ډونالډ ټرمپ لږ تر لږه ۱۷ خپلواک فډرالي پلټونکي له دندو ګوښه کړل

د بندیانو هویت نه دی په ډاګه شوی، خو ای سي ار سي ویلي چې دوی د یمن په پلازمېنه صنعا کې د دغه بندیانو لپاره د سازمان له خوا منظم لیدنې ترلاسه کړې.

د بندیانو د چارو لپاره د حوثیانو کمیټې په یوه مطبوعاتي کنفرانس کې وویل، چې په دوی کې سپین ږیري او ټپیان هم شامل دي او د بشري دلایلو له مخې خوشې شوي.

دا له تېر کال راهیسې د بندیانو دویمه جوپه ده، چې د حوثي یاغیانو له خوا خوشې کېږي.

تر اوسه داسې کومې نښې نه دي لیدل شوي، چې د ملګرو ملتونو کوم پرسونل خوشې شوی وي، خو د جمعې په ورځ د ملګرو ملتونو سازمان وویل، چې د دوی اوه کارکونکي نیول شوي دي.

تېر کال هم د ملګرو ملتونو ۱۱ کارکوونکي نیول شوي وو.

یاده دې وي، چې ایران پلوه حوثي یاغیانو د صنعا په ګډون د یمن ډېری برخې نیولي دي، چې له ۲۰۱۴ او ۲۰۱۵ کال راهیسې یې واک د دوی په لاس کې دی.

د دغه برید د ټپیانو په اړه بیا تر اوسه راپورونه نه دي خپاره شوي.

سرچینې ای اېف پي خبري اژانس ته د غچ اخیستنې له ویرې د نوم نه ښودلو پرته وویل: «د جمعې په ماښام د سعودي پر روغتون بمباري د روغتون د بېړنۍ ودانۍ "د ویجاړېدو لامل شوه»

تر اوسه مالومه نه ده، چې دا برید د سوډان کومو جنګیالیو ترسره کړی دی.

د ۲۰۲۳ کال له اپریل راهیسې د سوډان اردو د نیمه نظامي چټک ملاتړ ځواکونو (ار اېس اېف) سره په جګړه کې ده ، چې د دارفور نږدې ټوله پراخه لوېدیځه سیمه یې نیولې ده.

د نیمه نظامي چټک ملاتړ ځواکونو د مې میاشتې راهیسې د شمالي دارفور ایالت پلازمېنه الفشر محاصره کړې، مګر د دې ښار دعوه یې نه ده کړې.

ویل کېږي، چې د دغه ښار کنټرول د اردو د سرتېرو په لاس کې دی.

تیره اونۍ د نیمه نظامي چټک ملاتړ ځواکونو یو خبر خپور کړ، چې د اردو ځواکونه او متحدین یې د احتمالي برید څخه دمخه د چهارشنبې ماسپښین پورې له ښار څخه ووتل.

ځایی فعالانو له هغه وخت راهیسې د پرله پسې جګړو راپورونه ورکړي دي.

د دوی په وینا، د ار اېس اېف ځواکونو د جګړې له امله د بې ځایه شویو کډوالو په پنډغالو د توپونو ډزې کوي.

یوازې د جمعې په سهار د بې ځایه شویو او کډوالو لپاره د دارفور د کمپونو د همغږۍ د مدني ټولنې ډلې په وینا، په کمپ کې درنې مرمۍ اته کسان ووژل.

په دې سیمه کې ملګرو ملتونو د ګواښ پر دواړو خواوو غږ کړی، چې د ښار د ملکي شاوخوا دوه میلیونه وګړو ساتنه یقیني کړي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د دفتر ویاند سیف مګنګو د چهارشنبې په ورځ وویل: "د الفشر خلک د څو میاشتو راهیسې د تاوتریخوالي او وحشیانه سرغړونو څخه په ځانګړي توګه د دوی د ښار د اوږدې محاصرې په جریان کې ډېر ځورېدلي دي."

د طبي سرچینې په وینا، د سعودي روغتون بېړنۍ ودانۍ "څو اونۍ وړاندې" د نېمه ملېشو له خوا هم د بې پېلوټه الوتکو له خوا په نښه شوې وه.

