• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

بې پولې ډاکټران: د طالبانو نوې پرېکړه د افغانستان روغتیايي سیستم ګواښي

۱۶ لیندۍ ۱۴۰۳ - ۶ دسمبر ۲۰۲۴، ۱۲:۰۸ GMT+۰تازه شوی: ۱۶ لیندۍ ۱۴۰۳ - ۶ دسمبر ۲۰۲۴، ۱۶:۰۵ GMT+۰

د بې پولې ډاکټرانو سازمان وايي، د طالبانو له خوا په روغتیايي موسسو کې د ښځو پر زدکړو بندیز لګول د افغانستان روغتیايي سیستم ته ګواښ دی او د ښځو پر روغتیا به منفي اغیز ولري. دغه سازمان ویلي چې د طالبانو دغه اقدام له عامه او مسلکي ژوند څخه د ښځو د ایستلو یو بل ګام دی.

د بې پولې ډاکټرانو سازمان ویلي، چې د روغتیايي کارکوونکو کموالی په افغانستان کې روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي په برخه کې په ځانګړې توګه روغتیايي خدمتونو د وړاندې کولو په برخه کې د نرینه او ښځینه روغتونونو پر جلاوالي هم منفي اغیزې کړې دي.

د یاد سازمان په خبره د طالبانو نوي بندیز کیفیت لرونکو روغتیایی خدمتونو ته لاسرسی نور هم محدود کړی دی.

په افغانستان کې د بې پولې ډاکټرانو سازمان استازي میکایل لي پاه نن د جمعې په ورځ وویل:«د تعلیم یافته ښځینه طبي کارکوونکو پرته هیڅ روغتیايي سیستم نشته.»

نوموړي زیاته کړه چې په افغانستان کې د دغه سازمان له ۴۱ سلنې ډیر طبي کارکوونکي ښځې دي.

لو پاه ټینګار وکړ، چې د طالبانو نوې پریکړه ښځې له زدکړو او د بې طرفه روغتیايي خدمتونو له وړاندې کولو بې برخې کوي.

د بې پولې ډاکټرانو سازمان وايي، په افغانستان کې طبي اړتیاوې ډېرې دي او د حل لپاره باید لا ډېرې ښځې وروزل شي.

د دغه سازمان په اعلامیه کې ویل شوي، چې په تیرو دریو کلونو کې په افغانستان کې د طالبانو محدودیتونو په بیساري ډول طبي زدکړو ته د ښځو لاسرسی کم کړی دی.

د دې اعلامیې په یوه برخه کې راغلي، چې د خوست ولایت د زیږون په مرکز کې چې په نړۍ کې یو له بوختو زیږونیزو مرکزونو څخه دی، د اړینو بستونو لکه نرسانو او ولادي ډاکټرانو بستونه ډکول ستونزمن کار دی.

د طالبانو له لوري د طبي زدکړو د انیسټیټونو د بندیدو په غبرګون د بې پولې ډاکټرانو سازمان ویلي، چې په افغانستان کې په عمومي ډول طبي زدکړو او نور تعلیم ته د ښځو د لاسرسي له حق څخه دفاع ته دوام ورکوي.

دوی وايي، په افغانستان کې طبي اړتیاوې ډېرې دي او د هغو د پوره کولو لپاره طبي کارکوونکې لا ډېرې روزنې ته اړتیا ده.

بې پولې ډاکټران یو غیري انتفاعي نړیوال سازمان دی چې په بحراني سیمو کې طبي او بشري خدمتونه وړاندې کوي.

دا سازمان په ۱۹۷۱ کال کې د فرانسوي ډاکټرانو او ژورنالیستانو د یوې ډلې له خوا جوړ شو او اوس په څه باندې ۷۰ هیوادونو کې فعالیت لري.

