د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر اژانس د راپور له مخې په میدان وردګ او فاریاب ولایتونو کې په دریو جلا جلا ټرافیکي پېښو کې د دوو ماشومانو په ګډون ۷ تنه مړه شوي او ۱۵ نور ټپیان شوي دي.
دغه اژانس په میدان وردګ ولایت کې د طالبانو د امنیه قوماندانۍ د ویاند یوسف اسرار له قوله ویلي، چې نن سې شنبه د کابل ـ کندهار پر لویه لاره په نرخ او سید اباد ولسوالیو کې په دوو جلا جلا ټرافیکي پېښور کې د دوو ماشومان په ګډون پنځه تنه مړه شوي او د دوو مېرمنو په ګډون ۹ نور ټپیان شوي.
همدارنګه په فاریاب ولایت کې د طالبانو د اطلاعات او کلتور رییس شمس الدین وايي، چې د یاد ولایت د پښتون کوټ ولسوالۍ په پوګاني یماق سیمه کې د یوه فلانکوچ د چپه کېدو په پېښه کې دوه تنه مړه او ۶ نور ټپیان شوي دي.
طالبانو د یادو دواړو پېښو لامل د موتر چلونکو بې احتیاطي یاده کړي ده.
د طالبانو د پخواني قوماندان محمد یاسر زوی عمار یاسر د خپل پلار د لادرکه کېدو د ۱۶ کال په درشل کې ویلي، چې د ای ایس ای پخواني رییس او اوسني لوی درستیز په ۲۰۱۹ کال کې ژمنه ورسره کړې وه، چې په دریو ورځو کې به یې د پلار په اړه معلومات ور کړي.
عمار یاسر د سه شنبې په ورځ پر اېکس ولیکل، چې د ۲۰۱۹ کال د جنوري پر ۱۶مه په دوحه کې د پاکستان د هغه وخت د آی ایس آی له رییس جنرال عاصم منیر سره د طالبانو د مرکچي پلاوي د غړي عباس ستانکزي په ناسته کې نوموړي ژمنه کړې وه، چې د استاد یاسر په اړه به په دریو ورځو کې معلومات ور کړي.
جنرال عاصم منیر اوس د پاکستان لوی درستیز دی او کاري موده یې پنځه کاله نوره هم غځېدلې ده.
له القاعدې او ټي ټي پي سره اړیکې
پاکستاني طالبانو ته نږدې سرچینې وايي، چې استاد یاسر د طالبانو مخکیني مشر حکیم الله مسید ته نږدې کس و او په ۲۰۰۸ کال کې یې په اورکزۍ اجنسۍ کې په یوه غونډه کې د خپل اعتمادي ملګري په توګه معرفي کړی و. له همدې امله په خیبر کې د ټي ټي پي محلي مخالف قوماندان حاجي نامدار د خپلې راډیو له لارې استاد یاسر وګواښه.
پاکستان د یاسر فعالیتونه نه خوښول، ځکه داسې وېره وه چې ښايي د طالبانو مشرۍ ته لاره ومومي او پاکستاني طالبان د اسلام اباد خلاف جګړې سختولو ته وهڅوي.
طالبانو ته نږدې سرچینې وايي، چې یاسر له ټي ټي پي سره علاقمندي درلوده او پاکستان څو ځله افغان طالبانو ته ویلي و، چې د ټي ټي پي له ملاتړه یې را وګرځوي.
پاکستاني طالبانو ته نږدې یوې سرچینې له نومښودنې پرته افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې « استاد یاسر د ۲۰۰۸ کال په وروستیو کې له بندي کېدو وړاندې خیبر اجنسۍ ته راغی او ماته یې وویل، چې پاکستان مې وژني».
خو یاسر وروسته پاکستان ونیوه او له نورو زندانیانو بېل د زندان په یوه بېله پنجره کې یې اچولی و.
له هغه سره په زندان کې د حزب اسلامي یوه بندي قوماندان په ۲۰۱۲ کال کې رسنیو ته وویل، چې نوموړي ته په ډوډۍ کې زهر ورکړل شول او مړی یې د رحمان بابا په هدیره کې خاورو ته وسپارل شو، خو کورنۍ یې په دې باور ده، چې نوموړی ژوندی دی.
هغه د القاعدې له مشرانو سره نږدې اړیکې درلودې او ددې شبکې جګپوړي مشران عبدالرحمن الکنیډي او ابو فراج یې نږدې ملګري وو. د القاعدې خلاف د پاکستان له عملیاتو وروسته نوموړی د اسلام اباد د سیاستونو شدید مخالف و.
پخوانی جهادي
محمد یاسر زمرک د میدان وردګو ولایت د چک ولسوالۍ اوسېدونکی او د طالبانو په لیکو کې مشهور مبلغ و.
