د طالبانو استخباراتو د لغمان د دولت شاه ولسوالۍ د سیمه ییزو پولیسو پخوانی قومندان نیولی

په دې پرانیستي لیک کې، افغان معترضو مېرمنو په افغانستان کې پر ښځو او نجونو د لګول شویو محدودیتونو په اړه د دغو هېوادونو پر چوپتیا خواشیني څرګنده کړه.

په لیک کې راغلي دي: "د اسلامي هېوادونو د مشرانو په توګه ستاسو چوپتیا ډیره دردونکې ده. دا پیغام ورکوي چې د افغان میرمنو کړاو لومړیتوب نه دی او زموږ د مرستې لپاره چغې ستاسو د پاملرنې وړ نه دي. "خو دا هغه اسلام نه دی چې موږ یې پېژنو."

په لیک کې د ښځو او نجونو د زدکړو، کار، سفر او نورو محدودیتونو ته اشاره شوې ده، او ټینګار شوی چې دا محدودیتونه د "اسلامي شریعت" په نوم د طالبانو لخوا لګول شوي دي.

په لیک کې دا هم راغلي دي: "موږ د نړیوالې اسلامي ټولنې له مشرانو او غړو څخه غواړو چې زموږ سره ودریږي او د عدالت، انصاف او شفقت هغه اصول وساتي چې زموږ ګډ عقیده تعریفوي."

په لیک کې، معترضو ښځو ټینګار کړی، چې د اسلامي هېوادونو مشران باید له خپل نفوذ کار واخلي ترڅو د ښځو په وړاندې د طالبانو کړنې وغندي او دا ډله وهڅوي چې د ښځو او نجونو حقونو ته درناوی وکړي.

په لیک کې راغلي دي: "اسلامي تعلیمات جنسیت ته له پام پرته د ټولو خلکو لپاره عدالت، پوهه او خوندیتوب ته وده ورکوي او د امنیت او عدالت په لټه کې د ښځو او د هغوی کورنیو لپاره سرچینې، فرصتونه او اسانتیاوې برابروي." »

افغان ښځو ټینګار کړی چې له طالبانو سره اړیکه باید د ښځو او نجونو په وړاندې د محدودیتونو لرې کولو او په ډېپلوماتیکو خبرو کې د دوی د ګډون ډاډمن کولو پورې مشروطه وي.

دا لیک په داسې حال کې خپور شو چې د "په مسلمانو ټولنو کې د نجونو تعلیم" تر سرلیک لاندې یو کنفرانس نن او سبا په پاکستان کې د ۴۰ زیاتو اسلامي هېوادونو په ګډون سره جوړ شوی، خو طالبانو پکې ګډون نه دی کړی.

د ایران ایسنا خبري اژانس د نوموي له قوله وايي چې په دغه ولایت کې د اوبو ستونزو لپاره کارډله جوړه شوې ده.

د هغه په خبره: «پریکړه وشوه چې د سیستان او بلوچستان والي او هغه ډله، چې د اوبو حقونو په اړه کار کوي د ګاونډي او ورور هېواد سره کېنې او خبرې وکړي، چې د خپلو اوبو د حق ونډه ولرو.»

نوموړي د سمندر پر غاړه پروتوالی او له افغانستان او پاکستان سره ګاونډیتوب د دغه ولایت د پراختیا لپاره طلايي چانس وباله.

ولسمشر د چابهار بندر پر پراختیا ټينګار وکړ: « د مشرتابه لخوا د وړاندې شوي لید پر بنسټ، موږ د چابهار د پراختیا په لټه کې یو او دا سیمه باید د متخصص لید او علمي ډیزاین سره پراختیا ومومي.»

ایران د چابهار له لارې غواړي چې افغانستان د کراچۍ پر ځای بدیل بندر ولري او همدارنګه هند هم منځنۍ اسیا ته لار پیدا کړي.

که څه هم د دغه بندر د پراختیا لپاره له کلونو هڅې کېږي، خو لا هم ترې د توکو لېږد دودیزه بڼه نه ده موندلې.

باختر اژانس د طالب چارواکو په حواله وايي، «د امنیه قومندانۍ مخ ته څو وسلوالو غلو د یو کس له جیبونو موبایلونه، پیسې او نور قیمتي توکي په زور اخیستي وو او غوښتل یې د پېښې له ځایه د ریکشا په وسیله وتښتي.»

په خبر کې زیاته شوې چې طالبانو یې د نیولو هڅه وکړه، خو غلو پر دوی ډزې وکړې او په مقابل کې دوی یو غل وواژه.

طالبان وايي، نور غله له سیمې تښتېدلي، خو دوی یې د نیولو هڅه کوي.

د طالبانو واکمنېدو او په افغانستان کې د بې کارۍ زیاتېدو سره پر کلیو سربېره ښارونو کې هم د ګاډو، موبایلونو او نورو توکو د لوټ وسلوال غله پیدا شوي دي.

ځینې وخت دا غله د طالبانو په جامه کې د خلکو کورونو ته هم اوړي، همدا وجه ده چې څو میاشتې مخکې په ننګرهار کې ځايي طالب چارواکو ته امر وکړ چې که څوک د دوی په جامه کې کورونو ته ورځي، نو له امنیه قومنداني سره تماس ونیسي.

