د افغان خبریالانو مرکز : طالبانو په ۲۰۲۴ کال کې پر رسنیو بندیزونه ۸ سلنه ډېر کړي دي

اشرف غني پر خپل اېکس د چارشنیې په ورځ د مرغومي پر شپږه ولیکل ، چې « د ‌ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته د جنایاتو په دوام، یو ځل بیا زموږ خاوره د بمباریو نښه شوې او د پکتیکا په برمل ولسوالۍ کې زموږ ګډه وینه بیا په ډېرې بې رحمۍ بهول شوې ده».

مخکینی ولسمشر وايي، ددغو وژنو مرتکبینو هېره کړې چې د یوه بې ګناه انسان وژنه د ټول بشریت وژنه ده او له قاتلانو سره به یې د اعمالو جلا جلا حساب کېږي.

اشرف غني وايي، چې د پاکستان دوه ګونی سیاست چې افغانستان کې تاوتریخوالی شرعي او په پاکستان کې یې ترهګري ګڼي، له سیاسي تفکر او عملي منطق سره اړخ نه لګوي.

اشرف غني زیاته کړې ، لسیزې وشوې چې د ډیورنډ کرښې د دواړو خواوو د ولسونو د ځپنې او د ځینو کړیو د سیاسي ګټو لپاره هلته د تاوتریخوالي د پارونې او وژنې تګلاره پرله پسې پراخېږي. هغه زیاته کړې، « انګرېز استعمار له لویه سره دا کرښه د ګډ تاریخ، ګډ کلتور او ګډ فکر لرونکو ولسونو د بېلولو او د هغوی د ودې د مخنیوي لپاره ایستلې او د هغوی فزیکي امحا او وژنه یې دغه هدف ته د رسېدو وسیله ټاکلې وه».

نوموړی وايي، وینه هغه وخت درېدلی شي چې ټولو افغانانو ته په افغانستان، خیبر پښتونخوا او بلوڅو ته له نورو قومونو سره په ګډه په بلوچستان کې د سوله ییز ژوندانهامکان او انتخاب ورکړل شي.

مخکینی ولسمشر زیاتوی، « افغانستان ته د ستراتېژیک سرحد د کتو پرځای باید د هغه بشپړې خپلواکۍ ته درناوی وشي».

هغه وايي، چې د نړۍ اوسني تلاطم او ګڼو ننګونو ته په کتو به دا عقلاني نه وي چې د خپلو ستونزو د غوڅولو لپاره نړیوالو بنسټونو او قدرتونو ته سترګې ونیول شي.

اشرف غني زیاته کړې چې خلک باید خپل برخلیک پخپله وټاکي او د مشورو، مفاهمو او یوه ملي او سیمه ییز بحث او جرګو له لارې یې عملي لارې چارې ولټوي.

خیرالله خیرخواه د پنجشنبې په ورځ په کابل کې پر افغانستان د شوروي ځواکونو د یرغل په مناسبت جوړې شوې غونډې ته په خبرو کې چې ددې ډلې ګڼو چارواکو پکې ګډون کړی و، وویل، چې « خدای چاته په قهر شي، نو وزر ورکړي».

دغه طالب چارواکي وویل چې « موږ د ملت د ارادې خلاف نه شو تلای او د ملت اراده دا ده، چې که مېلمه مو دی[وزیرستاني کډوال] او که کوربه دی دا مصوونیت او حفاظت غواړي، ددې ټولو سره که بیا څوک تجاوز کوي او اراده یې وي، بیا دې دا فکر وکړي، چې دې درې امپراتوریو چې ماته خوړلې ده کومې توغندۍ یې پرې ورغورځولې وې».

هغه وویل چې که افغانان پیل وکړي، پاکستان ته به د وضعیت کنټرول ستونزمن شي.

خیرخواه زیاته کړه، « ستا حالت وګوره او پنځه توغندۍ جوړې کړې ګوره او دې ته نه ګورې افغانانو چې پنځه امپراتورۍ ماتې کړې، دوی توغندي درلودل که پرمختللې طیارې یې درلودې. زوی مړیه پنځه ورځې دې د خلاصیدو نه کیږي، چې استقلال دې اخستی».

خیرخوا وویل چې د پاکستان خلک څو کسانو یرغمل کړي او د شخصي ګټو لپاره حالات خرابوي.

هغه خبرداری ورکړ، چې که دوی پاکستاني جنګیالي له جګړو را ونه ګرځوي، [پاکستاني پوځیان به] په افغانستان کې د ناټو د همکارانو په څېر په کوڅو کې پراته وي.

امیرخان متقي د پنجشنبې په ورځ پر افغانستان د پخواني شوروي د یرغل د ۴۵مې کلیزې په مناسبت جوړې شوې غونډې ته وویل، چې پاکستان د پکتیکا په برید کې د وزیرستاني کډوالو په ګډون ماشومان، ښځې او سپین ږیري وژلي دي.

متقي ټینګار وکړ، چې د وزیرستان کډوالو لس کاله وړاندې د پاکستان د حکومت له خوا د خپلو کورونو له ویجاړوېدو وروسته افغانستان ته پناه یووړه او اوس په سختو شرایطو کې ژوند کوي.

هغه له پاکستان څخه وغوښتل، چې افغانستان ته دې په سپکه سترګه نه ګوري.

