تېره شپه د پاکستان په ګڼو ښارونو کې افغان کډوالو د یلدا شپه ونمانځله

انټوني بلېنکن وویل، ښځې او نجونې د یوه باثباته، سوله ییز او سوکاله افغانستان لپاره اصلي محور دي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت د ١٤٠١ کال د لېندۍ په مياشت کې اعلان وکړ، چې تر بلې خبرتیا پورې ښځې دولتي او خصوصي پوهنتونو او لوړو زده کړو موسسو ته د تللو حق نه لري.

د طالبانو له دې حکم څخه دا دی دوه کاله پوره شول خو لا هم دوی په افغانستان کې د نجونو پر مخ د زده کړو دروازې نه دي خلاصې کړي او د نجونو د طبي موسسو د بندولو لپاره یې نوی فرمان صادر کړ.

د دې ورځې په مناسبت د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلېنکن په خپلې اېکس پاڼې لیکلي: «دوه کاله تېر شول چې طالبانو په پوهنتونونو کې د ښځو او نجونو او په نادولتي موسسو کې یې په کار کولو بندیز لګولی، موږ له طالبانو غواړو چې سمدستي دغه فرمانونه لغوه کړي.»

طالبانو له شپږم ټولګي څخه د پورته نجونو پر مخ د ښوونځي دروازې هم تړلي او په دې وروستیو کې یې طبي موسسو ته د نجونو پر ورتګ بندیز لګولی دی.

د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو محدودیتونو په کورنیو او بهرنیو هېوادونو کې پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

په افغانستان، مرکزي اسیا، عراق او ايران کې ځيني خلک یلدا د کال تر ټولو اوږده شپه بولي. دوی د ډسمبر میاشتې په ۲۱مه شپه سینګار کوي، خپلې کلتوري جامې اغوندې، ناڅي، سندرې وایي او له موسیقۍ خوند اخلي.

په کابل او اسلام اباد کې « د ازادۍ د ښځو غورځنګ» غړو د جمعې په شپه د یلدا د شپې په مناسبت پرېکړه لیکونه صادر کړل او د افغانستان له خلکو یې وغوښتل چې د طالبانو په وړاندې مقاومت وکړي او د یلدا شپه په شعرونو او کیسو ویلو ولمانځي.

د دغه غورځنګ غړو، چې محلي جامې اغوستې وې ټینګار وکړ: «د یلدا شپه زموږ د هویت برخه ده. موږ به هېڅکله چاته دا اجازه ورنه کړو، چې دا هویت له موږ څخه لیرې کړي.»

د نوروز او یلدا شپې په څېر د دودیزو مراسمو ترسره کول او درناوی او د اور وژنې په څېر پروګرامونه، د طالبانو د عامه نظم قانون له مخې منع دي.

د یلدا یا څيلې شپه د اریایانو یو پخوانی کلتوري جشن دی چې د مني د وروستۍ شپې او د ژمي د پیل په توګه په افغانستان، ایران، تاجکستان، ازبکستان او ځینو نورو هېوادونو کې نمانځل کېږي.

د یلدا شپه، هغه لرغونى دود دی چې کورنۍ پر يوه تغر راټولوي څو د ژمي پیل او د کال تر ټولو اوږده شپه په ګډه د یووالي په فضا کې رڼه کړي.

پر دغې شپه ملګري او کورنۍ سره راټولېږي، ډیوې بلوي، په پاک لوښي کې اوبه، بېلابېل خواړه، د سره رنګ لرونکې مېوې لکه انار او هندوانې د مېز يا دسترخوان پر سر ږدي، شعرونه وايي او د حافظ په دیوان یا د فردوسي د شاهنامې له مخې فال ګوري.

هارون حکیمي د ویرجینیا ایالت د پرېنس ویليام ښار پولیسو پر یوې ښځې د «جنسي تېري په تور» نیولی وو.

پر هارون حکیمي باندې یوې ۲۷ کلنې مېرمن په خپل کور کې د جنسي تېري تور پورې کړی وو.

د تېر جمهوري نظام د اطلاعاتو او کولتور پخواني وزیر عبدالباري جهاني په خپله ایکس خواله رسنۍ څو شېبې وړاندې لیکي: «د ویرجینیا د ایالت محکمې همدا اوس فیصله وکړه چې زما هارون جان بېګناه او له ټولو لګېدلو تورونو څخه پاک دی».

تر اوسه د پرېنس ویلیم ښار محکمې په رسمي ډول رسنیو ته څه نه دي ویلي.

د پرېنس ویلیام ښار د پولیسو په راپور کې ویل شوي وو، چې پولیس د روان کال د مارچ میاشتې په اتمه په دغه ښار کې یو کور ته ورغلي وو، چې د جنسي تېري د تور په اړه پلټنې وکړي.

پولیس وايي، هغه ۲۷ کلنه ښځه چې پر ښاغلي حکیمي یې د جنسي تېري تور لګولی و، د تورن په کور کې اوسېدله.