متحده ایالاتو د دې میاشتې په پیل کې دې پایلې ته ورسېدل، چې نیمه ملېشه په دارفور کې "نسل وژنه" کوي.

په دغه لیک کې چې د جمعې ورځې تاریخ پرې لیکل شوی، د دې پروګرامونو پورې اړوند ادارو ته لارښوونه کوي چې ټول هغه کارونه چې د ځنډول شویو فډرالي مرستو سره تړاو لري بند کړي او د امکان تر حده ډېری پاتې مسولیتونه دې لغوه کړي.

د ټرمپ د نوي اجراییوي فرمان له مخې، په اوسني ډول د کډوالو منل به «د امریکا ګټو ته زیان رسونکي وي.» دا پروګرام به د جنوري له ۲۷مې نېټې څخه د لږ تر لږه ۹۰ ورځو لپاره وځنډول شي.

په دغه فرمان کې راغلي، چې له ۹۰ ورځو وروسته به د کورني امنیت او بهرنیو چارو وزیران ټرمپ ته راپور وړاندې کړي، چې ایا د کډوالو داخلې پروګرام "د متحده ایالاتو په ګټه دی" بیا به په هرو ۹۰ ورځو کې یو راپور وړاندې شي، تر هغو چې ټرمپ پرېکړه وکړي، چې ایا دا پروګرام د متحده ایالاتو په ګټه دی او که نه.
په یاد فرمان کې راغلي:«امریکا نه شي کولی چې ډېر شمېر کډوال ومني، ځکه چې د امریکایانو ګټې باید له ګواښ سره مخ نه شي، د دوی خوندیتوب او امنیت باید وساتل شي او ډاډمن شي چې کډوال په سمه توګه په ټولنه کې مدغم شي.»

څو ورځې وړاندې امریکا ته د افغان کډوالو د لېږد د ملاتړ یو سازمان مشر ویلي و، چې د کډوالو د منلو د ځنډولو په اړه د ټرمپ حکم لږ تر لږه ۲۰۰۰ مستحق افغانان په یو نامعلوم حالت کې اچولي دي.

د متحده ایالاتو د کډوالو بنسټونو د تمویل ځنډول به د هغو کډوالو لپاره چې په دغه هېواد کې ژوند کوي، ستونزمن تمام شي.

هغوی به د کور، دندو او نورو چارو کې له ډېرو ستونزو سره مخ شي.

د امریکا د کډوالو د شورا اجراییوي رییس د تمویل ځنډول د نه منلو وړ او ظالمانه بللی او له ټرمپ څخه یې غوښتي، چې پر خپلې پرېکړې غور وکړي.

پخواني ولسمشر جو بایډن د خپلې دورې په بهیر کې ویلي و، چې له امریکا څخه بهر د ۱۰۰ زره کډوالو دوسیې ارزول شوي او د جنورۍ تر نیمایي پورې به متحده ایالاتو ته د سفر لپاره چمتو شي.

د کډوالو په تړاو د ټرمپ نوې پالیسي د دې لامل شوې، چې د ۱۶۶۰ افغانانو چې ځینې یې له امریکایي ځواکونو سره د کارکوونکو په توګه پاتې شوي و، د لېږد بهیر یې ځنډول شوی دی.

نوموړي دغه څرګندونې تر هغه وروسته وکړې، چې د سولې په اړه احتمالي خبرې کېږي.

په اوکراین کې خونړۍ جګړو درانه زیانونه اړولي او لسګونه زره انسانان په کې وژل شوي.

زېلېنسکي وویل، ممکنه خبرې اترې "عادلانه سولې" ته لار هواروي: "زه پوهېږم چې اړیکې په بېلابېلو بڼو کې کېدی شي،"

هغه وویل: "زه فکر کوم چې موږ باید نن ورځ په دې تمرکز وکړو."

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د دې اونۍ په پیل کې وویل، چې هغه د اوکراین په اړه د متحده ایالاتو له سیال ډونالډ ټرمپ سره خبرو ته چمتو دی.