نوموړی د مجاهدینو د جګړو پرمهال د جمعیت اسلامي د عالي شورا غړی او ددعوت او ارشاد کمیسیون رییس و، چې وروسته د عبدالرب رسول سیاف په مشرۍ اتحاد ګوند کې مرستیال، د اجرایه شورا غړی او د سیاسي کمیټې رییس پاتې شوی و.
په ۲۰۰۴ کال کې طالبانو نوموړي ته فرهنګي او مطبوعاتی چارې ور وسپارلې، چې د افغان حکومت او بهرنیو ځواکونو خلاف یې په تبلیغاتو کې ټاکونکی رول درلود.
نوموړی په لومړی ځل په ۲۰۰۵ کال کې پاکستان ونیوه او کابل ته ولیږدول شو، خو د ۲۰۰۷ کال په مارچ کې له څرخي پله زندان نه د یوه ایټالیايي خبریال دانیل مسترو جیاکومو په تبادله کې خوشی شو. هغه له خلاصون وروسته بېرته پاکستان ته لاړ او له ټي ټي پي او القاعدې سره یې اړیکې پراخې کړې، خو د ۲۰۰۸ کال د ډسمبر پر ۳۱ مه یوځل بیا پاکستاني ځواکونو ونیوه او له هغه وروسته یې مړی او ژوندی ورک دی.
طالبانو ته یوې نږدې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې استاد یاسر په وروستیو کې د طالبانو په مشرتابه کې منزوي شوی و، ځکه پر هغه تور و، چې د منصور دادالله ملاتړ کوي خو د طالبانو له مخکیني مشر اخترمحمد منصور سره له خیښۍ وروسته یې له کوټې شورا سره اړیکې بېرته ورغېدې.
د عوامي نشنل ګوند د پښتونخوا صوبايي مشر میا افتخار حسین په دغه صوبه کې روانې ناامنۍ ته په اشاره وايي، د حکومت د ناکامو پالوسیو له امله یې له افغانستان سره اړیکي خراب شوي او افغان طالبان چې د امریکا او پاکستان په مرسته واکمن شوي، اوس دواړه ترې ناراض دي.
د عوامي نشنل ګوند د پښتونخوا صوبايي مشر میا افتخار حسین له یوې پاکستانۍ رسنۍ سره د خبرو پر مهال د پاکستان د واکمن ګوند او عمران خان په مشرۍ د پي ټي ای ګوند تر منځ مذاکراتو په اړه وايي؛ د اسلام اباد د تخت ترلاسه کولو لپاره جنګېدو ته لېوال نه یو، موږ په پښتونخوا کې د تروریزم د ختمولو په فکر کې یو.»
نوموړی وایي، صوبايي او مرکزي حکومت دې په پښتونخوا کې د ترهګرۍ د مخنیوي لپاره اقدام وکړي.
همدارنګه ښاغلی حسین وايي، د پاکستان د ناکامي بهرنۍ پالیسۍ له امله مو له افغانستان سره اړېکي خراب شوي دي.
نوموړی وايي، نن هغه څه پيښ شوي دي، له کوم څخه چې موږ یې په اړه ډار درلود.
نوموړی وایي:«افغانستان په سیمه کې د پاکستان یو ښه ګاونډی دی، له هند سره زموږ په دوو جګړو کې افغانستان زموږ ملاتړ وکړ، خو نن هندوستان زموږ دوست دی او افغانستان زموږ دوښمن دی.ان یو پر بل بریدونه کوي.»
نوموړی وايي، په افغانستان کې چې کوم بدلون راغلی دی، په ځانګړې توګه اوسني واکمنان د پاکستان او امریکا په مرسته راغلي خو اوس اسلام اباد او واشنګټن له طالبانو ناراضهدي.
نوموړي په دې اړه زیاته کړه:« که اشرف غني و، یعنې هغه تاسو هلته نه و کښینولی. له دې ځایه، له پاکستانه طالبان ولاړل او امریکا هلته کښینول او هغوی ته یی حکومت ورکړ. نن امریکا هم وايي، موږ ته له افغانستانه ګواښ دی او پاکستان هم وايي، موږ ته له افغانستان ګواښ دی. موږ نن له امریکا او پاکستان دا پوښتنه کوو، چې دوی (طالبان) ته ولې حکومت ورکړ، چې نن تاسو ته هم ګواښ دی او انسانیت ته هم.»
د عوامي نشنل ګوند د پښتونخوا صوبايي مشر میا افتخار حسین پر داسې مهال یادې څرګندونې کړې دي، چې پښتونخوا کې ترهګریز بریدونه خورا زیات شوي او په دې صوبه کې د نامنۍ په زیاتېدو سره د افغان طالبانو او پاکستان اړېکي هم خرابي شوي دي.
د مقاومت جبهې په نوم د طالبانو د حکومت یوې مخالفې وسلوالې ډلې د اوبو او انرژۍ وزیر د موټرو پر کاروان د برید ادعا کړې، خو په دغه وزارت چارواکي دا ادعا ردوي.
