مولانا فضل الرحمن: په خېبر پښتونخوا کې د حکومت په نوم څه نشته

د پاکستان پخواني لومړي وزیر عمران خان د پنج شنبې په ورځ پر ایکس خپلو پلوان ته لیکلي؛ چې د ډيسمبر په ۱۳ د پښتونخوا صوبې په مرکز پېښور ښار کې را غونډ شي.

پښتونخوا کې تحریک انصاف ګوند واکمن دی.

نوموړي د نومبر میاشتې د ۲۵مې په لاریونونو او د مۍ د ۱۴ نېټې تاوتریخوالي کې د وژل شویو پلویانو لپاره د فضايي پلټنو او له زندان د خپل ګوند د ټولو سیاسي کارکوونکو له د خوشي کېدو غوښتنه کړې ده.

عمران خان وايي، د نومبر په ۲۵مه لاریونونو کې یې ۱۲ د مۍ میاشتې په ۹مه نېټه لاریونونو کې یې ۸ پلویان وژل شوي وو.

ښاغلی خان وايي:«که چیرې دا دوه غوښتنې ونه منل شي، نو د ډیسمبر له ۱۴ به د مدني نافرمانۍ غورځنګ پیل شي او حکومت به د هرډول پایلو مسول وي.»

خو حکومت د نومبر په ۲۵ مه لاریون په ترڅ کې د مرګ ژوبلې خبره ردوي او وايي چې د خان پلویانو د تېر کال د مۍ په ۹ مه پر پوځي تاسیساتو برید کړی و.

عمران خان د پنجشنبې په ورځ په دې تورن شو چې د مۍ د نهمې نیټې د بریدونو رهبري یې کوله، خو نوموړی دا تور ردوي.

د مۍ د نهمې نیټې لاریونونو رهبري کولو تور پر خان د لسګونو نورو تورونو له جملي وروستۍ تور دی او نوموړی د تېر کال له ورستیو په زندان کې دی.

ښاغلی خان او ګوند یې وايي، دا قضیې او تورونه د پوځ په امر له سیاست د نوموړي د لرې ساتلو لپاره لېګدلي دي، خو د پاکستان پوځ دا تورونه ردوي.

دغه خبریالان وایي، چې له پرون راهیسې ټولې تعلیمي ادارې هم پرانېستل شوي؛ خو د پاړه چنار او پېښور تر منځ لویه لاره او دا رنګه د خرلڅۍ دروازه هم د تګ راتګ لپاره تړلې پاتې ده.

سیمه ایز خبریال علي افضل افضال وایي: «چې د لویو لارو د بندېدو له امله د خوراکي توکو او تیلو د کمي له امله هر څه ګران شوي او کڼ خلک یې د اخیستو توان نه لري.»

په همدې حال کې په پاړه چنار کې د پولیسو یو مشر جاوید الله محسود خبریالانو ته ویلي دوی تمه لري چې د سولې د روانې جرګې له پرېکړې وروسته به لویې لارې خلاصې او د دایمي امن لپاره به لاره هواره شي.

تر دې څو ورځې وړاندې د سولې ۱۲۵ کسیزه جرګه سیمې ته رسیدلې او د دواړو غاړو سره دا مهال په خبرو اترو بوخته ده، دغې جرګې د کورمې اوسیدونکو ته ډاډ ورکړی، چې د دایمې سولې تر ټینګېدو به خپلو هلو ځلو ته دوام ورکوي.

په دغه جرګه کې د خیبر پښتونخوا او بلوچستان له صوبې څخه ګڼ مخور برخه لري چې په دوی کې د قومي مشرانو تر څنک دیني عالمان او د ځینو سیاسي ګوندونو استازي هم برخه لري

دغې محکمې د پنجشنبې په ورځ د (لیندۍ په ۱۵ مه) یو ځلي بیا ویلي چې عمران خان او د هغه مېرمنې بشرا بي بي د ۱۴۰ ملیونو پاکستانۍ روپیو په ارزښت دولتي سوغاتونه پلورلي او درغلي یې کړې.

د ځینو پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې ښایي د تحریک انصاف ګوند د مشر عمران خان مېرمن بشرا بي بي د دویم ځل لپاره زندان ته ولیږل شي. بشرا بي بي تر دې وړاندې هم په همدغه تور نیول شوې او د اډیاله په زندان کې یې نهه میاشتې تېرې کړې وې. نوموړې د تېر اکتوبر په میاشت کې له زندانه خوشې شوې وه.

همدغه څو ورځې وړاندې په اسلام اباد کې د ترهګرۍ ضد یوې محکمې د عمران خان او د هغه د مېرمنې په ګډون د ۹۴ تنو د نیولو امر کړی و.