نوموړي د ډونالډ ټرمپ د "هوښیار" مشر په توګه ستاینه وکړه او ویې ویل، چې ممکن د ۲۰۲۲ په فېبروري کې د پیل شوې جګړې مخه به ونیسي.

پوتین بیا دا و نه ویل، چې خبرې به کله ترسره شي خو کرملین په یوه بیان کې ویلي وو، چې پوتین لا تر اوسه د واشنګټن له خوا د "اشارې" په تمه دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې هغه چمتو دی څو "سمدستي" له پوتین سره وګوري.

ټرمپ د متحده ایالاتو د ولسمشرۍ د لوړې له مراسمو وروسته دغه شخړه "مسخره" وبلله او ګواښ یې وکړ، چې که روسیه د جګړې د بندولو موافقه ونه کړي، سخت اقتصادي بندیزونه به پرې ولګوي.

زېلېنسکي په کییف کې وویل، چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره باید د امریکا، اوکراین او روسیې او همدارنګه د اروپايي ټولنې ترمنځ خبرې وشي.

زېلېنسکي زیاته کړه: "زه نن نه شم ویلی چې څه ډول خبرې اترې به ترسره شي، د خبرو اترو جوړښت به څه وي، ځکه چې موږ تر اوسه کوم ګډ پلان نه لرو."

هغه د اوکراین د چارواکو ترمنځ د خبرو اترو یو ګډ ټکی بیا تکرار کړ، چې هر ډول خبرې اترې چې کییف پکې شامل نه وي په نهایت کې د تلپاتې سولې تضمین نه شي کولی.

سرچېنو ویلي چې د ګومارنې دغه کمپاین په غزه کې له روانې ویجاړۍ سره - سره د دغه ډلې د درنو زیانونو د جبرانولو لپاره د یوې ستراتیژۍ په توګه لیدل کېږي.

راپورونه وایي، چې یادې ګومارنې د جګړې په جریان کې د حماس د وژل شویو جنګیالیو سره نږدې اټکل شوي.

د اسراییل ارزونه ښیي، چې د حماس او اسراییل ترمنځ د جګړې له پیل راهیسې د حماس شاوخوا شل زره جنګیالي وژل شوي دي.

د امریکا د بهرنیو چارو پخواني وزیر انتوني بلېنکن د جنورۍ په ۱۴مه وویل: «هر کله چې اسراییل خپل پوځي عملیات پای ته رسوي او بېرته په شا کېږي، د حماس جنګیالي بیا تنظیمېږي او بیا راپورته کېږي، ځکه چې د تشې د ډکولو لپاره بل څه نشته.»

بلخوا، د حماس وسله والې ډلې ویاند ابو عبیده په تېره جولای میاشت کې تایید کړې وه، چې ډلې یې "زرګونه" نوي غړي استخدام کړي وو.

د امریکا استخباراتي سرچینې یادونه کوي، چې د حماس له خوا ډیری ګومارل شوي کسان ځوانان دي، کمزوري روزل شوي او په ابتدايي توګه د لومړۍ لیکې د جګړې پر ځای د اساسي امنیتي وظیفو دنده ترسره کوي.

د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر تر ۷ پورې د متحده ایالاتو رسمي ارقامو د حماس جنګي ځواک له ۲۰،۰۰۰ څخه تر ۲۵۰۰۰ غړو پورې اټکل کړی و.

په ملګرو ملتونو کې د اسرایل سفیر ډیني ډانون د حماس له لورې د دې نویو استخدام شویو کسانو په اړه غبرګون کې وویل: "حتی که دوی ځوانان استخدام کړي، دوی وسلې یا د روزنې اسانتیاوې نه لري، چې دوی په اغېزمنو جنګیالیو بدل کړي. هو، دوی کولی شي د اسراییل په وړاندې کرکه راوپاروي، مګر د تجهیزاتو یا روزنې پرته دوی نه شي کولی د پام وړ ګواښ رامنځته کړي."

راپورونه وایي، چې د اسراییل پوځي عملیاتو د حماس د قوماندې جوړښت سخت ګډوډ کړی، مهم پوځي مشران یې ورته له منځه وړي، خو بیا هم دا ډله فعاله پاتې ده.