورځ پر ایکس د دې ادارې د استملاک د رییس عبدالمتین حنیف په حواله لیکلي دي: «په تېرو دریو کلونو کې کابل ښاروالۍ دوو زرو ښاریانو ته د ملکیتونو د استملاک نږدې دوه میلیارده افغانۍ ورکړې دي او دا بهیر دوام لري.»

ښاروالۍ زیاته کړې چې "دا اطمینان ورکوو چې د استملاک لاندې لارو کې د وګړو حقونه تر پښو لاندې نه دي شوي."

په دغه یادښت کې کابل ښاروالۍ له هغو ښاریانو څخه چې د سړک جوړونې په نویو پروژو کې یې ملکیتونه له لاسه ورکړي، غوښتي چې ژر تر ژره دې دفتر ته د اسنادو د تثبیت لپاره ورشي او خپل حقونه دې ترلاسه کړي.

کابل ښاروالۍ د کابل ښار د معیاري پراختیا او ودې لپاره د نویو سړکونو جوړول د دغه ښار له عاجلو اړتیاوو څخه بولي.

دې ادارې د وروستیو راپورونو په غبرګون کې ویلي چې «افغانستان یو متحد ملت دی او کابل ښار د ټولو افغانانو ګډ کور دی، باید ټول ښاریان ترافیکي او ټرانسپورتي زیربناوو ته لاسرسی ولري.»
برتانوي ورځپاڼي ګارډین، د افغان وایټنس پروژې معلوماتي مرکز، لایټ هاوس رپورټز او زن ټایمز او اطلاعاتو روز په یوه څېړنه کې چې شاوخوا یوه اونۍ وړاندې خپره شوې ویلي، شواهد ښيي چې د کابل د عصري کولو پروګرام په ترڅ کې په « قومي انګیزه » ګڼ کورونه ړنګ شوي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د يکشنبې په ورځ په يوه اعلاميه کې ويلي، چې اميرخان متقي او د افغانستان لپاره د روسیې ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف په کابل کې پر اقتصادي همکاريو، پانګونې، ټرانزيټ او د دوه اړخيزو اړيکو پر زياتېدو خبرې کړې.

طالبانو د ضمير کابلوف له قوله ليکلي چې مسکو په پام کې لري په نږدې راتلونکي کې د روسیې یو لوړپوړی پلاوی کابل ته راشي او د طالبانو له جګپوړو چارواکو سره د لوړې کچې خبرې اترې ولري.

په اعلاميه کې راغلي، چې اميرخان متقي هم د افغانستان او روسيې ترمنځ په لوړه کچه د پلاویو تګ راتګ مهم بللی او د اقتصادي همکاريو او سوداګرۍ پر پراختيا یې ټينګار کړی دی.

پرون شنبه د افغانستان لپاره د چين استازي د پاکستان له سفر وروسته له ملا کبير او ملا یعقوب سره ليدنه کې د افغانستان، پاکستان او چين ترمنځ د اړيکو پر څرنګتیا خبرې وکړې.

د یو شایو یونګ له سفر وروسته پاکستاني رسنیو وویل، چې اسلام اباد له چین سره په افغانستان کې د ترهګرو د شتون په تړاو «قناعت وړ شواهد» شریک کړي.

د افغانستان لپاره د چین او روسیې ځانګړي استازي اسلام اباد ته له سفر وروسته کابل ته راغلي دي.