ښايي ډونالډ ټرمپ خپل لومړنی نړۍوال سفر سعودي عربستان ته وکړي

روبیو په خپل اېکس کې لیکلي: "یوازې اورېدلي یې دي، چې طالبانو د خپرو شویو راپور په پرتله ډېر امریکایان یرغمل نیولي دي."

هغه زیاته کړه: "که دا ریښتیا وي، نو موږ به سمدلاسه د دوی د لوړپوړو مشرانو په سر ډېره لویه جایزه ولګوو.

د نوموړي په وینا: «ښایي دغه جایزه ان له هغې جایزې څخه هم لویه وي چې موږ د بن لادن په سر کې ټاکلې وه."

نوموړی دغه څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د تېرې اونۍ د سې شنبه په ورځ اعلان وکړ، چې د اوږدو او ګټورو مذاکراتو په پایله کې په امریکا کې د دې ډلې یو بندي غړی له دوو امریکایي وګړو سره په تبادله کې خوشې شو.
دغه افغان بندي‌ «خان محمد» نومېږي او نوموړی دوه لسیزې وړاندې د امریکایي ځواکونو له خوا په ننګرهار ولایت کې نیول شوی و او د امریکا د کلفورنیا ایالت په یوه زندان کې ساتل کېده.
د یادو دوو امریکایي وګړو د خوشې کېدو هوکړه د بایډن د حکومت په وروستیو ورځو کې وشو.
د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت شورا ویاند په یوې بیانیه کې ټينګار وکړ، چې د ټرمپ حکومت د طالبانو له بند څخه د ټولو بندي امریکایانو د خوشې کولو په هڅه کې دی.
که څه هم تر دې وړاندې داسې ګنګوسې وې، چې په دغه تبادله کې به افغان توکمه امریکایي تبعه محمود شاه حبیبي هم وي، خو لا هم د هغه د برخلیک په اړه معلومات نه شته او طالبانو د هغه د نیولو او ځای ځایګي په اړه هم تر اوسه څه نه دي ویلي.

یو کس چې په دې اړه مالومات لري وویل، د څارنې یوه مهمه برخه یې له منځه وړې او د پلویانو د ځای پر ځای کولو لپاره یې لاره هواره کړې ده.

سرچینې د نوم نه ښودلو په شرط وویل چې د بهرنیو چارو، دفاع او ټرانسپورټ ریاستونو په شمول د ادارو عمومي مفتشانو ته د سپینې ماڼۍ د پرسونل رییس له خوا د برېښنالیکونو له لارې خبر ورکړل شوی و، چې دوی سمدلاسه له دندې ګوښه شوي دي.

عمومي مفتش یو خپلواک مقام دی، چې د ضایعاتو، درغلۍ او له واک څخه د ناوړه ګټې اخیستنې د تورونو په اړه پلټنې او تحقیقات ترسره کوي.

په متحده ایالاتو کې د مفتشینو ګوښه کول د فډرالي قانون څخه سرغړونه ده.

ولسمشر به د څارونکو له ګوښه کېدو دېرش ورځې وړاندې د ګانګرس دواړو جرګو ته د ګوښه کېدو لاملونه په ګوته کوي، چې تر اوسه د دغه څارونکو د ګوښه کېدو لاملونه نه دي وړاندې شوي.

سپینې ماڼۍ تر اوسه د دغه څارونکو د ګوښه کېدو په اړه رسنیو ته څه نه دي ويلي.

د بندیانو هویت نه دی په ډاګه شوی، خو ای سي ار سي ویلي چې دوی د یمن په پلازمېنه صنعا کې د دغه بندیانو لپاره د سازمان له خوا منظم لیدنې ترلاسه کړې.

د بندیانو د چارو لپاره د حوثیانو کمیټې په یوه مطبوعاتي کنفرانس کې وویل، چې په دوی کې سپین ږیري او ټپیان هم شامل دي او د بشري دلایلو له مخې خوشې شوي.

دا له تېر کال راهیسې د بندیانو دویمه جوپه ده، چې د حوثي یاغیانو له خوا خوشې کېږي.

تر اوسه داسې کومې نښې نه دي لیدل شوي، چې د ملګرو ملتونو کوم پرسونل خوشې شوی وي، خو د جمعې په ورځ د ملګرو ملتونو سازمان وویل، چې د دوی اوه کارکونکي نیول شوي دي.

تېر کال هم د ملګرو ملتونو ۱۱ کارکوونکي نیول شوي وو.

یاده دې وي، چې ایران پلوه حوثي یاغیانو د صنعا په ګډون د یمن ډېری برخې نیولي دي، چې له ۲۰۱۴ او ۲۰۱۵ کال راهیسې یې واک د دوی په لاس کې دی.

د دغه برید د ټپیانو په اړه بیا تر اوسه راپورونه نه دي خپاره شوي.

سرچینې ای اېف پي خبري اژانس ته د غچ اخیستنې له ویرې د نوم نه ښودلو پرته وویل: «د جمعې په ماښام د سعودي پر روغتون بمباري د روغتون د بېړنۍ ودانۍ "د ویجاړېدو لامل شوه»

تر اوسه مالومه نه ده، چې دا برید د سوډان کومو جنګیالیو ترسره کړی دی.

