په ایران کې اوس نجونې په ۱۴ کلنۍ او هلکان ۱۶ کلنۍ کې د ښکلا جراحي کولی شي
د یوې رسمي اعلامیې له مخې، اوس په ایران کې نجونې په ۱۴ کلنۍ او هلکان په ۱۶ کلنۍ کې د ښکلا جراحۍ کولی شي. تر دې مخکې د ښکلا د جراحۍ لپاره کم عمر ۱۸ کاله وو.
د یوې رسمي اعلامیې له مخې، اوس په ایران کې نجونې په ۱۴ کلنۍ او هلکان په ۱۶ کلنۍ کې د ښکلا جراحۍ کولی شي. تر دې مخکې د ښکلا د جراحۍ لپاره کم عمر ۱۸ کاله وو.
په ایران کې د ښکلا جراحي (کاسمیټیک سرجیري) ډېره مشهوره ده او دغه هېواد په نړۍ کې د دې ډول جراحي لپاره په ځانګړي ډول د پوزې د ښکلا عملیاتو لپاره له مخکښو هېوادونو څخه ګڼل کېږي.
په ایران کې د ښکلا جراحي بیې د کیفیت ډېر لوړوالی او د ډاکټرانو لوړې تجربې او مهارتونه د دې لامل شوي، چې خلک له نورو هېوادونو څخه ایران ته د ښکلا جراحي لپاره سفر وکړي.
د یادولو ده، چې په ایران کې د ښکلا جراحي ترسره کول قانوني دي.
د سوریې د بهرنیو چارو وزیر اسد الشیباني د سې شنبه په ورځ وویل، چې سوریه د ملي ډیالوګ کنفرانس جوړولو لپاره وخت ته اړتیا لري.
د سوریې دولتي رسنیو د الشیباني له قوله لیکلي، چې دوی هڅه کوي څو د سوریې د ټولنې ټولې برخې په کې شاملې شي.
د دغه کنفرانس موخه دا ده، چې د ټولنې له بېلابېلو برخو څخه سوریایي وګړي راټول شي او د بشارالاسد نظام له ړنګېدو وروسته د ملت لپاره یوه نوې لاره وټاکي.
د سوریې پخوانی ولسمشر بشارالاسد له ۵۴ کلنې واکمنۍ وروسته له خپلې کورنۍ سره ترکیې ته وتښتېد.
الشیباني وویل: «موږ د ملي ډیالوګ کنفرانس جوړولو لپاره وخت ته اړتیا لرو، ترڅو په فرصت سره د چمتووالي یوه پراخه کمېټه جوړه کړو چې وکولی شي د سوریې د بېلابېلو برخو او والیانو هر اړخیزه استازولي وکړي.»
د رویټرز د راپور له مخې، نوي حکومت لا تر اوسه د کنفرانس د نېټې لپاره څه نه دي ویلي، خو د مخالفو ډلو یو شمېر غړو ویلي چې دوی ته تر اوسه بلنه نه ده ورکړل شوې.
بلخوا، د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د سې شنبه په ورځ وویل، سوریه وخت ته اړتیا لري چې د بشارالاسد له نسکورېدو وروسته بیا ځان جوړ کړي.
د بشارالاسد نظام له نسکورېدو وروسته ترکیې په وار - وار دا ویلي، چې د خپل ګاوندي د بیارغونې لپاره هر ډول مرستې ته تیار دی.
ترکیه له سوریې سره ۹۱۱ کیلومتره اوږده پوله لري او څو ځلې یې د سوریې په خاوره کې د (YPG)په نوم د کردانو وسله والې ډلې پر وړاندې عملیات کړي دي.
ترکیه دغه ډله ترهګره ګنې او فکر کوي، چې د دغې ډلې فعالیتونه د ترکیې د ملي امنیت لپاره ګواښ دی.
د غزې د روغتیا وزارت وایي، چې له تېرو ۲۴ ساعتونو راهیسې د غزې په تړانګه کې د اسراییل بمبارۍ دوام لري، چې په ترڅ کې یې لږ تر لږه ۳۱ فلسطینیان وژل شوي او ۵۷ نور ټپیان دي.
د ملګرو ملتونو د مرستو مشر ټام فلیچر وايي، چې په غزه کې د ژغورونکو د ژوند ژغورلو هڅې له «ناکامۍ» سره مخ دي، ځکه چې اسراییل پر مرستندویه کارکوونکو او د خوړو نړۍوال پروګرام پر کاروان بریدونه کوي او په دې جګړه ځپلې سیمه کې قانون او نظم له منځه تللی.
