د ایران د بشري حقونو سازمان وايي ایراني حکومت د یو افغان په ګډون ۱۰ تنه اعدام کړي

د ترکیې د کورنیو چارو وزیر علي یارليکایا د جمعې په ورځ (د لېندۍ ۲۳مه) پر اېکس خپور کړي پیغام کې ویلي، چې د دغه هېواد د ځواکونو په ګډو عملیاتو کې ۳۶۶ زره او ۸۳۸ کسانو څخه څیړنې کړي دي.

د دغه هېواد د کورنیو چارو وزیر په وینا، په دې عملیاتو کې تر ۲۸زرو زیاتو امنیتي ځواکونو، ۱۵زره ۲۵۰ ځایونو کې پلټنې کړې دي. د دغه عملیاتو موده نه ده په ډاګه شوې.

علي یارلیکایا وویل، چې نیول شوي کډوال توقیف ځایونو ته لیږدول شوي او له دې هېواد څخه د دوی د اېستلو پروسه یې پیل شوې ده. نوموړي د دغو کسانو د هويت په اړه څه ونه ويل، خو په ترکيه کې مېشت ډېرى پناه غوښتونکي د افغانستان او سوريې اوسېدونکي دي.

د ماشومانو د خوندیتوب سازمان پر اېکس د یوې ویډیو په خپرولو سره د افغان ماشومانو د ملاتړ غوښتنه کړې ده.

دغه سازمان لیکلي: «اقتصادي کړکېچ، وچکالي او پرله پسې سېلابونه د دې لامل شوي چې ماشومان د خوړو په برخه کې له بد حالت سره مخ شي. له موږ سره مرسته وکړئ چې افغان ماشومانو ته هیله ورکړو.»

د ماشومانو د ژغورنې سازمان تر دې مخکې په افغانستان کې د اقلیم د بدلون له امله د رامنځته کیدونکي بشري ناورین په اړه خبرداری ورکړی و او ویلي یې وو، چې یوازې د روان کال په لومړیو کې په دغه هېواد کې د اقلیم له امله ۳۸ زره کسان چې نیمايي یې ماشومان دي بې ځایه شوي دي.

په افغانستان کې ماشومان له ګڼو ستونزو سره مخ دي. د ماشومانو د حقونو د بنسټ د درجه بندۍ له مخې افغانستان په ۲۰۲۳ کال کې د ماشومانو لپاره د نړۍ په درېیو بدو هېوادونو کې و.

د ماشومانو د خوندیتوب ادارې مخکې ویلي وو، چې افغان ماشومان به د خپل ژوند په اوږدو کې د نن ورځې د ۶۰ کلنو په پرتله پنځه چنده زیات د وچکالۍ له اغیزو اغیزمن شي.

مفید عبدالقادر مشعل په ۲۰۰۹ کال کې د حماس د مالي تمویل په جرم په شل کاله بند محکوم شوی و. هغه د خپل ټاکلې بند څخه مخکې خوشې شوی دی. جریسلم پوسټ راپور ورکړی، چې هغه له ۱۶ کلونو وروسته له زندان څخه خوشې شوی او یو بل کال به د بیا رغونې په مرکز کې تېر کړي.

د امریکا متحدو ایالتونو تر اوسه د عبدالقادر مشعل خوشې کېدل نه دي تایید کړي.

د ګرجستان پارلمان چې د لړم میاشتې په جنجالي ټاکنو کې د "ګرجستان هیله" ګوند له بریا وروسته رامنځته شو، په خپل وروستي اقدام کې په لاریونونو کې د مخ ماسکونو، اور وژنې توکي او لیزر په کارولو بندیز ولګاوه.

د دې قانون له مخې چې د جمعې په ورځ (د لېندۍ په ۲۳ تصویب شو)، سرغړونکي به تر ۷۲۰ډالرو پورې جریمه شي.

