امریکا د کولمبیا پر چارواکو او د هغوی پر کورنیو د ویزو بندیزونه ولګول

نوموړې پرته له دې چې د هغه د خوشې کېدو د څرنګوالی په اړه معلومات ورکړي، په خپل اېکس کې لیکلي، چې له لاوري سره یې خبرې کړي او هغه اوسمهال قطر ته رسېدلی دی.

د کاناډا د بهرنیو چارو وزیرې په خپل پیغام کې له خپل قطري سیال څخه د دغه کاناډايي وګړي په خلاصون کې د اسانتیاوو برابرولو له امله مننه کړې ده.

یوه کاناډایي چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط رویټرز ته ویلي، "د ښاغلي لاوري خوشې کول د کاناډا د حکومت په غوښتنه له قطر څخه شونې شول." د کاناډا "حکومت په افغانستان کې د منځګړیتوب په برخه کې د قطر پخوانۍ تجربې ته په پام سره له قطر څخه د مرستې غوښتنه وکړه."

دغه چارواکي دا هم ویلي، چې لاوري اوس د قطر په پلازمېنې دوحه کې دی او طبي معاینات یې تر سره کېږي.

ډېوېډ لیوري د روان کال په سپټمبر میاشت کې د کابل په هوايي ډګر کې د طالبانو له خوا ونیول شو.

دا لا څرګنده نه ده، چې طالبانو د دغه کاناډايي وګړي د خلاصون په بدل کې څه غوښتي دي.

لاوري، چې د "کاناډا دیو" په نوم پېژندل کېږي، له ډېرو کلونو راهیسې په افغانستان کې فعال و.

نوموړي په افغانستان کې د خپل خصوصي شرکت په توګه امنیتي مشورتي خدمات وړاندې کول.

یوې کاناډایۍ سرچینې ویلي، چې طالبان په افغانستان کې د لاوري له حضور ډېر مخکې خبر وو. کله چې د ۲۰۲۱ په اګست کې افغانستان سقوط وکړ، لاوري یوازینی کاناډایی و، چې د کابل په نړۍوال هوایی ډګر کې پاتې شو.

لاوري غوښتل، چې له نږدې زر تنو سره مرسته وکړي څو کاناډا ته د لېږدولو په تمه دي. ن

وموړی بالاخره په دې وتوانېد، چې سل تنه د طالبانو تر ولکې لاندې له افغانستان څخه وباسي.

تر دې وړاندې د روانې میاشتې په لومړیو کې طالبانو د قطر په منځګړیتوب دوه امریکايي بندیان خوشې کړل.

نوموړي وویل، چې اروپایي او جي پلس هېوادونه د نیابتي جنګیالیو ملاتړي دي او پېسې ورکوي.

نن په لندن کې پښتانه د ملي جرګې په ترڅ کې سره راټول شوي وو، چې د پښتون ژغورنې غورځنګ د اهدافو ملاتړ وکړي او د شته ستونزو د حل لپاره ګډه لار ولټوي.

منظور پښتین د دغه جرګې ګډونوالو ته په خپله وینا کې وویل، چې افغانان په دې قانع نه دي چې نړۍ په ریښتیا د ترهګرۍ پر وړاندې ده.

نوموړي وویل: «د وزیریستان په څنډو کې یو نالوستی شپون، چې خبرونو ته لاسرسی نه لري او له کلیوالو سیمو نه وو وتلی، هغه ته وویل چې د پاکستان رژیم د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې په نوم ډالر ترلاسه کولو کې ډېر هوښیار دی، مګر بیا یې په افغانستان کې د خپلو بې ثباته کولو عملیاتو تمویل لپاره مصرفوي. نو پوښتنه دا ده، چې کله په غرونو کې شپون په حقیقت پوهېږي، نو دا څنګه ممکنه ده، چې سي اې ای له حقایقو څخه ناخبره وي»؟

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په خپلو خبرو کې د نړۍ ځواکمنو هېوادونه تورن کړل، چې د غیرې قانوني وسله والو ډلو ملاتړ کوي.

نوموړی زیاتوي: «دلته پراکسي سیسټونه چې څومره شوي دي پخوا یا اوس کېږي، د دوی پر شا باندې همدوی ولاړ دي، نړۍ ورته ډالر ورکوي، همدا اروپایي، جي پلس او نور ممالک د دوی سره ډېپلوماټيکې اړیکې لري او په هغې ډېپلوماټېکو اړېکو کې حتا هغه خلک چې د ظلم خلاف خبره کوي، دوی یې ورته رالاندې کوي، نړۍ باید له انسانیت نه کار واخلي، دا څنګه بشري حقونه دي چې ته یې خپل وطن کې خپلو خلکو ته غواړې خو په نوره نړۍ کې چې څومره تباهي کېږي په هغې باندې ته غلی یې».

د جرګې ګډونوالو په وینا، پښتانه تر بل هر وخت ډېر د سولې، عدالت او د استعماري ظلم څخه د خلاصون لپاره په خپله مبارزه کې سره متحد دي.

تر دې وړاندې منظور پښتین په خپلې فېسبوک پاڼې خپره کړې وینا کې د خېبر جرګې د اهدافو په اړه او په خېبر پښتونخوا کې د وروستیو ناامنیو په اړه ویلي وو، چې د خېبر پښتونخوا په زیاتو سیمو کې د ورځې حکومتي ځواکونه حاکم وي او د شپې وسله والې ډلې.

وموړي دغه راز زیاته کړې وه، چې د جرګې موخې ځکه نه دي ترلاسه شوي چې د جرګې له خوا ټاکلو کمېټو په خپلو ژمنو وفا ونکړه.