اسراییلي پوځ په نیول شوې لوېدیځه غاړه کې تر هغه وروسته لټون پیل کړ، چې وسله والو په قلقیلیه ولایت کې یوه غیر قانوني مېشت ځای ته څېرمه درې اسراییلیان ووژل.
بل خوا، متحده عربي اماراتو له اسراییل او امریکا سره په جګړه ځپلې غزه کې د یو لنډمهالي حکومت د جوړولو په تړاو خبرې کړې دي، چې له جګړې وروسته یوه «اصلاح شوې» فلسطیني اداره واک پرغاړه واخلي.
د دغو پټو خبرو په جریان کې چې لومړی ځل رویټرز رپوټ پرې خپور کړی، دا احتمال شامل دی چې له غزې د اسراییل له وتلو وروسته متحده عربي امارات او متحده ایالتونه له نورو هېوادونو سره یو ځای د غزې د ادارې، امنیت او بیا رغونې لنډمهالې چارې سمبال کړي.
متحده عربي امارات د امریکا نږدې امنیتي شریک دی او د ډېری عربي هېوادونو خلاف له اسراییل سره ډیپلوماتیکې اړیکې لري.
په غزه کې اسراییل د ۲۰۲۳کال د اکټوبر له ۷مې راهیسې لږ تر لږه ۴۵ زره او ۸۸۵ فلسطینیان وژلي او ۱۰۹ زره او ۱۹۶ نور یې ټپیان کړي دي.
په هماغه ورځ د حماس تر مشرۍ لاندې د بریدونو په ترڅ کې لږ تر لږه ۱۱۳۹ تنه په اسراییل کې ووژل شول او تر ۲۰۰ زیات یرغمل شوي دي.
متحده عربي اماراتو له اسراییل او امریکا سره په جګړه ځپلې غزه کې د یو لنډمهالي حکومت د جوړولو په تړاو خبرې کړې دي چې له جګړې وروسته یوه «اصلاح شوې» فلسطیني اداره واک پرغاړه واخلي.
د دغو پټو خبرو په جریان کې، چې لومړی ځل رویټرز رپوټ پرې خپور کړی، دا احتمال شامل دی چې له غزې د اسراییل له وتلو وروسته متحده عربي امارات او متحده ایالتونه له نورو هیوادونو سره یوځای د غزې د ادارې، امنیت او بیا رغونې لنډمهالې چارې سمبال کړي.
متحده عربي امارات د امریکا نږدې امنیتي شریک دی او د ډېری عربي هیوادونو خلاف له اسراییل سره ډیپلوماتیکې اړیکې لري.
له۱۵ میاشتنۍ جګړې وروسته اسراییل لا هم د غزې لپاره خپله لاره نه ده مشخصه کړې او نړیواله ټولنه هڅه کوي چې یو عملي پلان رامنځته کړي.
متحده عربي امارات په دې بحثونو کې د فلسطیني ادارې د اصلاح ملاتړ کوي، چې د غزې، لویدیزې غاړې او ختیز بیت المقدس اداره د یوه خپلواک فلسطیني دولت تر چتر لاندې تنظیم کړي.
فلسطینۍ اداره د ۱۹۹۳-۱۹۹۵ کال د اوسلو تړونونو په ترڅ کې رامنځته شوه، خو په ۲۰۰۷ کال کې د حماس ډلې له خوا له غزې وایستل شوه. اوس مهال، فلسطینۍ اداره یوازې په لویدیزه غاړه کې محدود واک لري.
د متحده عربي امارات چارواکو ټینګار کړی چې د دې ادارې اصلاح او بیا ځواکمنول له جګړې وروسته د غزې د پلان یوه مهمه برخه ده.
د دې ترڅنګ، د متحده عربي امارات چارواکو د خبرو په جریان کې د حماس ډلې د مخالفت له امله د یوه شخصي نظامي قراردادي ځواک د کارولو وړاندیز هم کړی، چې د غزې د سولې د ټینګښت په برخه کې مرسته وکړي.
خو لویدیز چارواکي دغه وړاندیز ته په اندېښنه ګوري، ځکه شخصي نظامي قراردادي ځواکونه له بشري حقونو په سرغړونو او نورو کړنو بدنام دي.
