حماس په غزه کی د اوربند مسوده ومنله

رویټرز وايي، هیګسیت، چې پخوا یې په فوکس نیوز کې کار کړی، د دفاع وزارت تر ټولو جنجالي نوماند دی.

۴۴ کلن هیګسیت د پوځ دننه د تنوع او برابرۍ د هڅو سخت مخالفت کړی او پوښتنه یې کړې چې ایا د امریکا یو لوړپوړی جنرال یوازې د دې لپاره پر دې څوکۍ ناست دی، چې هغه تور پوستی دی. هغه له دې وړاندې په جګړه کې د ښځو مخالفت کړی و.

سناتور جیک ریډ، چې د مشرانو جرګې د وسله والو خدمتونو کمیټې لوړپوړی ډیموکرات غړی دی، هیګسیت ته وویل، « ښاغلی هیګسیت، زه باور نه لرم چې تاسې دې ددې دندې په ډیرو شرایطو برابر وئ.» ریډ د هیګسیت د ماضي پر پلټلو نیوکه وکړه او ویې ویل چې د هغه پر وړاندې پراخو تورونو ته په کافي اندازه رسیده ګي نه ده شوې.

پر هیګسیت شته تورونو د هغه په اړه د امریکا د کانګرس د غړو اندېښنې را پارولې دي.

په دې کې د ۲۰۱۷ کال جنسي تېري تور هم دی، چې رد شوي دي. دغه راز نوموړی د ډېرو شرابو په څښلو او ناسم مالي مدیریت تورن دی.

ډیموکرات سناتور کرسټن ګیلبرانډ هیګسیت ته په پوځ کې د ښځو د رول په تړاو وویل، چې « موږ سلګونه، سلګونه ښځې لرو چې په پوځ کې خدمت کوي، زموږ د پوځ اغیزناک غړي... خو تاسې یې سپکاوی کوئ، مهرباني وکړئ ددې څرګندونو وضاحت ورکړئ».

که څه هم هیګسیت د جمهوري غوښتونکو ملاتړ له ځان سره لري، خو د هغه تایید ممکن د کمیټې پر وړاندې د هغه په کړنو پورې تړاو ولري.

د کمیټې جمهوري غوښتونکي رییس سناتور راجر ویکر د نوموړي کلک ملاتړ وکړ او و یې منله چې دا نوماندي غیر معمولي ده، خو زیاته یې کړه، « هیګسیت دا منلې چې هغه کله ناکله کمزوری و، لکه څنګه چې موږ ټول یو».

د ټرمپ ګوند د هیګسیت ملاتړ کوي، خو ځینې خلک د هغه پر وړتیا شکمن دي.

جمهوري غوښتونکي سناتور مارک وین مولین وویل، « زه د هیګسیت د پلانونو په اړه بحث ته سترګې پرلار یم چې دفاع وزارت او جنګیالي تقویه کړي».

د رویټرز د رپوټ له مخې، مشرانو جرګه د کابینې نوماندان تقریباً نه ردوي، ځکه له دوی باور رایه ډېری هغه وخت بیرته اخستل کیږي چې په چارو کې پاتې راغلي وي.

که هیګسیت تایید شي نو هغه کولی شي د ټرمپ ژمنې عملي کړي او پوځ له هغو جنرالانو پاک کړي چې یولړ ځانګړې پالیسۍ تعقیبوي.

راپورونه ښیي چې د ټرمپ اداره د هغو جنرالانو د لیست پر جوړولو کار کوي چې باید ګوښه شي.

د اور وژنې هڅې روانې دي، خو د باد شدت د اورونو د لا پراخېدو اندېښنې زیاتې کړې دي.

چارواکي وايي چې د لاس انجلس او وینټورا سیمې د شدید اور تر ګواښ لاندې دي او دلته د اوروژنې او کنټرول په موخه د اور وژونکو ۸,۵۰۰ غړي ځای پر ځای شوي دي.

د پالیسډز اور ۲۳,۷۱۳ جریبه (۹۶ کیلومتر مربع) سیمې سوځولې او ۱۴ سلنه یې تر کنټرول لاندې راوستل شوې.

د ایټن اور، چې د سان ګابریل غرونو په لمنو کې رامنځته شوی، ۱۴,۱۱۷ جریبه (۵۷ کیلومتر مربع) ځمکې سوځولې او ۳۳ سلنه یې کنټرول شوی. درې نور اورونه په وروستیو ورځو کې بشپړ کنټرول شوي دي.

د اور له امله ټولې سیمې په کنډوالو بدلې شوې دي. اور د خوراکي توکو پلورنځي، د تیلو پمپونه او موټر هم سوځولي او خلک یې وېرولي دي.

چارواکو ویلي چې د دې اورونو له امله د مړو شمېر نور هم زیاتېدای شي، ځکه په سوځېدلو سیمو کې د مړیو موندلو لټون روان دی.

په ورته وخت کې، په کلیفورنیا کې د اورونو له امله د بیمې شرکتونه له بې مخینې زیانونو سره مخ دي. د اورونو په تړاو لس کسان نیول شوي، چې یو یې په لاسي اوراچونې تورن دی.

