طالبانو سمنګان کې درې تنه د «ناروا اړیکو او له کور نه د تېښتې» په جرم په دُرو وهلي

د ترکستان اسلامي غورځنګ، چې په سوریه کې د هیئت تحریر الشام تر بیرغ لاندې فعالیت کوي، د یوې تبلیغاتي ویډیو له لارې مسلمانان د چین پر وړاندې جهاد ته بللي.

دغه ویډیو، چې د ترکستان اسلامي غورځنګ رسمي تبلیغاتي ادارې «اسلام اواز» خپره کړې پر اېکس هم خپره شوې ده.

لانګ وار ژورنال وايي، دترکستان اسلامي غورځنګ اوسنی عمومي امیر عبدالحق ترکستانی، چې د دې ډلې د افغان او سوریایي څانګو مشري کوي، په افغانستان کې مېشت دی او د ۲۰۲۲ کال په پسرلي کې یې په یوه ویډیو کې پر امریکا او جمهوري حکومت د طالبانو بری ونمانخه.

عبدالحق په ۲۰۰۹ کال کې د امریکا مالیې وزارت د القاعدې اړوند ترهګرو په نوملړ کې شامل کړی.

ویډیو، چې عنوان یې «وجنګېږئ، شاتګ مه کوئ» دی، ګڼ شمېر ترکستاني جنګیالي ښيي چې په منظم کتار کې حرکت کوي؛ په کمپونو کې تمرین کوي او په سوریه کې په جګړو بوخت دي. دغه جنګیالي په کمپونو کې په نوي یونیفورم، زغرو، وسلو او نورو تجهیزاتو سمبال دي. په یوه صحنه کې، ترکستاني جنګیالي ټانک چلوي او زغره‌وال موټر ته خیږي.

د ویډیو ویاند په پرله‌پسې ډول د نړۍ پر مسلمانانو د جهاد غږ کوي، او وایي، چې «د الله په لار کې جګړه د اسلام تر ټولو لوړه درجه ده».

د لانګ وار ژورنال د رپوټ له مخې، ویاند زیاتوي: « اې مجاهده، جهاد وکړه، مخکې لاړ شه، هېڅکله مه شاته کېږه، په ویاړ ژوند وکړه، هېڅکله دا پرېنږدې. کله دې چې وسله کېښوده، همغه شیبه ده چې خپل ویاړ له لاسه ورکوې او کله دې چې یونیفورم لرې کړې، عزت دې کمیږي."

په ویډیو کې وروسته ویاند له چینايي اویغورانو، چې د چین حکومت یې کړوي، غوښتنه کوي چې خپل هېواد ته ستانه شي او جهاد وکړي.

د راپورونو له مخې، د امریکا حکومت له تور نوملړه د تحریر الشام پر لرې کولو غور کوي، په داسې حال کې، چې ترکستان اسلامي غورځنګ او د سوریې ګڼ شمېر نورې بهرنۍ او کورنۍ جهادي ډلې د دې ډلې تر بیرغ لاندې جګړه کوي.

د جرمني په فرانکفورټ ښار کې سرچینو نن د یکشنبې په ورځ «د لیندۍ۲۵مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د طالبانو د ترور شوي وزیر خلیل الرحمن حقاني د فاتحې لپاره عمومي اعلان شوی دی.

ددغه اعلان یوه کاپي افغانستان انټرنشنل ته هم رارسېدلې ده، چې وايي، « د خلیل الرحمن حقاني غایبانه جنازه او فاتحه نن د یکشنبې په ورځ په فرانکفورټ ښار کې د افغانانو کلتوري ټولنې له خوا په حمزه جامع جومات کې اخیستل کېږي».

دا مراسم د جرمني په ځايي وخت مازیګر له دریو بجو څخه تر پنځو بجو پورې د دوه ساعتونو لپاره تنظیم شوي.

د جرمني پولیسو ته د ځايي افغانانو شکایت

د خلیل الرحمن حقاني د فاتحې مراسمو د ځینو افغانانو غبرګونونه راپارولي دي.

ځینو افغانانو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د مراسمو د مخنیوي لپاره یې د فرانکفورټ ښار پولیسو ته خبر ورکړی چې د خلیل الرحمن حقاني د فاتحې د ترسره کېدو مخه ونیسي.