د امریکا د ولسمشر جوبایډن ادارې په ګوانتانامو زندان کې د بنديانو شمېر د دوشنبې په ورځ نږدې نیمایي کم کړ او ۱۱ بنديان يې عمان ته ولېږل.د امریکا پوځ وویل چې له دغه لېږد وروسته په ګوانتانامو کې یوازې ۱۵ بنديان پاتې دي.
دبندیانو دغه ۱۱ کسیزه ډله د دوشنبې په ورځ عمان ته ولیږدول شوه چې د جوبایډن حکومت د پای ورځو لویه لاسته راوړنه ګڼل کیږي.
په لېږدول شویو بندیانو کې عثمان عبد الرحیم محمد عثمان، معاذ حمزه احمد العلوي، خالد احمد قاسم، سهیل عبدالسلام الشاربي، هاني صالح رشید عبدالله، توفیق ناصر عوض البیهاني، عمر محمد علي الرمه، سند علی اسلام الکاظمي، حسن محمد علي بن عطاش، شرقاوي عبدالعلی الحج او عبدالسلام الهیل شامل دي.
د پنټاګون په وینا، په پاتې ۱۵ کسانو کې درې تنه د انتقال وړ دي، درې نورو ته د بیا کتنې اجازه شته او پاتې هغه کسان دي چې د جګړې جرمونو په تور نیول شوي یا محاکمه شوي دي.
له لېږدول شویو کسانو څخه یو هم په تېرو شلو کلونو کې په جرمونو نه دی تورن شوی.
په لېږدول شویو ۱۱ کسانو کې یو هم معاذ العلوي دی، چې د نه خوړو اوږدمهاله اعتصاب له امله مشهور و.
ګوانتانامو زندان د ۲۰۰۲ کال د جنورۍ پر ۱۱مه د پخواني ولسمشر جورج ډبلیو بوش په دوره کې پرانیستل شو، چې د "ترهګرۍ ضد جګړې" مشکوکو کسانو لپاره وکارول شي. په ۲۰۰۳ کې په دغه زندان کې د بنديانو شمېر خپل اوج ته رسېدلی و، چې نږدې ۶۸۰ کسان یې درلودل.
د بندیانو لیږد د درې کلونو لپاره په پلان کې و. لومړی د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر لپاره پلان شوی انتقال د کانګرس د مخالفت له امله وځنډېد.
رویټرز او نیویارک ټایمز وايي، چې ټول بندیان د امریکا د ملي امنیت فدرالي بیاکتنې کمېټو له تایید وروسته لیږدول شوي دي.
امریکايي چارواکو په دې اړه څه نه دي ویلي چې متحده ایالاتو عمان ته څه ورکړل او په بدل کې یې څه تضمینونه ترلاسه کړل. د قانون له مخې، پوځ نه شي کولی د ګوانتانامو بندیان یمن ته ولیږدوي، ځکه یمن د کورنۍ جګړې له امله بې ثباته دی.
پاتې ۱۵ بندیان په دوو زندانونو کې ساتل کېږي چې د ۲۵۰ بندیانو لپاره ځای لري.
د پآکستان د جمیعت علما اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمن چې په افغانستان کې یې د جمهوریت په خلاف د طالبانو د جګړې ملاتړ کاوه، وايي چیري چې قانون جوړونه د اسلام او سنتو مطابق وي هغه جمهوریت ته کفر نه ویل کیږي.
فضل الرحمن دغه څرګندونې نن دوشنبه په پېښور کې په کورمه ولسوالۍ کې د سني او شیعه فرقه ییزو وسله والو مخالفتونو ته په غبرګون کې کړي دي.
نوموړی وایي:«چې تنګ نظره او جذباتي خلک د حالاتو له پوهېدو پرته فتوا صادروي، د فتوا صادرولو لپاره د سیمه ییزو او نړیوالو حالاتو درک مهم او اړین دی.»
که څه هم مولانا په دې خبرو کې د چا نوم نه اخلي، خو د پاکستان خلاف ټي ټي پي او نور وسلوال د پاکستان پرضد خپله جګړه جهاد بولي.
د فضل رحمان له خبرو سره هممهال پاکستان کې د پوځ او امنیتي ادارو پرضد د تحریک طالبان پاکستان بردیونه زیات شوي او هم یې ویلي چې یوه ډله یې د بریدونو لپاره پنجاب ته استولې ده.
دې ډلې د پاکستان د اوسني لوی واکمن ګوند مسلم لیګ مشرانو ته هم خبرداری ور کړی دی، چې په نښه به یې کړي.