سرچینې: د شهاب الدین دلاور په هڅو محکمې د طالبانو د کانونو وزارت د عوایدو رییس بري کړ

ددغه ادارې د معلوماتو له مخې، د لبنان لیرا په ۲۰۲۴ کې د نړۍ د نورو هېوادنو د اسعارو په پرتله ارزښت له لاسه ورکړی او د ۸۳ سلنې څخه ډېرې کمې شوي، خو ایراني تومان بیا د نړۍ بې ارزښته اسعار پېژندل شوي.

ایتوپیا، نایجیریا، ارجنټاین، برازیل، روسیه، ګانا، مکسیکو او ترکیه هم د هغو هېوادونو په لېست کې دي چې د خپلو ملي اسعارو په ارزښت کې یې د پام وړ کموالی راغلی دی.

خو پوښتنه داده چې د داسې هېواد چې واکمن حکومت یې تر اوسه نړۍ کې یوه هېواد هم په رسمیت نه پیژني، له نړۍوالو بندیزونو سره مخامخ دی، میلیاردونه ډالر شتمني یې بهر کې کنګل ده او خلک یې له لوږې او بې وزلۍ سره لاس او ګریوان دي، پیسې یې ولې با ثباته دي؟

د دغې پوښتنې په ځواب کې د اقتصادي چارو شنوونکي وایي، چې دا ثبات د داخلي تولیداتو د پروسې د ښه کېدو په پایله کې نه دی رامنځته شوی بلکې د هغو پېسو چې د ملګرو ملتونو د لوږې او د بې وزلۍ د کنټرول لپاره په ترلاسه کېدونکو مرستو [چې په ډالرو دي] او افغاني بانکونو ته راځي رامنځته شوی.

د افغانستان د فوټبال اتلانو لیګ د لسمې اونۍ د جمعې ورځې په لومړۍ سيالۍ کې د هرات سرخ پوشان خوافي لوبډلې لوبغاړي فرهاد عليزاده پنځه ګولونه وکړل او د کابل جوانان پيروزي لوبغاړي امید سروري یو ګول وکړ.

عليزاده په دې سيالۍ کې د لوبې غوره لوبغاړی وټاکل شو.

د همدې ورځي په دويمه سيالۍ کې د کندهار عينومېنې او فاریاب خراسان لوبډلو ترمنځ لوبه یو پر يو مساوي پای ته ورسېده.

د فاریاب لوبډلې لپاره حمیدالله بارکزي او د کندهار عينومېنې لوبډلې لپاره بیا خلیل پادشاه ګول وکړ.

په دې سيالۍ کې خلیل پادشاه غوره لوبغاړی وټاکل شوو.

د فاریاب خراسان لوبډله د ۱۲ نمرو په لرلو سره د لوبو جدول په پنځم او د کندهار عينومېنې لوبډلې د دې سيالۍ په مساوي سره ۱۱ نمرې ترلاسه کړې.

د افغانستان د فوټبال د اتلانو لیګ په څلورم پړاو کې ۱۲ لوبډلې د اتلولۍ ګټلو لپاره یو د بل سره لوبیږي.

د افغانستان فوټبال اتلانو لیګ دغه سيالۍ د هرات په کوربتوب شروع دي.

د افغانستان او زمبابوې لوبډلو ترمنځ په دويمه ټېسټ سیالۍ کې زمبابوې لوبډلې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو ۲۴۳ مندې جوړې کړې.

د افغان لوبډلې په توپ اچونه کې راشدخان څلور، یامین احمدزي درې او فريد احمد ملک دوه لوبغاړي وسوځول.

د همدې منډو په تعقيب افغان لوبډلې توپوهنه پيل کړه، چې د ورځي تر پایه يې د دریو لوبغاړو په سوځېدو ۴۶ منډې کړې دي.

په افغان لوبډله کې عبدالمالک، ریاض حسن او لوبډلمشر حشمت الله شهيدي سوځېدلي او رحمت شاه او ضیاء الرحمان د منډو جوړېدو لپاره ملګرتيا کوي.

افغان لوبډله به سبا هم خپلي لوبې ته دوام ورکوي.

دا د روانې لوبلړۍ دویمه ټيسټ سیالي ده، تر دې وړاندې لومړۍ ټیسټ سیالي د پرله پسې ورښتونو له امله بې پایلې پای ته ورسېده.

دغه کډوال وايي، له سختو شرايطو سره مخ شوي، چې ډېرو ته په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د ژوند تېرول یادوي.

په وروستیو ورځو کې افغان کډوالو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د اسلام اباد پولیسو لسګونه افغانان نیولي دي.

دوی هغه مهال ونیول شول کله، چې په اسلام اباد کې د استوګنې کارتونو د ترلاسه کولو لپاره د پوليسو څانګې ته ورغلل.