ترویج لرونکی

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي
۱

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي

۲
تازه خبر

داعش- خراسان ډلې د مولانا محمد ادریس د وژنې مسوولیت ومانه

۳

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

۴

د پاکستان پوځ: طالبانو د وسله‌والو ډلو په ملاتړ کې د افغانستان ملي ګټې له پامه غورځولي دي

۵

د کاناډا لومړی وزیر: د سپاه پاسداران هېڅ غړی به کاناډا ته پرېنښودل شي

•
•
•

نور کیسې

د هاګ محکمې څارنوال افغان مېرمنو ته ویلي چې د هغوی لپاره به په راتلونکي کې ښه زیری ولري

۱۶ لیندۍ ۱۴۰۳ - ۶ دسمبر ۲۰۲۴، ۰۲:۵۹ GMT+۰

د هاګ محکمې یو څارنوال د پنجشنبې په ورځ له یو شمېر افغان مېرمنو سره په کتنه کې ویلي چې ډېر ژر به د افغانستان په اړه ښه خبرونه واوري. کریم خان هیله څرګنده کړه چې د هاک محکمې پرېکړې به «د افغانستان د مېرمنو دردونه څه نا څه را کم کړي.»

کریم احمد خان روانه اونۍ هم د محکمې د غړو هېوادونو په ناسته کې ویلي و، چې ډېر ژر به د هغو کسانو د نیولو په اړه د پرېکړې غوښتنه کوي چې د بشري حقونو په سرغړونو تورن دي.

څه موده وړاندې چیلي، کاستاریکا، اسپانیا، فرانسې، مکسیکو او لوکزامبورګ په افغانستان کې د بشري حقونو څخه د سرغړونو په تړاو قضیه د هاګ نړیوالې محکمې ته لېږلې وه، او هغې محکمې هم ویلي و چې دغه قضیه هغوی ته رسیدلې ده.

داسې وړاندوینې شته چې دغه محکمه به د هغو طالب مشرانو د نیولو حکم صادر کړي چې د ښځو پر ضد په «سیستماتیک تاوتریخوالي» او «په افغانستان کې پر حاکم جنسیتي اپارتایډ» کې لاس لري.

کریم خان یو ځلې بیا د افغان مېرمنو سره په لېدنه کې د ځینو هېوادونو د غوښتنې په اړه وویل چې« تاسو به ډېر ژر د خپل هېواد په اړه ښه خبرونه واورئ.»

د بشري حقونو فعاله حوریه مصدق وایي، د هاګ محکمې جګپوړي څارنوال ویلي «هغه هیله من دی چې د محکمې پرېکړې به تر یوه حده د افغانستان د خلکو په تېره بیا د ښځو رنځونه را کم کړي، او هغه کسان چې د دغو رنځونو تر شا دي، هغوی به د قانون منګولو ته وسپارل شي.»

د هاګ محکمې دغه څارنوال د طالب مشرانو د نومونو له اخیستلو ډډه وکړه، خو د دغې ډلې د سیاستونو له امله چې افغانې مېرمنې له خپلو بنسټیزو حقونو بې برخې شوې، کریم خان یې په اړه وایي چې دوی به ټولې سرغړونې وڅیړي.

پخواني جرمونه

د پنجشنبې په ورځ یو شمېر افغان مېرمنو له کریم خان سره ولیدل. د دغې لیدنې کتنې یوه ګډونواله حوریې مصدق افغانستان انټرنشنل ته وویل چې نوموړې له هاګ محکمې څخه په افغانستان کې د هغو بشري جنایتونو او سرغړونو د څېړلو غوښتنه هم وکړه چې په تیرو شلو کالو کې دغلته تر سره شوي دي.

د بشري حقونو د څار په سازمان کې د اسیا د برخې څیړونکې فرشتې عباسي هم د پنجشنبې په ورځ له کریم خان سره د افغان مېرمنو د ناستې عکس خپور کړی او لیکلي یې دي چې: «څارنوال به ډېر ژر د سرغړونکو د نیولو د حکم صادرولو غوښتنه وکړي.»

