په اسلام اباد کې طالبانو تر واک لاندې د افغانستان سفارت وايي چې دجمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن د طالبانو د کډوالو چارو ترور شوي وزیر خلیل الرحمن حقاني فاتحې لپاره دغه سفارت ته ورغلی و. مولانا فضل الرحمن د طالبانو له سفیر سردار احمد شکیب سره هم لیدلي دي.
په اسلام اباد کې د طالبانو په واک کې افغان سفارت نن دوشنبه «د لیندۍ ۲۶مه» پر اېکس لیکلي چې مولانا فضل الرحمان د خلیل الرحمن حقاني پر مړینه ژوره خواشیني څرګنده کړه.
د طالبانو سفیر ددې ناستې نور جزئیات نه دي شریک کړي او نه یې هم د خلیل الرحمن حقاني د وژل کېدو د پيښې د غندلو په تړاو د هغه له قوله څه لیکلي دي.
دغه پښتون مذهبي مشر له ډېر پخوا څخه له حقاني کورنۍ سره نږدې اړیکې پالي.
د طالبانو د کډوالو چارو وزیر خلیل حقاني د چارشنبې په ورځ د لیندۍ پر ۲۱ مه په یوه ځانمرګي برید کې ووژل شو او دبرید پړه داعش پر غاړه واخسته.
د طالبانو له خوا د خپرو شویو معلوماتو له مخې، بریدګر چاودېدونکي توکي په پلستر پوښلي لاس کې ځای پر ځای کړي وو.
د افغانستان په چارو کې د چین د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي یو شیاویونګ د تاجکستان د بهرنیو چارو وزارت د ستراتیژیکو مطالعاتو څانګې رییس او د افغانستان په چارو کې ځانګړي استازي شرف رحیمي سره کې لیدلي دي.
د چین د بهرنیو چارو وزارت نن د یوې لنډې اعلامیې په ترڅ کې وویل، «په دې ناسته کې، چې په بیجنګ کې شوې، دواړو خواوو د ګډو ګټو او اندېښنو په اړه هر اړخیز نظرونه تبادله کړي دي».
د چین د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې دواړو استازو په سیمه کې د ثبات او همکارۍ د لارو چارو په اړه بحث وکړ او د افغانستان د پیچلي سیاسي، اقتصادي او امنیتي وضعیت د حل لپاره یې د ګډو هڅو پر اهمیت ټینګار کړی.
د دې لیدنې نور جزئیات تر اوسه نه دي خپاره شوي، خو دا لیدنه په سیمه ییزو مسایلو کې د چین او تاجکستان د دوه اړخیزې همکارۍ څرګندونه کوي.
تاجکستان د افغانستان له اړخه له متوجې ګواښونو اندېښمن دی.
دغه ناسته دوه ورځې وړاندې په بیجنګ کې شوې ده.
د افغانستان لپاره د اروپايي اتحادیې ځانګړي استازي توماس نیکلوسن له افغانستان څخه تر پنځه ورځني سفر وروسته وویل، چې اوسنيو بشري، سیاسي، بشري او اقتصادي ستونزو او په ځانګړې توګه د طالبانو وروستیو فرمانونو او بندیزونو ته په کتو، افغانستان له اندېښمنوونکي حالت سره مخ دی.
د اروپايي اتحادیې ځانګړي استازي توماس نیکلوسن افغانستان ته خپل پنځه ورځنی سفر بشپړ کړ. نوموړی وايي، د یاد سفر په ترڅ کې یې له طالب چارواکو او نړیوالو شریکانو سره د افغانستان د سیاسي، بشري او اقتصادي وضعیت په اړه بحثونه ترسره کړل.
نیکلوسن له خپلې سیاسي مشاورې ارجا کایکونن سره کابل ته سفر کړی و، چې له بېلابېلو اړخونو سره د افغانستان پر اوسني وضعیت او راتلونکي وغږیږي.