د طالبانو سرتېري تر ډېره د نظامي یونیفارم پر ځای کالیو کې ګرځي، چې له امله یې د دوی په جامه کې د غلا غدیو پېښې هم ډېرې کړې دي.

نږدې دوه اونۍ وړاندې ننګرهار کې طالب چارواکو له خپلو سرتېرو وغوښتل چې نظامي یونیفارم واغونځي.

په ننګرهار کې د طالبانو د امنیه قوماندانۍ د اميتي چارو مرستيال مولوي محمد طاهر مبارز هغه مهال وویل، چې دا اقدام يې د نظم د ټينګښت او له خلکو سره د اړیکو نږدېوالي په موخه کړی.

هغه کسانو چې جیف ریګسبي سره یې تماس درلود، افغانستان انټرنشنل ته وویل چې جیف له دریو کالونو راهسې کابل ته تګ راتګ درلود.

دوی همدراز وایی چې جیف غوښتل په افغانستان کې د معادنونو په برخه کې تجارت وکړي.

دغه امریکايي په کابل کې د اوسېدو پرمهال ۳ ځله طالبانو استخباراتو نیولی او بېرته یې خوشی کړی و.

د طالبانو سرچینې وايی چې د جیف ریګسبي مړی د نومبر په ۲۰ مه د کابل په «شهرنو» کې د هغه په استوګنځي پیدا شوی و.

د طالبانو یو ځايي امنیتي مسوول:« مړی یې لس ورځې په کور کې پروت و، چې بیا وروسته طالبان ورغلل او د کور دروازه یې ور ماته کړه.»

طالبانو د جیف ریګسبي مړی د تېر نومبر په ۲۸مه امریکایانو ته سپارلی دی.

دوی دا هم وايي، چې نوموړی په خپل مرګ مړ شوی دی.

جیف ریګسبي د مړه کېدو په اړه په رسمي ډول تر اوسه نه طالبانو او نه هم د امریکا حکومت څه ویلي دي.

د طالبانو د بیا ځلي واک ته رسېدو سره جیف ریګسبي په اېکسپاڼه کې فعال شوی و.

د یوې څېړنې په هکله د هغه یو ټویټ ډېر مشهور شو، چې پکې ویل شوي و، افغانستان کې دیګي بخار کارول د ماشومانو دماغو ته سخت زیان اړوي.

دغه امریکايي وګړي په دوامداره ډول د امریکا له خوا د افغانستان د کنګل شویو پیسو په اړه له معلوماتو سره ځانګړې دلچسپي درلوده.

جیف ریګسبي خپل اخرنی ټویټ د ټاپي پروژې په اړه په ۲۰۲۴ کال د نومبر ۱۸مه نېټه کړی دی او تر هغه وروسته یې بیا بل څه نه دي خپاره کړي.

خواجه اصف د جمعې په ورځ (د مرغومي ۲۱مه) وویل: «د ملګرو ملتونو د څار ډلې د وروستي راپور له مخې، په افغانستان کې له دوو درجن څخه زیاتې ترهګرې ډلې فعالیت کوي، چې پکې تحریک طالبان پاکستان، القاعده، داعش خراسان، د ختیځ ترکستان اسلامي حرکت او د ازبکستان اسلامي حرکت شامل دي.» هغه زیاته کړه چې په راپور کې راغلي چې په ۲۰۲۴ کال کې افغانستان د داعش خراسان د افرادو جذب او اسانتیاوو برابرولو یو مهم مرکز پاتې شوی دی.

تر دې مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو مرستیال وزیر شېرمحمد عباس ستانکزي پورې تړلې اېکس پاڼې لیکلي چې په پاکستان کې د داعش ترهګرې ډلې د مرکزونو په تړاو ورسره ثبتونه شته او د دغه هېواد پوځ ورته روزنه ورکوي.

ستانکزي ویلي چې د پاکستان د پوځ له لوري داعش ته وسلې ورکول کېږي او بیا یې افغانستان ته د بریدونو په موخه استوي. هغه زیاته کړې چې طالبانو په دې تړاو څو ځله پاکستان ته خبرداری هم ورکړی دی.

د طالبانو د بهرنیو چارو د مرستیال وزیر په خبره، له دوی سره په زندانونو کې شته داعشیانو اعتراف کړی چې په پاکستان کې روزل شوي او ترې په ترلاسه شویو ویډیوګانو کې هم دا خبره ثابته شوې ده.

خواجه اصف یو ځل له طالب چارواکو وغوښتل چې، نړۍوالې ټولنې ته ورکړي ژمنې پوره کړي، د ترهګرو بنسټونو له منځه یوسي او اجازه ورنه کړي چې د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر وړاندې وکارول شي.

پاکستاني چارواکو تل طالبان په دې تورن کړي چې ترهګرو ته اجازه ورکوي چې د افغانستان له خاورې د دوی پر وړاندې ګټه پورته کړي. مګر طالبانو دغه څرګندونې تل رد کړي دي.