د رویټرز د رپوټ له مخې، د امریکا ولسمشر جو بایډن د کلیفورنیا لپاره اضافي مرستې اعلان کړې دي، خو د کانګرس ځینې جمهوري غوښتونکي د دې مرستو لپاره شرایط ایښودل غواړي. د دې ترڅنګ د جي پي مورګن او امریکا بانک په څېر لوی بانکونه د اغېزمنو کورنیو لپاره د پورونو شرایط نرموي او منتخب ولسمشر ډونالډ ټرمپ به د راتلونکې اونۍ په پیل کې اورځپلیو سیمو ته سفر وکړي.

د لاس انجلس د اوبو او بریښنا څانګه له دې امله تر نیوکو لاندې ده، چې د اور د لومړیو پړاوونو پر مهال یې د اوروژنې لپاره اړینې اوبه نه وې برابرې کړې.

د کلیفورنیا والي ګاوین نیوزوم ویلي چې دا اورونه د امریکا په تاریخ کې تر ټولو لوی طبیعي ناورین کېدای شي.

پوځ دا هم وايي، چې وژل شويو ۲۷ وسلوالو د پاکستان د امنیتی ځواکونو پرضد بریدونو او د عامو خلکو په وژنو کې لاس درلود.

خو د وژل شو کسانو د هویت او د اړوند ډلې په اړه کومه یادونه نه ده شوې.

په بلوچستان کې د تحریک طالبان پاکستان په پرتله بلوڅو بېلتون پاله ډلې زیاتې فعالې دي او په وروستیو کې یې خونړي بریدونه هم کړي دي.

تر اوسه د پاکستان د پوځ د دې ادعا په اړه، چې په عملیاتو کې ۲۷ وسلوال وژلي دی، تر دې دمه کومې وسلوالې ډلې کوم غبرګون نه دی ښودلی.

خو یوه اوونۍ وړاندې د بلوچستان د تربت اړوند نیو بهمن سیمه کې د سرک په غاړه د پاکستاني ځواکونو پر یوه کاروان چاودنه شوې وه.

د بلوڅو بېلتون پالې ډلې چې ځانته مجید لوا سرتېري وايي، د دغه برید مسوولیت منلی او ویلي و چې د دوی غړي ځانمرګي برید کې ګڼ شمېر پاکستاني پوځیان په نښه کړی دی.

د کرملېن په وینا، د دواړو ولسمشرانو ترمنځ خبرې به د مسکو او تهران ترمنځ د اړیکو پراختیا په اړه وي، چې د سوداګرۍ، پانګونې، ترانسپورت، لوژستیک او بشري چارو برخې پکې شاملې دي.

مسکو ټایمز وايي، چې دغه تړون به د دواړو هېوادونو ترمنځ د پوځي، سیاسي او اقتصادي همکاریو لا پراختیا ته لار پرانیزي.

په تړون کې د ترانسپورت، انرژۍ، دفاع او سیمه ییزې همکارۍ په برخو کې پراختیا ته ځانګړې پاملرنه شوې ده.

مسکو ټایمز وايي، د شمال-جنوب ترانسپورت کوریډور چې د روسیې، ایران او نورو هیوادونو ترمنځ د سوداګرۍ د اسانتیا لپاره یوه پراخه بېخبنايي پروژه ده، د دې ملګرتیا د "مرکزي ستنې" په توګه ګڼل کیږي.

په روسیه کې د ایران سفیر کاظم جلالي ویلي، چې دغه تړون یوه سریزه او ۴۷ مادې لري او د تړون په لاسلیک او پليتابه سره به په ټولو برخو کې د دوه اړخیزو اړیکو په کچه وده او پرمختګ ولیدل شي.

جلالي زیاته کړې چې د دغه لاسوند په لیکلو کې د دواړو هیوادونو د اړیکو بنسټیز انډول، خپلواکي او د هېوادونو سرحدي بشپړتیا ته درناوی شوی دی.

نوموړی وايي، په تړون کې سیاسي اړیکې، له نړیوالو ادارو سره د همکارۍ لارې چارې، اقتصادي همکاري او د دوه اړخیزو او څو اړخیزو پروژو اجرا کول شامل دي. دغه راز د نوې ټکنالوژۍ په ځانګړي ډول سایبري امنیت، د اتومي انرژۍ سوله ییزه همکاري، دفاعي مسایل، ترهګرۍ ضد مبارزه، د کسپین سمندرګي د ستونزو حل او د پیسو له تطهیر سره مبارزه د دغه تړون برخې دي.

په ۲۰۲۲ کال کې له اوکراین سره د روسیې د جګړې له پیل وروسته مسکو او تهران خپلې همکارۍ لا پراخې کړې دي.

ایران د روسیې لپاره زرګونه شاهد بې پیلوټه الوتکې چمتو کړې چې د اوکراین پر ښارونو بریدونه کوي. دغه راز ایران د لنډ واټن بالیستیک توغندي هم روسیې ته برابر کړي دي.