په فرانکفورټ ښار کې مېشت ځینې افغانان وايی چې دلته د طالبانو د پلویانو حضور هغو افغانانو ته امنیتي ګواښ دی چې د طالبانو پر ناسمو کړنو نیوکه کوي او د دوی مخالف دي.

یوه معترض افغان وویل، « حقانیان د افغانانو قاتلان دي، دوی واک ته له رسېدو مخکې بې ګناه افغانان په خونړیو بریدونو کې وژلي دي، دوی باید محکمې ته کش شي نه دا چې د هغوی فاتحې واخستل شي»

په دغه ښار کې ځیني افغانان له پولیسو غواړي چې ددغو مراسمو مخه ونیسي او د هغو کسانو پر وړاندې ګامونه واخلي چې د مراسمو په جوړولو کې ونډه لري.

تر اوسه پورې د جرمني پولیسو ددغو مراسمو په اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د کډوالو چارو وزیر خلیل حقاني د چارشنبې په ورځ د لیندۍ پر ۲۱ مه په یوه ځانمرګي برید کې ووژل شو او دبرید پړه داعش پر غاړه واخسته.

د طالبانو له خوا د خپرو شویو معلوماتو له مخې، بریدګر چاودېدونکي توکي په پلستر پوښلي لاس کې ځای پر ځای کړي وو.

دغه اژانس د یکشنبې په ورځ د (لیندۍ ۲۵مه) د یوې ویډیو په خپرولو سره د ځايي سرچینو له قوله خبر ورکړی، چې د سمنګان ولایت د لاندې دره صوف ولسوالۍ په سپین خاک سیمه کې د ډبرو سکرو د یوه کان نړېدو له امله په کان کې ۳۵ کسان بند پاتې دي.

طالبانو ویلي، چې یاده پېښه تېره شپه شپږ بجې رامنځته شوې او په کان کې د ایسارو کارګرو د ژغورنې عملیات یې پیل کړي دي.

باختر اژانس ویلي، چې د پېښې سیمې ته د لومړنیو روغتیايي خدمتونو ډله او امبولانسونه رسېدلي او په کان کې د ایسارو کارګرو د ژغورلو عملیات دوام لري.

د راپورونو له مخې، د اتلس ساعتونو په تېریدو سره لا هم ژغورنډله په کان کې د بندو پاتې کارګرانو په ژغورلو نه ده بریالۍ شوي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت په وینا، تر ۲۰۲۰ کال پورې په افغانستان کې ددوی ۳۹۰۰ تنه محلي کارکوونکي تشخیص شوي وو، خو اوس په ډاګه شوې، چې ددې محلي کارکوونکو لګښت تر هغه څه لوړ دی، چې دوی یې اټکل کړی و.

د جرمني د پارلمان غړي رنه شپرینګر د یوې پوښتنې په ځواب کې د دغه هېواد د اقتصادي همکاریو او پراختیا وزارت وایي، چې « د جرمني د نړیوالې پراختیا یا جي ای زیډ ټول لګښتونه چې محلي کارکوونکي او ګواښمن کسان پکې تر ملاتړ لاندې راځي، د ۲۰۲۴ کال د نومبر تر پایه ۱۴۹ میلیونه ډالره کیږي».

جي ای زیډ د جرمني یو فدرال سازمان دی چې د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې پراختیايي پروژې پرمخ وړياو د افغان محلي همکارانو او تر ګواښ لاندې کسانو د ملاتړ په برخه کې یې د جرمني بهرنیو چارو وزارت ملاتړ کوي.

په دغو لګښتونو کې شاوخوا ۲۸.۶ میلیونه یورو د اقتصادې همکارۍ او پراختیا فدرالي وزارت، ۱۱۱.۶ میلیونه یورو د بهرنیو چارو فدرالي دفتر او۸.۸ میلیونه یورو د کورنیو چارو فدرالي وزارت لګولېاو پاتې ۴.۳ میلیونه یورو د امنیتي مرکو د تنظیم پرچارو لګول شوې دي.

د افغانانو د لېږد مخالفان

د جرمني په پارلمان کې د جرمني لپاره بدیل (AfD) ګوند غړی ریني شپرینګر داسې انګیري چې هغه تېر ایستل شوی، ځکه د دغه پروګرام لګښتونه د کلونو لپاره غیر شفاف پاتې شوي دي.

