د ایران د کورنیو چارو وزیر: یو میلیون او سل زره افغان کډوال مو له هېواده اېستلي دي

الیزابیت تورکوف په پرنسټن پوهنتون کې د اسراییل د دوکتورا محصله وه، چې نږدې دوه کاله وړاندې په عراق کې د ایران پلوه ملیشو له خوا تښتول شوې ده.

په عراق او لبنان کې سرچینو رسنیو ته ویلي، چې د حزب الله له خوا د بندیانو د نومونو نوملړ لبناني چارواکو ته استول شوی، چې د دوی د خوشې کولو لپاره د خبرو اترو پروسه پیل کړي.

د دوی په منځ کې عماد امحاز د لبنان د سوداګریزې بېړۍ کپتان دی، چې د ۲۰۲۴ کال د نومبر په لومړیو کې په بطرون کې د اسراییلي کمانډو له خوا په ډراماټیک ډول وتښتول شو.

د شپږو نورو کسانو نومونه هم په نوملړ کې ښکاري، چې ټول په سوېلي لبنان کې تښتول شوي.

خو حزب الله ته نږدې یوې سرچینې ویلي، چې د اسراییلو له خوا د نیول شویو کسانو کره شمېره معلومه نه ده، ځکه د لبنان په سوېل کې تر خاورو لاندې ډېر کسان لادرکه دي.

په بغداد او بېروت کې باخبرو سرچینو د نوم د نه ښودلو په شرط امواج میډیا ته ویلي، چې د عراقي بندیانو د تبادلې وړاندیز کېدای شي اسراییل د حزب الله نیول شوي جنګیالي او کپټان امحاز د څېړونکې الیزابیت تورکوف په بدل کې خوشې کړي، چې دوه ګونی اسراییلي- روسی تابعیت لري.

یوې لوړپوړې عراقي سرچینې چې شیعه وسله والو ډلو ته نږدې دی، څرګنده کړه: "د څېړونکې تښتوونکو د تبادلې په برخه کې خپل لېوالتیا ښودلې ده،" خو اسراییلو ظاهراً تر اوسه کومه ژمنه نه ده کړې.

دغه توغندی تر زرو کیلو مټرو زیات واټن ویشتلی شي او د هدف په نښه کولو لپاره مناسب لوری او لوړوالی غوره کولای شي.

د دې ترڅنګ د القدر ۳۸۰ توغندی هم د مداخلې په وړاندې مقاومت لري او هم کولای شي په برقي جنګي فضا کې عملیات ترسره کړي.

ایران داسې مهال دغه توغندی نندارې ته وړاندې کړی، چې تېره ورځ د امریکا د سنا او ولسي جرګې د ډېموکراټانو او جمهوري غوښتونکو استازو یوې ډلې یو پرېکړه لیک صادر کړی او ټینګار یې کړی، چې متحده ایالات، اسراییل او د دوی شریکان او متحدان باید اټومي وسلو ته د ایران د لاسرسي له ګواښ سره د مقابلې لپاره ټول انتخابونه په خپل مېز کېږدي.

د منبج ښار په رباطه سیمه کې چې د سوریې د ملي اردو تر کنټرول لاندې دی، وسله والو د بمونو ډک موټر ته چاودنه ورکړې.

په سمدستي توګه کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی، خو ځايي امنیتي ځواکونو ویلي چې ښايي د دغه برید تر شاه د ګورد ترهګریز سازمان لاس وي.

د کرد وسله واله ډله چې د تركيې پر وړاندې په خپله ۴۰ كلنه ترهګریزه مبارزه كې د تركيې، امريكا او اروپايي ټولنې له خوا د ترهګریز سازمان په توګه لست شوې، د ښځو، نويو زېږېدلو ماشومانو او بوډاګانو په ګډون د څه باندې څلويښت زره كسانو د وژنې مسووليت لري.

د راپورونو له مخې، په سوریه کې د بشارالاسد د رژیم له نسکورېدو راهیسې وسله والې ډلې هڅه کوي، چې له سیمه ییزې بې ثباتۍ څخه په ګټې اخیستنې د ترکیې سره په پوله کې د "ترهګرۍ دهلیز" رامنځته کړي.