مقاومت جبهې په خپل اېکس کې لیکلي چې نن یې د کابل خیرخانه کوتل کې د عبدالطیف منصور پر ګاډو برید کړی دی.
دوی وايي د ښاغلي منصور یو ساتونکی یې وژلی او دوه نور طالبان یې ټپي کړي دي.
خو د طالبانو په اوبو او انرژۍ وزارت کې چارواکو له افغانستان انټرنشنل پښتو سره خبرو کې د خپلو مخالفانو دا ادعا رد کړه.
د عبدالطیف منضور په ګډون د طالبانو مهم چارواکي نن د کابل په شکردره کې د شاه عروس بند پرانیستې ته تللي وو.
د شاه عروس بند چارې په جمهوریت کې بشپړېدو ته نږدې شوې وې او په دوو میاشتو کې یې د پرانیستې اټکل و، خو د طالبانو واکمنېدو سره ټکنۍ شوې او څو کلونه وخت یې ونیو.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندق (یونېسف) وايي، په ۲۰۲۴ کال کې یې په افغانستان کې ۱۷۴۰۰ ماشومان له خپلو کورنیو سره یوځای کړي دي.
یونېسف د سې شنبې په ورځ پر اېکس پاڼه د یوه ماشوم او د هغه د نیکه د عکس په خپرولو سره لیکلي، چې دا لمسی له کلونو وروسته بیا له خپل نیکه سره یوځای شوی دی.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق وايي، چې سږکال د اروپايي اتحادیي په ملاتړ زرګونه افغان ماشومان له خپلو کورنیو سره یوځای شوي دي.
دغه سازمان په افغانستان کې له کورنیو سره د ماشومانو د یوځای کېدو په اړه نور جزیات نه دي ورکړي، چې یاد ماشومان له خپلو کورنیو سرره تر یوځای کېدو وړاندې چیرې اوسیدل.
تردې وړاندې د طالبانو د کار وزارت بیا بیا راپورونه ور کړي چې له پاکستان او ایران ستانه شوي ماشومان یې له خپلو کورنیو سره یوځای کړي دي.
د ځینو راپورونو له مخې، اوس هم په پاکستان او ایران کې له زدکړو او ټولنیزو حقونو محروم ګڼ شمېر بې سرپرسته افغان ماشومان په درنو کارونو بوخت دي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر پر طالبانو غږ کړی چې د افغان ښځو پر وړاندې خپل ټول تبعیضي فرمانونه لغوه کړي. فولکر ترک د ښځو د استخدامولو په صورت کې د نادولتي موسسو د جواز د لغوه کولو ګواښ د طالبانو لویه تېروتنه وبلله.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر د سې شنبې په ورځ په یوه لیک کې د ښځو د ګمارلو په اړه نادولتي موسسو ته د طالبانو د اقتصاد وزارت د خبرداري په اړه خپله ژوره اندېښنه څرګنده کړه.
ترک وویل، د طالبانو دا دریځ یومخ ناسم دی.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو کمېشنر د افغانستان د خلکو وضعیت کړکېچن وباله او ویې ویل چې د هېواد تر نیمايي ډېر وګړي په بې وزلۍ کې ژوند کوي.
د ترک په وینا، غیر دولتي موسسې د افغان ښځو، نارینه وو، نجونو او هلکانو د ژوند ژغورلو لپاره د مهمو مرستو په رسولو کې مهم رول لوبوي او د طالبانو نوی خبرداری به مستقیما بشري مرستو ته د خلکو پر لاسرسي اغېز وکړي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو لوړپوړي چارواکي پر طالبانو غږ کړی چې "دغه ژور تبعیضي فرمان او نور ټول هغه اقدامات پای ته ورسوي چې زدکړې، کار او عامه خدماتو ته د ښځو او نجونو لاسرسی له منځه وړي، په شمول د روغتیا پاملرنې او همدارنګه د نورو ازادیو پر وړاندې خنډ دي".
ولکر ترک په خپل لیک کې زیاته کړې چې له عامه ژوند هیڅ د خپل نیمایي نفوس په اېستلو سره یو هېواد هم سیاسي، اقتصادي او ټولنیز پرمختګ نشي کولی.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر له طالبانو وغوښتل چې د افغانستان د راتلونکي لپاره خپله لاره بدله کړي.
شاوخوا یوه اونۍ وړاندې د طالبانو د کار وزارت کورنیو او نړیوالو نادولتي موسسو ته په یو مکتوب لېږلو سره له هغوی یې غوښتي چې هغه فرمان عملي کړي چې دوه کاله وړاندې یې د ښځو پر کار کولو بندیز لګولی و.
په دغه مکتوب کې ګواښ شوی، چې که دغه موسسې د ښځو ګمارلو ته دوام ورکړي، جواز به یې لغوه شي.