هغه برلینر څایتونګ ته په خبرو کې وویل: «سګونه زره افغانان د فدرالي پروګرامونو له لارې جرمني ته رالېږدول شوي، سره له دې چې د افغانستان څیړونکې کمېټې ثابته کړې چې ځایي کارکوونکي هېڅکله په خطر کې نه وو.»

د هغه په ​​وینا، حکومت د لګښتونو په اړه خلکو ته حقیقت نه دی څرګند کړی او مبهم دي، په داسې حال کې چې اسلامي بنسټپالو لهدغه پروګرام ته جرمني ته د راتګ لپاره ګټه اخستې.

سپرینګر غوښتنه کوي چې دا پروګرام باید ودرول شي، "د افغان ځایي کارکوونکو ایستل نه یوازې ضروري نه وو، بلکې د جرمني لپاره ګواښناک او ګرانبیه هم وو."

حکومت دا بهیر جاري ساتي

خو د جرمني د بهرنیو چار وزارت وايي، چې دغه پروسه به دمګرۍ روانه وي.

د یاد وزارت ویاند برلینر څایتونګ ته وویل، « دمګړۍ د هغو افغان ګواښمنو پر اېستلو تمرکز دی، چې مخکې منل شوي دي. شرایط یې دادي، چې هغوی باید د منلو تاییدپاڼه ولري او له هېواده ووتلای شي. د ساري په ډول، پاسپورټ او د وتلو اړوند اسناد ورسره وي. دا چاره د هغو کسانو په اړه هم صدق کوي چې دمګړۍ له پاکستان نه د وتلو په حال کې دي»

د ناټو ځواکونو له وتلو راهیسې، ټولټال ۴۸ زره افغانانو ته د جرمني د رسمي پروګرامونو له لارې دغه هېواد ته د تګ فرصت ورکړل شوی.

د جرمني د بهرنیو چارو وزیرې انالینا بیربوک په۲۰۲۱ کال کې د خپلې دندې له پیل وروسته اعلان وکړ چې د افغانانو د منلو فدرالي پروګرامونو له لارې به هره میاشت ۱۰۰۰ افغانان ومني.

د جرمني د کورنیو چارو فدرال وزارت ویاندې په وینا، د۲۰۲۱ کال له نیمايي نه تر دې دمه د افغانانو د منلو پروګرامونو له لارې برلین ته له ۳۵ زره او ۱۰۰ تنوډېر افغانان ورغلي دي.

ویل کیږي چې ددغه بهیر د دوام یا بیا تنظیم په اړه پرېکړې به د راتلونکي حکومت او راتلونکې مقننه دورې په ترڅ کې وشي.

د ترکیې په استانبول کې د افغانستان انټرنشنل د خبریالې د معلوماتو له مخې چې د ترکیې ساحلي ګارد په توره بحیره کې د تېرې ورځې د کیښتۍ د ډوبېدو په پېښه کې ۸۹ افغان او ایراني پناه غوښتونکي ژغورلي دي.

ترکي چارواکو دا نه دي ويلي، چې په ژغورل شویو ۸۹ تنو کې څو تنه یې افغانان دي.

ویل کېږي، چې دغه کښتۍ د یونان سویلي ټاپو ته نږدې ډوبه شوې چې ډېری سورلۍ یې پاکستانيان وو.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ويلي، چې په دغې پېښه کې تر اوسه پورې لږ تر لږه یو پاکستانی مړ او ۴۷ تنه ژغورل شوي.

طالبانو لا د کیښتۍ ډوبیدو په پېښه کې د افغان پناه غوښتونکو په اړه څه نه دي ويلي.

د دغې کښتۍ د ورکو شویو پناه غوښتونکو د لټون لپاره د ژغورنې عملیات روان دي.

افغانان او پاکستانیان اروپا ته په قاچاقي ډول د ایران او پاکستان له لارو په وچه او اوبو کې ترکیې او بیا د یونان له لارې نورو اروپايي هیوادونو ته په قاچاقي ډول ځي چې پر لاره د نورو خطرونو تر څنګ په بهر کې د وړو کیښتیو د لېږد پر مهال په اوبو کې ډوبیږي او مړه کیږي.