نوموړي په خپل رپوټ کې ویلي، چې په دغه سفر کې داروپايي ټولنې استازو له طالب چارواکو، د ملګرو ملتونو، نړیوال بانک، افغان مدني ټولنې او خصوصي سکتور استازو سره خبرې اترې وکړې.
د اروپايي ټولنې استازي د کابل په سفر کې ویلي چې د یو شمېر افغانانو په باور د افغانستان په داخل کې امنیتي وضعیت عمده ستونزه نه وه، خو د ګاونډیو هیوادونو استازو له افغانستان څخه د ترهګرو ډلو له متوجې ګواښونو، کډوالۍ او سرحدي ننګونو خپلې اندیښنې شریکې کړې دي.
په دغه سفر کې داروپايي ټولنې استازو له طالبانو سره د اپیمو د تولید د کمولو پر هڅو هم خبرې کړې دي.
په ۲۰۲۲ کال کې د دې هدف لپاره یو فرمان صادر شوی و، خو اوس هم افغان کورنیو ته یوه بدیله سرچینه نه ده ورکړل شوې. د اروپايي ټولني استازي وویل چې دوی د دې هدف لپاره له ۱۵۰میلیونه یورو څخه زیات زراعتي ملاتړ کړی، چې له یوه میلیون ډېرو افغانانو ترې ګټه اخستې ده.
نیکلوسن په خپل رپوټ کې ویلي، د ټولنو د ملاتړ لپاره یې د موسسو له لارې د خصوصي سکټور د اړیکو او د کرنې لپاره په افغانستان کې دننه او بهر بازارونو ته د لاسرسي د ودې په برخه کې ۴۵ میلیونه یورو ځانګړي کړي دي.
نوموړی وايي، د خپل سفر پر مهال یې په افغانستان کې د خصوصي سکټور نارینه او ښځینه استازو سره هم لیدلي دي.
نوموړی زیاتوي، «د اروپايي اتحادیې له لوري د افغانستان پر خصوصي سکټور هیڅ ډول بندیز نشته او ان د افغانستان د خصوصي سکټور د ښه والي لپاره پر افغاني تولیداتو هیڅ ډول ګمرکي تعرفي نه دي لګول شوې.»
نوموړی وایي، د خصوصي سکټور د پیاوړتیا په برخه کې به د اروپايي اتحادیې فعالیتونه او مرستې دوام ولري.
نیکلوسن وايي، له طالب چارواکو، د نړیوالو غیر دولتي سازمانونو او خصوصي سکتور استازو او د ملګرو ملتونو له استازې او افغان میرمنو سره یې په لیدنو کې د طالبانو د امربالمعروف وزارت قانون په اړه د اروپايي اتحادیې د قوي اندیښنو یادونه وکړه.
نوموړی وایي، دا قانون د شرکتونو او سازمانونو کار نور هم پیچلی کوي او د ښځو د تګ راتګ، کار، خدماتو ته د لاسرسي او د خپلو کورنیو د ملاتړ وړتیا باندې خورا قوي اغیز لري.
دده په باور، د یاد قانون له امله د افغانستان لپاره د اروپايي اتحاديي ملګرو خپلې مرستې کمې کړې دي.
نیکلوسن وايي، نړیوال غیر دولتي سازمانونه د هغو راپورونو په اړه اندېښمن وو، چې څو ورځې وړاندې په کندهار کې د کابینې د غونډې په تړاو خپاره شوي او په افغانستان کې یې د نړیوالو غیر دولتي سازمانونو پر فعالیت او حضور د سختو محدودیتونو وړاندیز کړی.
نوموړی وايي، د افغانستان خلګو ته د مرستو رسولو په برخه کې د داډول پرېکړو د منفي اغیزو په اړه یې له طالب چارواکو سره خبرې وکړې، خو هغوی جزئیات نه دي ور کړي.