د ګرجستان د پارلمان استازو د ودانیو د ویجاړولو او په لاریونونو کې د سړکونو د بندولو په خاطر جریمه زیاته کړې ده، د سړکونو د بندولو جریمه تر پنځو زره او ۴۰۰ ډالرو پورې لوړه کړې ده.

د ګرجستان حکومت د لېندۍ په اتمه اعلان وکړ، چې له اروپايي ټولنې سره د دغه هېواد د یو ځای کیدو لپاره خبرې اترې یې تر ۲۰۲۸کال پورې ځنډولې دي.

له هغه وخت راهیسې ګرجستان د مخالفینو د لاریونونو او د پولیسو د نښتو ډګر دی.

د ګرجستان د پارلمان وروستی قانون د لاریونوالو پر وړاندې د دغه هېواد د اوسنې ولسمشرې سالومه زورابیشویلي د ځای ناستي د معرفی کیدو په مناسبت نافذ شو.

زورابیشویلي د لېندۍ په لسمه له لاریونوالو سره د پیوستون په اعلانولو سره وویل، چې د دغه هېواد حکومت او پارلمان مشروعیت نه لري.

هغې همدا راز ټینګار کړی، چې د جدي په ۱۱مه د ولسمشرۍ د دورې پای ته رسېدو وروسته به له دندې ګوښه نه شي.

په ګرجستان کې د لاریون له پیل راهیسې تر ۴۰۰ډېر کسان نیول شوي دي. لاریون کونکي خپل مخونه په ماسکونو پوښي ترڅو ونه پیژندل شي او د پولیسو پروړاندې د اور وژنې وسایلو څخه کار اخلي. دوی د سي سي ټي وي کیمرې غیر فعالولو لپاره لیزرونه کاروي.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، په ګرجستان کې د وروستیو نښتو په ترڅ کې د پولیسو د افسرانو په ګډون لسګونه کسان ټپیان شوي دي

د یوې ایراني رسنۍ د راپور له مخکې، د ایران د پوهنې برخې په دغه هېواد کې په ټولګیو کې د زده کوونکو نه حاضریدل یوه ستره ستونزه ګڼلې ده. په دغه راپور کې راغلي، چې دغه زده کوونکي د اقتصادي ستونزو او د ژوند د لګښتونو له امله نه شي کولی ټولګیو کې حاضر شي.

تجارت نیوز نومې رسنۍ د جمعې په ورځ (د لېندۍ ۲۳مه) لیکلي، په ټولنه کې د ماشومانو په کار ګومارل په ټولنه کې د اقتصادي بې وزلۍ نښه ده.

دغه ویبپاڼې خبرداری ورکړ، چې په کورنیو کې د بې وزلۍ وده او د متوسطې طبقې له منځه تلل هغه ستونزې دي چې زده کوونکي ورسره مخ دي او دا زده کوونکي له درس څخه شا ته پاتې کوي.

دا لومړی ځل نه دی چې په ایران کې ماشومان د کورنیو اقتصادي ستونزو له امله له زده کړې وځي.

د ایران د پوهنې وزیر علیرضا کاظمي د لېندۍ په ۱۰مه ویلي و، چې زده کوونکي د کورنۍ، اقتصادي او ټولنیزو لاملونو له امله ښوونځي پریږدي.

د ایران د ولسي جرګې د پوهنې کمېسیون غړي فرشاد ابراهیم پور د تلې په ۲۹مه له زده کړو د محرومو ماشومانو د پټو شمېرو په اړه ویلي و، چې سږ کال شاوخوا دوه میلیونه زده کوونکي په ښوونځيو کې نه دي ثبت شوي او اقتصادي ستونزې د دې لامل شوي چې زده کوونکي له زده کړو بې برخې شي.

تازه په ملګرو ملتونو کې د ایران سفير او دايمي استازي د افغانستان د وضعت په اړه په خپلو خبرو کې ويلي، چې دوی هر کال د افغان کډوالو د اړتيا پوره کولو لپاره لس ميلیارد ډالره لګوي. خو لا هم افغان ماشومان په ایران کې زده‌ګړو ته لاسرسی نه لري.