د ډونالډ ټرمپ ځانګړي استازي کیټ کیلوګ رویټرز ته ویلي، چې په اوکراین کې ولسمشریزې او پارلماني ټاکنې چې د جګړو له امله ځنډول شوي، باید ترسره شي.

هغه استدلال وکړ، چې ډېری ډېموکراټیک هېوادونه د جګړې په وخت کې ټاکنې ترسره کوي او دا کار به د اوکراین ډېموکراسي پیاوړې کړي.

کیلوګ وویل: "دا د یوې قوي ډېموکراسۍ ښکلا ده، تاسو په احتمالي توګه له یو څخه ډېر کسان لرئ."

ټرمپ او کیلوګ اشاره کړې ده، چې دوی د نوي ادارې په لومړیو میاشتو کې د سولې تړون په پلان کار کوي.

یو پخوانی امریکایي چارواکی چې نوم یې نه دی یاد شوی وویل، چې د ټرمپ چارواکي په پام کې لري څو اوکراین د روسیې سره د لومړني اوربند د یوې برخې په توګه د ټاکنو ترسره کولو ته وهڅوي.

دوی په دې هم بحث کوي، چې د یوه دایمي حل په اړه د خبرو اترو دمخه د لنډمهاله اوربند وروسته د ټاکنو ګټونکي احتمالي له مسکو سره د راتلونکو خبرو څارنه وکړي.

د رویټرز په وینا، د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي ویلي دي، چې که چیرې جګړه پای ته ورسېږي او د روسیې د نوي تېري د مخنیوي لپاره امنیتي ضمانتونه په پام کې ونیول شي، ټاکنې ترسره کېدای شي.

خو د اوکراین د حکومت یوه جګپوړي سلاکار او یوه بل چارواکي ویلي، چې د ټرمپ ادارې تر اوسه د کال تر پایه د انتخاباتو لپاره رسمي غوښتنه نه ده کړې.

د اوکراین قانون اوس مهال د مارشل لاندې ده، چې ټاکنې منع کوي.

د اسوشیټېډ پرېس د رپوټ له مخې، د سوډان د ډاکټرانو ټولنې پيښه تاید کړې او ویلي، چې د چټک ملاتړ ځواکونو یا نیمه پوځي ډلې له لوري په دغه توغنديز برید کې د مرګ ژوبلې شمېر تر دې زيات دی.

د ډاکټرانو په خبره، روغتون ته د ښځو او ماشومانو جسدونه ور وړل شوي او دوی د روغتيایي کارکوونکو او طبي سامان له کمښت سره مخ دي.

دغه بريد د شنبې په ورځ د چټک ملاتړ ځواکونو یا نيمه پوځې ډلې له لوري د سبرين په بازار کې شوی.

د کلتور وزير او د حکومت ویاند خالد العلیصير د دغه بريد د غندنې تر څنګ ويلي په مړو او ټپيانو کې ښځې او ماشومان شامل دي.

نوموړي ويلي، چې د دې بريد له کبله شخصي او عامه ملکیتونو ته زيات مالي زيان هم اوښتی.

هغه دا بريد د همدې ډلې له لوري یو جرم بللی او زياته کړې ده: «دا د نړيوال بشردوستانه قانون څخه ښکاره سرغړونه ده.»

د اسوشیټېډ پرېس د رپوټ له مخې، دا په دغه هېواد کې د کورنۍ جګړې وژونکی بريد و، چې په شمال ختيځ افريقایي هېواد کې يې ویجاړي رامنځ ته کړه.

په سوډان کې د ۲۰۲۳ کال په اپريل مياشې کې د پوځ او چټک ملاتړ ځواکونو ترمنځ تاوتريخوالی هغه مهال زيات شو، کله چې په پلازمېنه خرطوم او د هېواد په نورو ښارونو کې د دوی شخړې په ښکاره جګړو بدلې شوې.

دې شخړو پر مهال له ۲۸ زره ډېر خلک وژل شوي، میلیونونو یې خپلي مېنې پرايښي او ځینې کورنۍ د ژوندي پاتې کیدو په هیله واښه خوړلي، ځکه چې قحطي د هېواد ځيني برخې ځپلي دي.