دغې محکمې پر دوی تور پورې کړی و چې د تحریک انصاف ګوند پلویانو په وروستیو لاریونونو کې پر پولیسو مخامخ بریدونه کړي او د اسلام اباد او راولپنډۍ اوسیدونکو ته یې ستونزې رابرسېره کړې وې.

په هغو لاریونونو کې چې د نومبر په ۲۴ مه پیل شوې وې، د اسلام اباد په ډي چوک کې د نومبر میاشتې په ۲۶ مه نېټه د تحریک انصاف ګوند پلویانو او د پولیسو تر منځ د پېښ شوي اخ و ډب له امله د څلور پولیس ځواکونو په ګډون نږدې شل تنه وژل شوي او له سلو زیات ټپیان شوي وو.

تحریک انصاف ګوند وایي چې په هغو لاریونونو کې د دوی شا و خوا شل کسه وژل شوي، په لسګونه ټپیان شوي او زرګونه نور پلویان یې نیول شوي او زندانونو ته لیږل شوي دي.

مقتدي صدر چې شیعه دیني عالم او په عراق کې د صدر غورځنګ مشر دی وايي، چې هغه د سوریې وضعیت له نږدې څاري، خو د دغه هېواد په چارو کې د نه لاسوهنې دریځ خپلوي.

هغه دغه دریځ وروسته له هغه خپل کړ چې د التحریر الشام مشر له عراق څخه وغوښتل چې د سوریې په کړکېچ کې دې لاسوهنه نه کوي. د لبنان حزب الله چې ایران او بشارالاسد ته وفاداره ډله ده، ویلي چې د سوریې د حکومت څخه ملاتړ کوي.

د لبنان د حزب الله عمومی منشي نعیم قاسم په سوریې کې د بشارالاسد د مخالفانو د پرمختګ په غبرګون کې وویل: «د هغوی موخه د حکومت نسکورول، ګډوډي رامینځته کول او له ځواک څخه د اسراییل په ګټه کار اخیستل دي.»

دا څرګندونې په داسې حال کې ترسره کیږي، چې د بشارالاسد مخالفین د پرمختګ په حال کې دي. تحریر الشام د پنجشنبې په مازدیګر د حما ښار کنټرول ترلاسه کړ.

د سوریې د بشري حقونو د څار ډلې ویلي، چې د پنجشنبې په ماښام د سوریې د پوځ څه باندې ۲۰۰پوځي موټرې د حما له سویلي څنډو څخه حمص ته په شا شوي دي.

سرچينو ویلي، چې تحرير الشام د حما پر مرکزي زندان کنټرول خپل کړی او سیاسي بندیان یې خوشي کړي دي.

له ۱۹۶۲ کال راهیسي د لومړي ځل لپاره د فرانسې د لومړي وزیر میشل بارنیه حکومت په پارلمان کې د نه باور رایې ترلاسه کولو له امله تېره ورځ سقوط وکړ او بارنیه له دې څخه یوه ورځ وروسته استعفا ورکړه.

د بارنیه له استعفا او په فرانسه کې د سیاسي کړکېچ د پای ته رسولو په اړه د اندېښنو له زیاتېدو وروسته په دغه هېواد کې د ښوونکو په ګډون د دولتي کارکوونکو د ډلو له خوا اعتصابونه پیل شو.

د ښوونکو اتحادیې او د دولتې دفترونو د کارمندانو یوې ډلې د پنجشنبې په ورځ اعتصاب وکړ او د پاریس په ګډون د فرانسې په لسګونو ښارونو کې یې لاریونونه او اعتصابونه وکړل.

د دغو اعتصابونو او لاریونونو په پایله کې د احتمالي ګډوډۍ له امله د هوايي ډګر د الوتنو شمېر کم شوی دی.

د حکومت په وړاندې د نه باور د رايې د تصويب په بهير کې د ولسي جرګې د کيڼ اړخي او ښي اړخي استازي سره يو ځای شول.

د الیزه ماڼۍ اعلان وکړ، چې مکرون به د پنجشنبې په ماښام په یوې ټلویزیوني وینا کې خلکو ته د وضعیت په هکله اطمینان ورکه.

کیڼ اړخي افراطي ګوند "نافرمانه فرانسه" په حکومت باندې د نه باور له رایې وروسته سمدستي د مکرون د استعفا غوښتنه وکړه.

د اساسي قانون له مخې، مکرون به تر ۲۰۲۷ کال پورې په خپله دنده پاتې وي او د اساسي قانون له نظره، د فرانسې د لومړي وزیر پر حکومت د نه باور رایه د ولسمشر پر دریځ هېڅ اغېز نه لري. نو له همدې امله مکرون باید د دې بحران لپاره لنډمهاله حل لار ومومي.

د هغه یو انتخاب دا دی چې یو تکنوکرات حکومت جوړ کړي چې د هېواد اداره په موقتي توګه پرته له کوم ځانګړي سیاسي پلان څخه په غاړه واخلي.