سياسي فعالانې: د جرمونو له نړېوالې محکمې غوښتنه د ښځو د ګډ کار پايله ده

اغلې بارکزۍ د جرمونو د نړیوالې محکمې له لوري د طالبانو د مشر مولوي هبت الله اخوند زاده او د دې ډلې د لوړپوړي قاضي عبدالحکیم حقاني د نیولو د حکم تر صادرولو وروسته افغانستان انټرنشنل ته وویل؛ نن په رښتیا هم د افغانستان د خلکو او په ځانګړي ډول د ښځو لپاره یوه تاریخي ورځ ده. «هغه ښځې چې په جلا وطنۍ کې یا هغوی چې په داخل د افغانستان کې د طالبانو تر دورو لاندې دي، بالاخره نن د دې شاهدان دي چې نه یوازې یې د طالبانو رهبر محکمې ته راکش کړ بلکي، د هغه په وړاندې داسې فرمان هم وړاندې شو چې هغه یو جنایتکار او د بشري حقونو سرغړونکی وپيژندل شو.»

نوموړې وايي، چې د جرمونو د نړیوالې محکمې له لوري دا لړۍ دوام پیدا کړي.« په افغانستان کې موږ ډیر جنایتکاران لرو، زه هیله لرم چې په نړیوالو محکمو کې عدالت د یو اصل په توګه په نړۍ کې وځلیږي.»

شکریه بارکزی وایي، هغه کسان چې په افغانستان کې د بشري سرغړونو، جنسیتي تبعیض او د ښځو د حقونو پایمالونکي دي باید د خپلو کړنو بیه پرې کړي.«هغوی چې په حقیقت کې د دغه جنایت سرچینه دي باید بیه یې پري کړي، زه هیله لرم چې د نړړۍ هېوادونه هم په دې اړه همغږي اوسي او دا یو ښه پیل دی.»

نوموړې وايي، له شاوخوا درېیو کلنو دوامدارو مبارزو وروسته وتوانیدل چې عدالت ترلاسه کړي.«نږدې درې کاله دوامداره عدالت غوښتنې، دروازه په دروازه ټکول، نړیوال ادرسونه ویښول، په دې اړه ویناوي کول او بالاخره اسناد راټولول، موږ وتواندیدو چې عدالت ترلاسه کړو.»

شکریه بارکزۍ چې د جرمونو د نړیوالې محکمې له یادې پرېکړې ډیره خوښه ده وايي؛ موږ وښودل د افغانستان ښځې ان له هېواده بیرون کولی شي د افغانستان د نوي سیاسي ژوند په اړه په افغانستان او نړۍ کې ګټورې ثابتې شي.

د افغانستان د ولسي جرګي پخوانۍ غړې وايي، د افغانستان په تاریخ کې مولوي هبت الله اخوندزاده او عبدالحکیم حقاني لومړني اسلامي سختدریځه کسان دي چې د جرمونو د نړیوالې محکمې له لوري یې د نیولو حکم صادر شو او دا د عدالت خوښوونکو لپاره یوه لویه لاسته راوړنه ده.

نوموړي ویلي، افغانانو ته د دې غوښتنې پیغام دا دی، چې د دوی حقونه هېر شوي نه دي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ پر خپله اېکس پاڼه ليکلي، چې د جرمونو نړيوالې محکمې دا غوښتنه طالب مشرانو ته یو قوي پيغام ليږدوي، چې د دوی سخت دريځي او جرمنونه تعقبيږي.

نوموړي ويلي: «د کریم خان غوښتنه په افغانستان کې د حسبا ورکولو لپاره يو مهم ګام دی»

د جرمنو نړيوالې محکمې د لوی څارنوال کريم خان دفتر د پنجشنبې په ورځ په یوه اعلاميه کې ویلي، چې په افغانستان کې د دوی د څېړونو له مخي د طالبانو مشر هبت الله او د دغه ډلې د سترې محکمې مشر عبدالحکيم حقاني له ۲۰۲۱ کال راهيسې د بشريت ضد جرمونو او د ښځو او نجونو په وړاندي د پراخ تبعیض په تور تورن دي.

د جرمنو نړيوالې محکمې د لوی څارنوال کريم خان دفتر د پنجشنبې په ورځ په یوه اعلاميه کې ویلي، چې په افغانستان کې د دوی د څېړونو له مخي د طالبانو مشر هبت الله او د دغه ډلې د سترې محکمې مشر عبدالحکيم حقاني له ۲۰۲۱ کال راهيسې د بشريت ضد جرمونو او د ښځو او نجونو په وړاندي د پراخ تبعیض په تور تورن دي.

په اعلاميه کې ویل شوي: « دوی د بشریت ضد جرمونو او د افغان نجونو او ښځو د ځورونو مسولين دي.»

د جرمنو نړيوالې محکمې څارنوال ویلي، چې دا ځورونې د ۲۰۲۱ کال د اګسټ له ۱۵ تر نن ورځې په ټول افغانستان کې شوې او لا هم روانې دي.

له هغه وروسته، چې د ۲۰۲۱ کال د اګسټ په میاشت کې طالبان په افغانستان کې بیا واک ته ورسېدل، دغې ډلې د نورو پراخو بنديزونو ترڅنګ د ښځو پر حقونو بندیزونه لګولي دي.