د اروپايي اتحاديي استازی وايي، د نجونو د طبي زده کړو د ۱۸۰ مرکزونو د بندیدو په اړه یې هم خپله ژوره اندیښنه د طالبانو د رییس الوزرا له سیاسي مرستیال مولوي کبیر سره شریکه کړې، خو په دغو لیدونو کې د طالبانو هیڅ چارواکي د نجونو پر مخ د طبي زده کړو د مرکزونو بندېدو او له دریو کالو راهیسې په افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته نجونو پرمخ د ښوونځیو او پوهنتونو تړلو په اړه وضاحت نه دی ور کړی او نه هم طالب چارواکو د یادو پرېکړو د بېرته اخیستلو په اړه کوم دلیل درلود. هغه وايي، « د طالبانو له حقیقي چارواکو سره ناستو کې هیچا هم دا روښانه نه کړه، چې د نجونو پر طبي زده کړو بندیز ولې لګېدلی او نه یې هم دا ښودلي چې دا پرېکړه به بیرته واخلي.»
د افغانستان لپاره د اروپايي اتحاديي ځانګړي استازي توماس نیکلوسن د خپل رپوټ په وروستۍ برخه کې د افغانستان اوسني بشري، سیاسي او اقتصادي وضیعت او په ځانګړې توګه د طالبانو وروستیو فرمانونو او بندیزونو ته په کتو، افغانستان له اندیښمنوونکي حالت سره مخامخ یاد کړی دی.
نووموړی وايي، داروپايي اتحاديي د مرستو د دوام او تعامل لپاره باید طالبان د ځینو مسایلو د حل لپاره بیړنی اقدام وکړي.
د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د دوشنبې په ورځ لویدیز تورن کړ چې روسیه خپلو «سرو کرښو» ته نږدې کوي. د روسیې سرې کرښې هغه وضعیت په ډاګه کوي، چې مسکو یې د نه زغم اعلان کړی. پوتین وايي، چې روسیه دې ته اړ اېستل کیږي چې ځواب ووايي.
پوتین د روسیې د دفاعي چارواکو یوې غونډې ته وویل چې مسکو د متحده ایالاتو د لنډ او منځني واټن توغندیو د جوړولو او احتمالي ځای پرځای کولو بهیر په اندیښنه څاري.
هغه خبرداری ورکړ، چې که متحده ایالات دغه ډول توغندي ځای پرځای کړي، نو روسیه به هم د خپلو توغندیو د ځای پرځای کولو په تړاو په خپله خوښه محدودیتونه لرې کړي.
پوتین زیاته کړه چې روسي ځواکونو په اوکراین کې د روانو عملیاتو په لړ کې سږکال د ۱۸۹ سیمو کنټرول ترلاسه کړی دی.
هغه ټینګار وکړ چې د روسیې اتومي وسلې یوازې د مخنیوي او دفاع لپاره دي.
په ورته وخت کې پوتین وايي، چې روسیه له بې ساري بندیزونو او سختو بهرنيو فشارونو سره سره پرمختګ کوي او هیڅ ډول تورونه یا ګواښونه پرې اغیز نه لري.
د انټرفاکس د رپوټ له مخې، هغه د متحده روسیه ګوند په کانګرس کې وویل، « روسیه پرمختګ کوي، اقتصاد یې په وده دی او دا هر څه د تاریخ په اوږدو کې له بې ساري بندیزونو او د ځینو هیوادونو د واکمنو کړیو له سختې مداخلې او فشار سره سره ترسره کیږي. خو هیڅ ډول باج اخیستل یا بهرنۍ هڅې به زموږ پرمختګ ونه دروي."
پوتین زیاته کړه، « روسیه ډاډه ده، د خپل حقانیت او ځواک احساس کوي او له همدې امله د لنډې او اوږدې مودې ټول اهداف به خامخا ترلاسه شي».
په یوه تازه ګام کې اروپايي اتحادیې د روسیې ددفاع وزارت یو قراردادي هوايي شرکت د PJSC UTair د خپلو بندیزونو په نوملړ کې شامل کړی او وايي، چې دغه شرکت اوکراین ته د نظامي پرسونل د لیږد په ګډون د روسیې وسله والو ځواکونو ته لوژستیکي ملاتړ چمتو کړی.