د پولیسو په راپور او د ۵ فاکس چینل په ګډون په امریکايي رسنیو کې نشر شوي مالومات ښيي، چې دغې ښځې د جنسي تېري له تور مخکې له ښاغلي حکیمي سره اړیکې درلودې.

د امریکا د متحدو ایالتونو په ګډون د لویدیځو هېوادونو د قوانینو له مخې، ان يوه ښځه د ګډې ملګرتيا په اړيکه کې هم د ملګري له جنسي اړیکو سره مخالفت کولی شي او همدا د تېري په اړه پولیسو ته راپور ورکولی شي.

ښاغلی حکیمي د اشرف غني د حکومت له نسکورېدو څو میاشتې وړاندې د ۱۴۰۰ کال د غويي په میاشت کې د افغانستان د اطلاعاتو او کلتور وزارت د مرستيال په توګه معرفي شوی و.

د لړم مياشتي په دویمه دغه وزارت په کابل کې ۴۰۰ عنوانه کتابونه منع اعلان کړل او په ټول هېواد کې يې د دغو کتابونو د ټولولو کمپاين پیل کړ.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند خبیب غفران زیاتوي دغه وزارت «د اسلامي ارزښتونو، د اسلامي امارت د پاليسي خلاف» د کتابونو د ټولو لپاره کمیسون جوړ کړی او په کار يې پيل کړی.

نوموړي ویلي، چې دغه کميسون د کمپاين پر مهال لسګونه عنوانه بېلابيل کتابونه ټول کړي دي.

هغه زياته کړې: «د کتاب ټولولو کميسون په ټول هېواد کې په فعاليت پيل کړی دی، دوی هغه کتابونه ټولوي او د چاپ مخه يې نيسي، چې د افغانانو د عقيدو، اسلامي امارت د پاليسو او د افغانستان د ملي ګټو خلاف وي او ذهنونه خرابوي.»

طالب ویاند حبیب غفران په دې اړه د کتابونو د مشخص عنوانونو او شمېر په اړه جزيات نه دي ورکړي.

د طالبانو ‏د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د خپرونو چارو معین او د باختر خبري اژانس مشر ضیاءالحق حقمل د لړم میاشتي په دویمه په غونډه کې ويلي و، چې یادې ډلې په کابل کې ۴۰۰ عنوانه کتابونه منع اعلان کړي او دغه لړۍ به ولايتونو ته هم وغځول شي.

د نوموړي په وینا، یاد شمېر کتابونه له افغاني او اسلامي ارزښتونو سره په تضاد کې دي.

طالب چارواکي ټینګار کوي، چې د دوی په اړه او همداسې نور لیکل شوي کتابونه باید د دې کمېټې له ارزولو وروسته چاپ او خپاره شي.
یو شمېر لیکوالانو او هېوادوالو په وار - وار د طالبانو په ورته کړنو نیوکې کړي او ویلي یې دي؛ که څه هم پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته د کتاب لوستلو دود کمرنګه شوی دی، خو د طالبانو په دغو بندیزونو سره به په هېواد کې د کتاب لوستلو فرهنګ په بشپړه توګه له منځه ولاړ شي.

د افغانستان د فوټبال اتلانو لیګ د پنځمې اونۍ د جمعې ورځې په لومړۍ سيالۍ کې کې د هرات سرخ پوشان خوافي لوبډلې ۲ پر يو د فاریاب سرسبز یاشلر لوبډلې ته په ماتې ورکولو او د ۱۳ نمبرو په درلودلو سره د سیاليو د جدول دريم ځای خپل کړ.

د همدې سيالۍ په لومړۍ نیمایي کې د سرخ پوشانو لوبډلې لوبغاړي فرهاد عليزاده په ۱۵ مه او امید رجبي په ۱۹مه دقیقه کې ګولونه وکړل.

د لوبې په دويمه نيمايي کې د یاشلر لوبډلې لوبغاړي میرویس غفوري په ۴۷ مه دقیقه کې یو ګول وکړ.

د همدې ورځي په دويمه سيالۍ کې د فراه ابومسلم لوبډلې د هرات صرافانو لوبډلې ته په ماتې ورکولو د لوبو د جدول لومړی ځای خپل کړ.

د فراه ابومسلم لوبډلې لوبغاړي حامد اميري د لوبې د دويمې نيمایي په ۷۷ مه دقيقه کې ګول تر سره کړ او لوبډله یې تر بریا ورسوله.

په دې سياليو کې ابومسلم لوبدله د ۱۵ نمرو او مثبت ۱۳ ګولو په کولو د جدول په سر کې، د هرات اټک انرژۍ لوبډله د ۱۵ نمرو او مثبت ۹ ګولونو په لرولو سره د جدول په دویم او د هرات سرخ پوشان خوافي لوبډله د ۱۳ نمرو په لرلو سره د جدول په دريم ځای کې قرار لري.

د افغانستان د فوټبال د اتلانو لیګ په څلورم پړاو کې ۱۲ لوبډلې د اتلولۍ ګټلو لپاره یو د بل سره لوبيږي.

د افغانستان فوټبال اتلانو لیګ دغه سيالۍ د هرات په کوربتوب شروع دي.