متقي زیاته کړه چې پاکستان «باید پوه شي چې افغانستان یو باعزته ګاونډی، باعزته خلک او سیاستوال لري.»

هغه د پاکستان حکومت ته خبرداری ورکړ، چې په افغانستان کې د پخواني شوروي اتحاد او انګریز برخلیک ته وګوري او له هغه دې عبرت واخلي.

متقي وايي، چې دامهال شوروي اتحاد نه شته افغانستان شته، امریکا او ناټو تښتېدلې ده خو افغانستان شته.

هغه زياته کړه: « که افغانستان ته په سپک نظر ګورئ یو ځل د شوري اتحاد د واکمنو سره هم مشوره وکړئ، یو وار د انګریزانو تاریخ هم وګورئ، یو وار د امریکا او ناټو انجام هم وګورئ، چې په ټول غرب، اروپا او مریکا د یوه اوکراین دفاع نه شي کولی.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر وايي، چې له یوې خوا پاکستان خپل سیاسي پلاوی د خبرو لپاره کابل ته استولی او په ورته وخت کې یې پر پکتیکا برید کړی.

هغه د پاکستان دغه عمل د پاکستاني پلاوي د سپکاوي په مانا وباله.

د سه شنبې په ورځ د افغانستان په چارو کې د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق کابل ته سفر وکړ او له یو شمېر طالب چارواکو سره یې وکتل.

د پاکستان هوايي ځواک د سه شنبې په شپه د پکتیکا په برمل ولسوالۍ کې څلور ځایونه په نښه کړل او ۴۶ تنه ملکي کسان یې ووژل.

پاکستان وايي چې په دغو بریدونو کې یې «مشکوک ترهګر» وژلي دي.

طالبانو ددې بریدونو په غبرګون کې د پاکستان شارژدافیر احضار وکړ، خو له ځوابي عمل نه یې ډډه کړې ده.

ممتاز زهرا بلوڅ وویل، « پاکستان د خپلو خلکو لپاره متحد دی. پاکستان د افغانستان په سرحدي سیمو کې عملیات ترسره کړي دي».

هغې وضاحت ورکړ: « پاکستان دغه استخباراتي عملیات د افغانستان په سرحدي سیمو کې ترسره کړي دي».

دې چارواکې ټینګار وکړ چې پاکستان « تل له افغانستان سره په اړیکو کې خبرو ته لومړیتوب ورکړی دی». هغې وویل: « موږ د افغانستان بشپړتیا او خپلواکۍ ته درناوی لرو».

ممتاز بلوڅ د ډېرو معلوماتو له ورکولو ډډه وکړه او ویې ویل، « پاکستان نه غواړي د افغانستان مساله د رسنیو له لارې مطرح کړي. دا یوه دوه اړخیزه مساله ده چې افغان چارواکي هم پرې خبر دي او موږ هم».

نوموړې زياته کړه، چې د پاکستان ټول تمرکز د پولې پر مديريت، ترهګرۍ، سوداګرۍ او د دواړو غاړو د خلکو پر هوساینې دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاندې په هوایي برید کې د ماشومانو د وژل کیدو رپوټونه بې بنسټه وګڼل او غوښتنه یې وکړه چې په هوایي بریدونو کې د وژل شویو په اړه د ټولنیزو رسنیو پر رپوټونو باور ونه کړي.

د بشري حقونو سازمان حال وش نن پنجشنبه د (مرغومي شپږمه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د ایران حکومت د مشهد په وکیل اباد زندان کې یو افغان وګړی اعدام کړی دی.

ویل کیږي دغه کسان د «مخدره توکو چاقاق» په تور په اعدام محکوم شوی و، په دار ځړول شوی.

د عبدالرحمان اسحاقزی په نوم دغه اعدام شوی کس د افغانستان د فراه ولایت اصلي اوسیدونکی دی چې د نشه‌يي توکو د قاچاقو په تور په دار شوی.

د دغه بندي د اعدام خبر د ایراني رسنیو او یا حکومتي سرچینو له لوري د دغه خبر تر لیکلو پورې نه دی خپور شوی.

د هغو بندیانو اعدامول چې د «مخدره توکو د قاچاقو» په تورونو اعدام شوي، له تېرو څلورو کلونو راهیسې په پرله پسې توګه او هر کال زیات شوي دي. د ۲۰۲۲ پرتله، چې ۲۵۶ کسان د «مخدره توکو قاچاق» په تور اعدام شوي، په ۲۰۲۳ کې ۸۴٪ زیاتوالی په کې راغلی او په دې لړ کې ۴۷۱ اعدامونه ثبت شوي.

د ایران د بشري حقونو سازمان ویلي، چې د دغه هیواد حکومت په تېره نومبر میاشت کې د ۱۲ افغانانو په ګډون ۱۴۴ زندانیان په ایران کې اعدام کړي دي. دغه سازمان وايي، په اعدام شویو کې څلور ښځې، یو یهودي-ایرانی وګړی او یو ذهني ناروغ هم شامل و.

د ایران د بشري حقونو سازمان ویلي چې ایران یوازې په اکتوبر میاشت کې د ۱۳ افغانانو په ګډون لږ تر لږه ۱۶۶ کسان اعدام کړي.

پر بشري حقونو د څار سازمان هم په ایران کې د اعدام سزا پر ډیروالي اندېښنه ښودلې او د دغې سزا د لغوه کېدو غوښتنه یې کړې.