طالبانو د نړیوالو هغو غوښتنو ته هیڅ پاملرنه نه ده کړې چې له بشري حقونو څخه د سرغړونو لړۍ دې پای ته ورسوي او نجونو او مېرمنو بنسټیزو حقونو دې له هغوی څخه نه تروړي. دغې ډلې په تیرو درېیو کالو کې دغه سرغړونې نورې هم زیاتې کړې او د لسګونو فرمانونو په صادرولو سره یې هغوی له ټولنې څنډې ته کړې دي.

طالبانو له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو له بندیزه وروسته په پوهنتونونو کې هم افغانې نجونې له زده کړو منعه کړې او په تازه ګام کې یې د طبي زده کړو په موسسو کې د هغوی پر زده کړو بندیز ولګاوه چې دغه ګام هم په کور د ننه او هم بهر کې پراخه غبرګونونه له ځانه سره لرل.

په هلمند کې امر بالمعروف د تور حجاب پر پېر او پلور هم بنديز لګولی

۱۵ لیندۍ ۱۴۰۳ - ۵ دسمبر ۲۰۲۴، ۱۶:۱۴ GMT+۰

طالبانو په سویلي ولایتونو کې د خپلو بنديزونو په دوام دا ځل په هلمند کې دوکاندارانو ته خبرداری ورکړی، چې تور حجابونه دې نه پلوري او یوازې دې د ميرمنو لپاره چادرۍ وپلورل شي. په دغه ولایت کې امربالمعروف له ښځو هم غوښتي، چې د حجاب پر ځای دې شنې چادرۍ پرسر کړي.

د هلمند مرکز لښکرګاه څخه يو شمېر دوکاندارانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ويلي، چې له تېرې شنبې ورځې څخه د امر بالمعروف محتسبان پر دوکانونو ګرځي او د حجاب د نه پلورلو سپارښتنې کوي.

دوکانداران وایي، طالبانو ورڅخه غوښتي، چې پر تور حجاب لرونکو ښځو دې توکي نه پلوري.

طالبانو د ۲۰۲۲ کال د مې میاشتي پر اوومه نېټه په افغانستان کې د ښځو لپاره حجاب اجباري کړ او خبرداری يې ورکړ، چې سرغړوونکو ته به سزا ورکړل شي.

طالبانو هم هغه مهال د «شرعي حجاب» کولو لپاره ښځو ته ځینې سپارښتنې هم وړاندې کړې وې.

د طالبانو امر بالمعروف وزارت ویلي و، چې که ښځې حجاب مراعت نه کړي «لومړي به د مېرمنې کور په نښه کړل شي، د هغې ولي ته به توصیه کيږي. په دویم ځل به ولي د دوی اړوند ریاست ته احضاريږي. په درېیم ځل به ولي درې ورځې حبس تېروي. په څلورم ځل به ولي محاکمو ته سپارل کيږي اومناسبه سزا به ويني.»

طالبان اوس تازه هڅه کوي، چې پر ښځو د حجاب پر ځای د چادرۍ پرسرکول لازمي کړي.

یو شمېر مېرمنې بیا چادري پردی فرهنګ یادوي او پر ښځو جبري کول یې د زندۍ په مانا یادوي.

طالبانو تر اوسه په دې اړه رسمي وضاحت نه دی ورکړی.

ملي محور ګوند: طالبانو یا اسلام نه دی درک کړی یا هم د هېواد د پرمختګ دوښمنان دي

۱۴ لیندۍ ۱۴۰۳ - ۴ دسمبر ۲۰۲۴، ۱۹:۴۸ GMT+۰

د ملي محور ګوند د یوې اعلامیې په خپرولو د طالبانو له خوا د نجونو پر طبي انسټیټوټونو د بندیزونو په غبرګون کې لیکلي:«له توپير پرته د علم زده کړه نه يوازې انساني او اسلامي حق دی، بلکې د ټولنيز عدالت غوښتنه او زموږ د ملي ګټو بنسټیزې اړتياوې دي.»

په دې اعلامیه کې راغلي، چې طالبانو یا اسلام نه دی درک کړی یا هم د هېواد د پرمختګ دوښمنان دي.