د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ وویل چې د دغه وزارت سیاسي مرستیال شېرمحمد عباس ستانکزي د افغانستان لپاره د بریتانیا د سفارت له شارژدافیر رابرټ چترټن ډیکسن سره وکتل او په اروپا او په ځانګړې توګه بریتانیا کې یې د افغانانو لپاره د کونسلي خدمتونو په تړاو خبرې ورسره وکړې.
دغه وزارت په اېکس پاڼه کې په یوه یادښت کې لیکلي، چې ستانکزي په کابل کې له دغه بریتانوي ډېپلوماټ سره وکتل.
په خبرپاڼه کې راغلي چې په دې کتنه کې پر بشري مرستو، دوه اړخیزو سیاسي، ټولنیزو او بشري اړیکو هم خبرې وشوې.
د ستانکزي د خبر له خپرېدو څو دقیقې وروسته د طالبانو بهرنیو چارو وزارت له خپلې اېکس پاڼې څخه دا خبر لرې کړ.
افغان کرکټ بورډ وايي، د زېمبابوې پر وړاندې د دوو ټېسټ لوبو لپاره یې په کورني کرکټ کې ښو ځلېدونکو او نویو لوبغاړو ته هم ځای ور کړی دی.
کرکټ بورډ د دوشنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۶مه) له زېمبابوې سره د دوه ټېسټ سیالیو لپاره ۲۱ کسیز نوملړ په ډاګه کړ.
د زیمبابوې په کورته توب دغو دوو ټېسټ لوبو لپاره حشمت الله شهیدي د لوبډلمشر، رحمت شاه زرمتی د مرستیال لوبډلمشر، اکرام علي خیل او افسر ځاځی د وېکټ ساتونکو په توګه او عبدالمالک، ریاض حسن، بهیر شاه محبوب، صدیق اتل، عصمت عالم، عظمت الله عمرزی، ضیا اکبر، زاهد شهزاد، راشد خان، ظاهر خان، یمین احمدزی، بشیر احمد، فرید ملک، او نوید ځدران د توپ وهوونکو او توپ اچوونکو په توګه په لوبډله کې ځای پر ځای شوي دي.
همدارنګه ناصر جمال، ضیا الرحمن شریفي او ابراهیم عبدالرحیمزي ته په یاد نوملړ کې د احتیاطي لوبغاړو په توګه ځای ورکړل شوی دی.
د کرکټ بورډ له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې په یاد نوملړ کې یې نویو او هغو لوبغاړو ته هم ځای ورکړی، چې د کورنیو سیالیو پر مهال یې غوره وړتیا ښودلې وه.
د افغانستان کرکټ بورډ د غوراوي کمېټې رییس احمدشاه سلیمانخېل وايي، یادو لوبغاړو ته د هېواد دننه ننګرهار ولایت کې تمریناتي کمپونه تنظیم شوي وو او دغه راز هغه لوبغاړي چې د کورني کرکټ په فرسټ کلاس سیالیو کې ځلېدلي په یاد نوملړ کې ځای پر ځای شوي دي.
د افغانستان او زیمبابوې ترمنځ د ټېسټ لوبلړۍ لومړۍ لوبه د ډسمبر میاشتې له ۲۶مې څخه تر ۳۰ مې نېټې پورې ترسره کیږي او دویمه لوبه به د ۲۰۲۵ کال د جنوري میاشتې له دویمې نېټې څخه تر شپږمې نېټې ترسره کیږي.
افغان لوبډلې زیمبابوې ته په خپل سفر کې له کوربه لوبدلې سره تردې مهاله د شل اوره لوبو لړۍ ترسره کړې ده او د شل اوره لوبو لړۍ یې ۱ـ۲ له سیالې لوبډلې ګټلې ده.