د ایران او روسیې ترمنځ همکاري نه یوازې له اقتصادی پلوه بلکې د پوځي او سیاسي همکارۍ له لارې د لویدیزې نړۍ له نفوذ سره د مبارزې لپاره هم پراخه شوې ده.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف په اکتوبر کې وویل چې مسکو او تهران د ستراتیژیکې ملګرتیا تړون لاسلیک کولو اراده لري چې نږدې دفاعي همکاري به پکې شامله وي.

ایران او روسیه په خپلو انرژیکو صادراتو تکیه کوي او د نړیوالو بندیزونو له امله دواړه هېوادونه له اقتصادي فشار سره مخامخ دي.

د رپوټونو له مخې، د انرژۍ په برخه کې به روسي شرکتونه د ایران د انرژۍ سکتور کې پراخې پانګونې وکړي، چې ددغه سکتور عصري کول او پراختیا پکې شامل دي.

ایرانی چارواکي دغو پانګونو ته خوشبین دي، په ځانګړې توګه چې په اسیايي مارکیټونو کې انرژۍ ته اړتیاوې مخ پر ډېرېدو دي.

سرچینې وویل چې د اوربند او د یرغمل شویو کسانو د خلاصون لپاره د هوکړې متن په دوحه کې د اسراییل د موساد او شین بیټ استخباراتي ادارو مشرانو، د قطر لومړي وزیر او د ټرمپ د استازي سټیف وټکوف د خبرو په ترڅ کې چمتو شوی دی.

داسې باور کېږي چې د امریکا د مخکینۍ ادارې چارواکو هم په دې خبرو کې برخه اخیستې ده.

راتلونکي ۲۴ ساعتونه مهم دي

سرچینې رویټرز ته وویل، چې « راتلونکي ۲۴ ساعته د هوکړې لپاره مهم دي».

د اسراییل کان راډیو د دوشنبې په ورځ د یوې اسراییلي سرچینې له قوله خبر ورکړ، چې په قطر کې د اسراییل او حماس پلاویو ته مسوده سپارل شوې او اسراییلي پلاوي د اسراییل مشران خبر کړي دي. اسراییل، حماس او د قطر بهرنیو چارو وزارت د تایید یا نظر ورکولو غوښتنو ته ځواب نه دی ویلی.

دواړو خواوو که څه هم د وروستۍ مسودې نهايي کول نه دي تایید کړي، خو د خبرو په اړه پرمختګ یې یاد کړی.

یوه لوړپوړي اسراییلي چارواکي وویل چې که حماس د وړاندیز ځواب ور کړي، نو په څو ورځو کې کېدای شي یوه هوکړه نهايي شي.

له خبرو سره نږدې یوه فلسطیني چارواکي رویټرز ته وویل چې د دوحې معلومات ډیر هیله بښونکي دي او زیاته یې کړه، « فاصله کمه شوې او که هر څه تر پایه سم پرمخ لاړ شي، نو د هوکړې لپاره قوي هڅه روانه ده».

متحده ایالاتو، قطر او مصر د غزې جګړې د پای ته رسولو لپاره له یو کال ډېره هڅه کړې، خو تر اوسه یې پایله نه ده ورکړې.

ټرمپ پر څوکۍ تر کښېناستو وړاندې هوکړه غواړي

د جنورۍ ۲۰مه د ټرمپ د لوړې ورځ اوس په سیمه کې د یو ډول نهايي نېټې په توګه ګڼل کېږي.

ټرمپ ویلي چې که حماس یرغمل کسان دفتر ته د هغه تر تګ پورې خوشي نه کړي، نو«سخته سزا به ورکړل شي».

له بلې خوا روان ولسمشر جو بایډن هم هڅه کړې چې د خپلې دورې له پای ته رسېدو وړاندې یوه هوکړه رامنځته کړي.

سرچینې وویل چې خبرې د دوشنبې تر سهاره روانې وې، وټکوف په دوحه کې د اسراییل پلاوی، او د قطر لومړي وزیر شیخ محمد بن عبدالرحمن ال ثاني د حماس چارواکي هڅول چې هوکړه نهايي کړي.

د مصر د عمومي استخباراتو رییس حسن محمود رشاد هم د دې خبرو د یوې برخې په توګه په قطري پلازمینه کې موجود و.

د ټرمپ استازي وټکوف له نومبر راهیسې څو ځله قطر او اسراییل ته سفرونه کړي دي. هغه د جمعې په ورځ په دوحه کې و او د شنبې په ورځ د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د لیدو لپاره تل ابیب ته لاړ او بېرته دوحې ته ستون شو.

سپینه ماڼۍ وايي، بایډن د یکشنبې په ورځ له نتنیاهو سره د ټلیفوني خبرو په ترڅ کې د اوربند او د یرغمل شویو کسانو د خوشي کېدو لپاره د معاملې کولو پر اړتیا ټینګار کړی دی.

د اسراییل د مالیې وزیر بتزال سموتریچ، چې سخت دریځی ملي پال دی او د هوکړې د پخوانیو هڅو مخالفت یې کړی، دا وړاندیزونه د «تسلیمۍ» او د اسراییل د ملي امنیت لپاره یوه «فاجعه» بللې ده.