دغه ګوند وایي: «د طالبانو امارت په تېرو څه باندې درېيو کلونو کې ثابته کړه، چې يا خو يې اسلام نه دی درک کړی او يا يې هم په لوی لاس د هېواد له پرمختګ، خپلواکۍ او سوکالۍ سره دوښمني را اخيستې ده.»

د دغه ګوند په اند طالبانو له خپلې وروستۍ پرېکړې سره ثابته کړه چې د اصلاح کوم نیت او اراده نه لري.

د ملي محور ګوند زیاته کړه: «له وروستۍ پرېکړې څخه داسې ښکاري، چې د طالبانو مشرتابه د اصلاح هېڅ نيت او اراده نه لري او د اوسنيو سياستونو له تداوم سره هېواد يو ځل بيا د جنګ، جهل، فساد، افراط او بلواکۍ په يوه بله غميزه اړوي.»

دغه ګوند وایي، طالبان له بشري حقونو، اسلامي ارزښتونو او ملي ګټو سره په څرګند تقابل کې روان دي او له همدې امله یې د فرمانونو او اوامرو اطاعت نه یوازې واجب نه دی، بلکې د هېواد له ملي ګټو سره جفا ده.

د ملي محور ګوند پر ولس غږ کړی، چې د مدني مقاومت او نافرمانۍ له لارې د حق په مبارزه لاس پورې کړي، د امارت له اوامرو سرغړونه پيل او له هر ډول مرستې او همکارۍ ډډه وکړي.

دغه ګوند زیاته کړه: «په دې لړ کې موږ د پوهنتون له نارينه محصلينو او د ښوونځيو د لوړو ټولګيو له زده کوونکو غوښتنه کوو، چې د خپلو خويندو د ننګې او ملاتړ لپاره دې هره مياشت په وروستۍ رسمي ورځ ښوونځي او پوهنځي ته له تګ څخه ډډه وکړي او له ولس څخه مو غوښتنه دا ده، چې همدا ورځ د نجونو د زده کړو لپاره کمپاين ته ځانګړې کړي او د قلم، ژبې او اعتصابونو له لارې د اعتراض غږ پورته کړي.»

طالبانو درې کاله وړاندې تر ثاني امر پورې له شپږم ټولګي پورته د نجونو ښوونځي، دوه کاله وړاندې يې د ثاني امر له مخې د نجونو پر مخ د پوهنتون دروازې او تېره ورځ یې د ثالث امر له مخې د چټکو زده کړو ښوونځي او د طبي زده کړو دروازې هم د نجونو پر مخ وتړلې.

له طالباني حجاب پرته له حکمتیار سره د ښځو ناسته

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۳ - ۳ دسمبر ۲۰۲۴، ۲۳:۲۸ GMT+۰

د افغانستان د اسلامي ګوند مشر له یو شمېر افغانانو سره وکتل. له دې غونډې څخه په خپرو شویو انځورونو کې لیدل کېږي، چې نوموړی له هغو ښځو سره خبرې کوي، چې جامې یې د طالبانو له ټاکل شوي معیارونو سره برابرې نه دي.

د افغانستان د حزب اسلامي تر نظر لاندې د شهادت وېبپاڼې له یو شمېر افغان ځوانانو سره د ګلبدین حکمتیار د ناستې انځورونه خپاره کړل.

د خپرو شويو معلوماتو له مخې، دغه غونډه د يکشنبې په ورځ (د لېندۍ ۱۱مه) جوړه شوې وه.

د دې غونډې د جزییاتو په اړه کره معلومات نه دي خپاره شوي.

د افغانستان د حزب اسلامي ګوند مشر په داسې حال کې له دغو ښځو سره کتلي، چې طالبانو په افغانستان کې د ښځو او نجونو پر پوښښ پراخ بندیزونه لګولي دي.

ګلبدین حکمتیار تر دې مخکې هم په افغانستان کې د طالبانو له خوا پر ښځو د تحمیلي حجاب په لګولو نیوکه کړې وه.