ښځې او نجونې يې له ښوونځي، پوهنتونونو، کار، تفريح او ورځينو چارو منعه کړې او نژدې هره ورځ د نارينه وو ترڅنګ ځينې ښځې هم د ځينو تورنو له کبله په عام محضر کې په دورو وهل کيږي.

دغه افغانان وايي، چې د اسټرالیا د پارلمان یې عریضه منلې او پر خپله رسمې ویبپاڼه یې خپره کړي ده.

دغه اسټرالیا میشو افغانانو د دغه هېواد پارلمان ته په خپل عریضه د افغان نجونو پر زده کړې د طالبانو بندیز په اړه ژوره اندیښنه ښودلې او د طالبانو بندیز یې د بشري حقونو او نړیوالو قوانینو څخه ښکاره سرغړونه بللې ده.

دوی لیکلي چې “دا د افغان نجونو او ښځو په ژوند باندې ویجاړونکی اغیزه لري.”

دغو افغانانو د اسټرالیا پارلمان ته عریضه کې غوښتنه کړې، چې په افغانستان کې د نجونو د زده کړې د بیا پیلیدو لپاره سمدستي اقدام وکړي.

همدارنګه استرالیا میشتو افغانانو غوښتنه کړي:« موږ د طالبانو هغه هڅې غندو چې ماشومان د افراطي ایډیالوژۍ سره اشنا کوي، کوم چې د رواني ناوړه ګټه اخیستنې یوه بڼه ده او د نړیوال امنیت لپاره ګواښ دی.»

اسټرالیا میشتي افغانان وايي، د دغه هېواد پارلمان دې د افغان نجونو او ښځو د زده کړو د حقونو د ملاتړ لپاره کوټلي ګامونه پورته کړي.

په اسټرالیا کې د افغان کډوالو د یوې ټولنې مشر عبدالسمیع مومند چې د افغانانو په استازیتوب یې د استرالیا پارلمان ته عریضه وړاندې کړې افغانستان انټر نشنل ـ پښتو ته وویل:«موږ د اسټرالیا له پارلمان څخه غوښتنه کړي ده، چې دوی باید د نجونو د زده کړو په اړه کوټلي ګامونه پورته کړي. موږ هغوی ته عریضه وړاندې کړل. خوشبختانه هغوی دا عریضه منلي ده، پر خپل رسمي پاڼه یې خپره کړي او په دې اړه به په پارلمان کې بحث هم وشي. موږ په کلکه غوښتنه کوو، چې هغوی په افغانستان کې د نجونو د زده کړو د بندیزونو په اړه اعلامیه ورکړي او طالبان دې د جرمونو نړیوالې محکمې ته ور وپيژني.»

یاد افغانان وايي، د اسټرالیا پارلمان دې د جرمونو نړیواله محکمه وهڅوي چې د طالبانو له لوري د بشریت پر وړاندې د جرمونو په اړه تحقیقات وکړي.

اسټرالیا میشتی افغان کډوال حامد محمدي وايي:«موږ په افغانستان کې د نجونو د زده کړو د بېرته فعاله کېدو په برخه کې د هرې هڅې ملاتړ کوو، موږ د هغو کسانو تر څنګ ولاړ یو چې دا عریضه یې د اسټرالیا پارلمان ته وړاندې کړي ده.»

اسټرالیا میشتي افغانان وايي؛ باور لرو چې زده کړه یو اساسي بشري حق دی او ټولې نجونې او ښځې باید د ځورونې یا تبعیض له ویرې پرته زده کړې ته لاسرسی ولري.

د جرمنو نړيوالې محکمې د لوی څارنوال کريم خان دفتر د پنجشنبې په ورځ په یوه اعلاميه کې ویلي، چې په افغانستان کې د دوی د څېړونو له مخي د طالبانو مشر هبت الله او د دغه ډلې د سترې محکمې مشر عبدالحکيم حقاني له ۲۰۲۱ کال راهيسې د بشريت ضد جرمونو او د ښځو او نجونو په وړاندې د پراخ تبعیض په تور تورن دي.

په اعلاميه کې ویل شوي: « دوی د بشریت ضد جرمونو او د افغان نجونو او ښځو د ځورونو مسولين دي.»

د جرمنو نړيوالې محکمې څارنوال ویلي، چې دا ځورونې د ۲۰۲۱ کال د اګسټ له ۱۵ تر نن ورځې په ټول افغانستان کې شوې او لا هم روانې دي.

له هغه وروسته، چې د ۲۰۲۱ کال د اګسټ په میاشت کې طالبان په افغانستان کې بیا واک ته ورسېدل، دغې ډلې د نورو پراخو بنديزونو ترڅنګ د ښځو پر حقونو بندیزونه لګولي دي.

ښځې او نجونې يې له ښوونځي، پوهنتونونو، کار، تفريح او ورځينو چارو منعه کړې او نژدې هره ورځ د نارينه وو ترڅنګ ځينې ښځې هم د ځينو تورنو له کبله په عام محضر کې په دورو وهل کيږي.

د بشري حقونو ملاتړ سازمانونو په وار وار له طالبانو غوښتې، چې له بندیزونه او بدنې سزاګانو لاس واخلي؛ خو طالبان وایي، چې دوی د ټولنې د اصلاح لپاره «شریعت» پلي کوي.