دا په داسې حال کې ده، چې نن د پاکستان د جماعت اسلامي ګوند پخواني مشر سراج الحق هم خبرداری ورکړ، چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ زیاتېدونکی کړکېچ به د خېبر پښتونخوا لپاره لا ډېر زیانونه ولري.

د یادولو ده، چې په دې وروستیو کې خېبر پښتونخوا د امنیتي ننګونو له زیاتوالي سره مخ ده او وېره شته، چې د پاکستان او طالبانو حکومت ترمنځ د زیاتېدونکي کړکېچ له امله به دا سیمه نوره هم بې ثباته شي.

اسراییل د یکشنبې په ورځ د غزې په شمالي برخه کې په زرګونو فلسطینیان خپلو کورونو ته د ستنېدو مخه ونیوله، ځکه دوی په حماس تور پورې کړ چې د یرغمل شویو بندیانو په ترتیب کې یې بدلون راوستلو سره د نازک اوربند څخه سرغړونه کړې.

سیمه ییزو روغتیايي چارواکو ویلي، چې اسرابیلي ځواکونو پر خلکو ډزې کړي او په پایله کې یې دوه کسان وژل شوي او نهه نور ټپیان شوي دي.

په ورته مهال اسراییلي ځواکونو په لبنان کې پر لاریون کوونکو ډزې کړي، چې د حزب الله وسله والې ډلې سره د جلا اوربند له مخې د یکشنبې د ضرب الاجل پورې د دوی د وتلو غوښتنه کوي.

په لبنان کې روغتیايي چارواکو ویلي، د اسرییلي ځواکونو په ډزو کې لږ تر لږه ۲۲ کسان وژل شوي او تر ۱۲۰ ډېر ټپیان دي.

اسراييل وايي، له دې امله نه دي وتلي چې لبناني ځواکونه په کافي اندازه ځای پر ځای شوي نه دي.

لبنان بیا وايي، تر هغه چې اسراييلي پوځيان نه وي وتلي ځواکونه يې سيمو ته نه شي تللای.

کله چې اسراییلي پوځ د غزې په ګڼ مېشته سیمو کې د عملیاتو لپاره تیاری ونیوو، نو د متحده ایالاتو د پخواني ولسمشر جو بایډن ادارې تېر کال د دې درنو بمونو رسولو مخه نیولې وه.

نتنیاهو په یوه ویډیویي بیان کې وویل: "د ولسمشر ټرمپ څخه مننه چې اسراییل ته یې د خپل ځان د دفاع، زموږ د ګډو دوښمنانو سره د مقابلې او د سولې او سوکالۍ راتلونکي خوندي کولو لپاره د اړتیا وړ وسایلو د ورکولو ژمنه وکړه."

د یکشنبې په ورځ د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر ګیډون سار هم اسراییل ته د "مهم دفاعي کښتۍ" د سپارلو له امله له ټرمپ څخه مننه کړې.

د تېرې شنبې په ورځ د متحده ایالاتو ولسمشر وویل، چې اسراییل ته "ډیر شیان" سپارل کېږي.

ټرمپ په ټولنیزو رسنیو کې لیکلي: "ډیری شیان چې د اسراییل له خوا امر شوی او تادیه شوي، مګر د بایډن له خوا نه دي لېږل شوي، اوس په لاره دي!"

د بایډن ادارې تېر کال د بمونو لېږد ودراوه او خبرداری یې ورکړ، چې په ګڼ مېشته سیمو کې د داسې لویو مهماتو کارول به د "لویې انساني غمیزې او زیان لامل شي."

تیره اونۍ د غزې په تړانګه کې د اسراییل او حماس ترمنځ لنډمهاله اوربند پیل شو، چې موخه یې د هغې جګړې دایمي پای ته رسول دي، چې فلسطیني اورپکو د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر په ۷مه په اسراییل له برید سره پیل کړ.

یاده دې وي، چې دا اوربند د روانې اونۍ په پای کې د اسراییل او حماس د دویمې ډلې د یرغمل شویو اسراییلي او فلسطیني بندیانو د تبادلې سره دوام لري.

د رویټرز د رپوټ له مخې، ټرمپ په دې اړه چې ایا دا یو لنډمهاله او که اوږدمهاله حل دی، وویل، « کیدای شي دواړه وي».

له دغه وړاندیز وروسته د حماس واکمنو فلسطیني جنګیالیو شکایتونه راپورته شوي.

د حماس چارواکي له غزې نه د فلسطینیانو د دایمي لرې کولو په اړه اوږد مهاله اندیښنې لري. د حماس د سیاسي دفتر غړي باسم نعیم وویل چې فلسطینیان به داسې وړاندیزونه چې ښایې د بیا رغونې په نوم وي، ونه مني، حتا که دغه وړاندیزونه په لومړي سر کې د ښه نیت په توګه وي.

ټرمپ په خپلو څرګندونو کې د اسراییل ملاتړ بیا تکرار کړ او ویې ویل چې هغه د اردن بادشاه عبدالله او د مصر ولسمشر عبدالفتاح السیسي ته وړاندیز کړی چې نور فلسطینیان ومني.

ټرمپ غزه د کنډوالې په توګه یاده کړه، ځکه په دې سیمه کې د جګړې له امله پراخې ویجاړۍ شوې دي.

هغه هیله مندي وښوده، چې عربي هیوادونه به په نورو ځایونو کې د فلسطینیانو لپاره د کورونو جوړولو کې مرسته وکړي، چې هلته به شاید دوی په سوله کې ژوند وکړی.