لاریونونه او د نیولو زیاتوالی

په تېر کال کې د پاکستان حکومت شاوخوا ۷۵۰ زره افغانان چې اسناد يې نه درلودل ایستلي دي.

د عمران خان په مشرۍ د تحريک انصاف ګوند له وروستيو لاريونونو وروسته پاکستاني چارواکو ويلي وو، چې په دغو لاريونونو کې افغانانو برخه اخيستې او پوليسو يو شمېر کسان هم نيولي دي.

خو افغان طالبانو دغه تورونه رد کړي دي.

په اسلام اباد کې د افغاني ټولنې يو مشر محمد خان وايي، چې په دې موده کې نږدې ٢٠٠ افغانان نيول شوي، په داسې حال کې، چې چارواکي يې شمېر شاوخوا ٣٠ تنه ښيي.

هغه وايي، افغانان «د پاکستان د داخلي ستونزو قرباني شوي» او د پاکستان حکومت یې د خپلو سیاسي او اقتصادي مسایلو کې د سپر په توګه کاروي.

افغانان د سیاسي کړکیچونو قربانیان دي

هغه پناه غوښتونکي، چې لویدیځو هیوادونو ته د تلو په تمه دي وايي، چې په سیاسي کشمکشونو کې ښکیل کړل شوي دي.

۳۱ کلن افغان کډوال مصطفا، چې له خپلې کورنۍ سره د امریکا وېزې ته په تمه دی وویل: «دلته له راتلو وروسته داسي احساس کوو، چې موږ له یوه کندې کوهې ته لوېدلي يو.»

هغه زیاته کړه: «که هغوی ته مالومه شي چې تاسو افغان یاست، که تاسو ویزه لرئ او که نه، هغوی تاسو نیسي او یا له تاسو څخه پیسې غواړي.»

له هغه وروسته، چې په ۱۴۰۰ کال د زمري په مياشت کې طالبان په افغانستان کې بیا واک ته ورسېدل، دېری افغانان لوېديځو هېوادونو ته د تګ لپاره پاکستان ته تللي.

افغان کډوال وايي، چې دغه بهير ډېر ورو روان دی.

خوندي هیوادونو ته د لیږد لپاره اوږد انتظار

شهرزاد چې د يوه اروپايي هېواد په سپارښتنه پاکستان ته تللی وايي، چې په پاکستان کې يې ژوند د افغانستان له سختو شرايطو سره ډېر ورته دی او دی او کورنۍ يې په عملي توګه بنديان دي.

د بشري حقونو مدافع وکیله ایمان مزاري، چې د اسلام اباد په محکمو کې د نیول شویو افغانانو دفاع کوي وايي، اعتراضونه په اسلام اباد او راولپنډۍ کې د پښتنو کډوالو د نیولو لامل شوي.

هغه وايي، پوليسو دا جواز ترلاسه کړى، چې هر څوک وغواړي، ونيسي او پيسې ترې واخلي.

د پاکستان د بشري حقونو کمیسیون هم د افغانانو د «قومي پېژندګلوۍ» په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې او له پولیسو یې غوښتي، چې «په هېواد کې د بېلابېلو ټولنو تر منځ د اختلافاتو له رامنځته کولو» څخه ډډه وکړي.

نوموړي د جمعې په ورځ وويل، چې په دوشنبه کې د افغانستان سفارت د دې ډلې تر مديريت لاندې نه دى، خو د شیرخان بندر لاره د دواړو هېوادونو د سوداګرو پر مخ پرانيستې ده.

عبدالکبیر وايي، اوسمهال افغان او تاجکستاني سوداګر د دواړو هېوادونو ترمنځ تګ راتګ کوي.

نوموړي په کابل کې د خپلې وینا پر مهال ادعا وکړه، چې د سیمې له هېوادونو سره د طالبانو سیاسي او اقتصادي اړیکې پراخې او د پررمختګ په حال کې دي.

دغه طالب چارواکي همداراز د افغان چارواکو له کوربه هیوادونو وغوښتل چې په زوره د افغان کډوالو ایستل بند کړي او افغانانو ته اجازه ورکړي چې په خپله خوښه خپل هیواد ته ستانه شي.

تاجکستان په تېرو دریو کلونو کې د منځنۍ اسیا د نورو هېوادونو په پرتله له طالبانو سره تر ټولو کمې اړیکې لري او تاجکستان تر اوسه د افغانستان په سفارت کې د طالبانو ډېپلوماتیک استازس نه دی منلی.

له بلې خوا په دغه موده کې په تاجکستان کې د طالبانو پر ضد ځينې خوځښتونه فعالیتونه کوي.