هغه ویلي و: "د دې معلومولو لپاره چې کوم لباس حلال او کوم لباس حرام دي، موږ د قران کریم روښانه نصې ته اړتیا لرو."

په ۱۴۰۱ کال کې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته دغې ډلې یو شمېر فرمانونه صادر کړل، چې په دغه فرمانونو کې د ښځینه ویاندویانو لپاره د ماسک کارول جبري شو.

همدا راز، په همدې کال د طالبانو یو بل حکم هم صادر شو، چې له مخې یې ښځې باید له سترګو پرته خپل بدن او مخ پټ کړي.

طالبانو له دې مخکې چادري یا بورقه د افغان کلتور د یوې برخې په توګه او د حجاب غوره بېلګه ګڼلې وه.

ملګري ملتونه: په افغانستان کې معلولې نجونې او ښځې له زیات تاوتریخوالي سره مخ دي

۱۳ لیندۍ ۱۴۰۳ - ۳ دسمبر ۲۰۲۴، ۱۲:۴۹ GMT+۰

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د معاونیت پلاوي یا یوناما موندنې ښيي چې افغان معلولې ښځې او نجونې له زیات تبعیض او تاوتریخوالي سره مخ دي. یوناما وايي چې دوی د خپلې انزوا او پاملرنې ته اړتیا له املهله کورني تاوتریخوالي او ناوړه ګټه اخیستنې سره مخ دي.

د معلولیت نړیواله ورځ هر کال د ډسمبر په درېمه د عامه پوهاوي د لوړولو او د معلولو وګړو د حقونو او هوساینې د ودې په موخه په نړیواله کچه لمانځل کیږي.

یوناما وايي چې سږ کال په افغانستان کې د معلولو کسانو نړیواله ورځ له "د یوه ټول شموله او باثباته راتلونکي لپاره د معلولیت لرونکو اشخاصو د رهبرۍ پیاوړتیا" شعار سره لمانځي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي ماموریت په خپله خبرپاڼه کې ټینګار کوي چې معلولې ښځې او نجونې په ځانګړې توګه په افغانستان کې له اوسنیو شرایطو اغېزمنې دي او ډېری وخت له ډول ډول تبعیض او تاوتریخوالي سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د څېړنو پر بنسټ، معلولیت لرونکې ښځې او نجونې د روغو وګړو په پرتله ډېر ځله له کورني تاوتریخوالي، احساساتي ناوړه ګټه اخیستنې او جنسي تېري سره مخامخ کېږي.

یوناما وايي، معلولیت لرونکې ښځې او نجونې زیاتره د انزوا او وېرې له امله د تاوتریخوالي او ناوړه چلند د پېښو له راپور ورکولو ډډه کوي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو معاونیت پلاوي له طالب چارواکو غوښتي چې د افغانستان د پایداره پرمختګ لپاره په دې نوښت کې برخه واخلي.

دغه بنسټ د معلولو وګړو د حقونو د کنوانسیون د بشپړ تطبیق غوښتنه هم وکړه.

یوناما د خپلې خبرپاڼې په یوه بله برخه کې د بشردوستانه اقداماتو، دایمي حل لارو او د ټولو افغانانو په ځانګړې توګه د زیانمن شویو وګړو د لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره د هر اړخیزو پالیسیو د پراختیا غوښتنه کړې ده.

په افغانستان کې د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي د معلولیت لرونکو وګړو د نړیوالې ورځې په مناسبت وویل چې په افغانستان کې له میلیونونو معلولینو سره مرسته کوي.
په خپل پیغام کې، رېچارډ بېنېټ د معلولینو د حقونو د ملاتړ لپاره د محلي او نړیوالو اقداماتو غوښتنه وکړه او دوی ډاډ ترلاسه کړي چې د دوی غږ اوریدل کېږي.
د ښاغلي بېنېټ پیغام ولوستل شو، "راځئ چې د ټولو لپاره د شمولیت، وقار او مساوي فرصتونو ملاتړ وکړو."