د ۲۰۲۳ کال له اپریل راهیسې د سوډان اردو د نیمه نظامي چټک ملاتړ ځواکونو (ار اېس اېف) سره په جګړه کې ده ، چې د دارفور نږدې ټوله پراخه لوېدیځه سیمه یې نیولې ده.

د نیمه نظامي چټک ملاتړ ځواکونو د مې میاشتې راهیسې د شمالي دارفور ایالت پلازمېنه الفشر محاصره کړې، مګر د دې ښار دعوه یې نه ده کړې.

ویل کېږي، چې د دغه ښار کنټرول د اردو د سرتېرو په لاس کې دی.

تیره اونۍ د نیمه نظامي چټک ملاتړ ځواکونو یو خبر خپور کړ، چې د اردو ځواکونه او متحدین یې د احتمالي برید څخه دمخه د چهارشنبې ماسپښین پورې له ښار څخه ووتل.

ځایی فعالانو له هغه وخت راهیسې د پرله پسې جګړو راپورونه ورکړي دي.

د دوی په وینا، د ار اېس اېف ځواکونو د جګړې له امله د بې ځایه شویو کډوالو په پنډغالو د توپونو ډزې کوي.

یوازې د جمعې په سهار د بې ځایه شویو او کډوالو لپاره د دارفور د کمپونو د همغږۍ د مدني ټولنې ډلې په وینا، په کمپ کې درنې مرمۍ اته کسان ووژل.

په دې سیمه کې ملګرو ملتونو د ګواښ پر دواړو خواوو غږ کړی، چې د ښار د ملکي شاوخوا دوه میلیونه وګړو ساتنه یقیني کړي.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د دفتر ویاند سیف مګنګو د چهارشنبې په ورځ وویل: "د الفشر خلک د څو میاشتو راهیسې د تاوتریخوالي او وحشیانه سرغړونو څخه په ځانګړي توګه د دوی د ښار د اوږدې محاصرې په جریان کې ډېر ځورېدلي دي."

د طبي سرچینې په وینا، د سعودي روغتون بېړنۍ ودانۍ "څو اونۍ وړاندې" د نېمه ملېشو له خوا هم د بې پېلوټه الوتکو له خوا په نښه شوې وه.

متحده ایالاتو د دې میاشتې په پیل کې دې پایلې ته ورسېدل، چې نیمه ملېشه په دارفور کې "نسل وژنه" کوي.

په دغه لیک کې چې د جمعې ورځې تاریخ پرې لیکل شوی، د دې پروګرامونو پورې اړوند ادارو ته لارښوونه کوي چې ټول هغه کارونه چې د ځنډول شویو فډرالي مرستو سره تړاو لري بند کړي او د امکان تر حده ډېری پاتې مسولیتونه دې لغوه کړي.

د ټرمپ د نوي اجراییوي فرمان له مخې، په اوسني ډول د کډوالو منل به «د امریکا ګټو ته زیان رسونکي وي.» دا پروګرام به د جنوري له ۲۷مې نېټې څخه د لږ تر لږه ۹۰ ورځو لپاره وځنډول شي.

په دغه فرمان کې راغلي، چې له ۹۰ ورځو وروسته به د کورني امنیت او بهرنیو چارو وزیران ټرمپ ته راپور وړاندې کړي، چې ایا د کډوالو داخلې پروګرام "د متحده ایالاتو په ګټه دی" بیا به په هرو ۹۰ ورځو کې یو راپور وړاندې شي، تر هغو چې ټرمپ پرېکړه وکړي، چې ایا دا پروګرام د متحده ایالاتو په ګټه دی او که نه.
په یاد فرمان کې راغلي:«امریکا نه شي کولی چې ډېر شمېر کډوال ومني، ځکه چې د امریکایانو ګټې باید له ګواښ سره مخ نه شي، د دوی خوندیتوب او امنیت باید وساتل شي او ډاډمن شي چې کډوال په سمه توګه په ټولنه کې مدغم شي.»

څو ورځې وړاندې امریکا ته د افغان کډوالو د لېږد د ملاتړ یو سازمان مشر ویلي و، چې د کډوالو د منلو د ځنډولو په اړه د ټرمپ حکم لږ تر لږه ۲۰۰۰ مستحق افغانان په یو نامعلوم حالت کې اچولي دي.

د متحده ایالاتو د کډوالو بنسټونو د تمویل ځنډول به د هغو کډوالو لپاره چې په دغه هېواد کې ژوند کوي، ستونزمن تمام شي.

هغوی به د کور، دندو او نورو چارو کې له ډېرو ستونزو سره مخ شي.

د امریکا د کډوالو د شورا اجراییوي رییس د تمویل ځنډول د نه منلو وړ او ظالمانه بللی او له ټرمپ څخه یې غوښتي، چې پر خپلې پرېکړې غور وکړي.

پخواني ولسمشر جو بایډن د خپلې دورې په بهیر کې ویلي و، چې له امریکا څخه بهر د ۱۰۰ زره کډوالو دوسیې ارزول شوي او د جنورۍ تر نیمایي پورې به متحده ایالاتو ته د سفر لپاره چمتو شي.

د کډوالو په تړاو د ټرمپ نوې پالیسي د دې لامل شوې، چې د ۱۶۶۰ افغانانو چې ځینې یې له امریکایي ځواکونو سره د کارکوونکو په توګه پاتې شوي و، د لېږد بهیر یې ځنډول شوی دی.