د طالبانو د ټولګټو وزارت وايي چې په تېره مرغومي میاشت کې د هېواد د اوسپنې پټلۍ له لارې ۴۰۸ زره ۸۷۶ مټریک ټُنه انتقالات شوي دي. په دې موده کې ۱۶۹۸ ټنه تجارتي مالونه چې زیاته برخه یې وچه مېوه، کینو، وریژې او د انارو جوس دي، صادر شوي دي.
باختر دولتي اژانس د طالبانو ټولګټو وزارت د رسنیز دفتر په حواله لیکلي چې د روان کال د مرغومي په میاشت کې د حیرتان اوسپنې پټلۍ له لارې ۳۰۲ زره ۳۲۷ ټنه، د اقینې اوسپنې پټلۍ له لارې ۲۷ زره ۴۵ ټنه، د تورغونډۍ اوسپنې پټلۍ له لارې ۷۰ زره ۵۶۴ ټنه، د خواف – هرات اوسپنې پټلۍ له لارې اته زره ۹۴۰ ټنه بېلابیل توکي انتقال شوي دي.
د رپوټ له مخې، تېره میاشت ټولټال ۴۰۷ زره ۱۷۸ ټنه نفتي او نور توکي لېږدول شوي دي.
د طالبانو ټولګټو وزارت وايي چې هڅې کوي د لا زیاتو انتقالاتو لپاره مناسب شرایط چمتو او سوداګرو ته اړینې اسانتياوې برابرې کړي.
د روان ۱۴۰۳ مالي کال د لېندۍ په میاشت کې د افغانستان اوسپنې پټلۍ له لارې ۴۵۲ زره ۱۳۳ ټنه انتقالات شوي چې له دې جملې ۷۷۷ ټنه یې صادرات او ټرانزیټ وو.
دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو د ټولګټو وزارت د سلواغې پر ۶مه وویل، چې د افغانستان، ازبکستان، قرغیزستان او چین ترمنځ د څلور اړخيزه اقتصادي دهليز تړون د ۲۰۲۵ کال لپاره هم وغځول شو.
طالبانو ویلي و، چې په ۲۰۲۴ کال کې د افغانستان او چين ترمنځ ريلي دهليز له لارې څلور زره او ۲۰۰ کانټينره انتقالات شوي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې طالبانو د خپل پخواني قوماندان حمید خراساني بودجه قطع کړې او هغه یې ممنوع الخروج کړی دی. د سرچینو په وینا، خراساني د کابل په خیرخانه کې د خپلو افرادو د اعاشې او لګښتونو له اړخه شاوخوا ۲.۵ میلیونه له هټیوالو افغانۍ پوروړی دی.
حمید خراساني ته نږدې سرچینو د یکشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د طالبانو دغه پنجشیري قوماندان پلان درلود چې له خپلو کسانو سره وتښتي، خو د طالبانو رییس الوزرا هغه ممنوع الخروج کړی .
د سرچینو په وینا، حمید خراساني ته د طالبانو د رییس الوزرا نږدې کسانو له خوا په مکرر ډول د «مرګ او زندان» ګواښونه شوي دي.
طالبانو تراوسه دا رپوټونه نه دي تایید کړي.
د خراساني د کور د اسنادو او برېښنا د بېل له مخې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي، د طالبانو د برېښنا ریاست په ډاګه کړې، چې حمید خراسانی د برېښنا د مصرف له اړخه۱۱۵،۳۷۴ افغانۍ پوروړی دی.
سرچینې وايي چې د طالبانو برېښنا ریاست د « باقي دارۍ» له امله د خراساني پر کور برېښنا پرې کړې ده.
خراساني ته نږدې سرچینې وايي چې هغه درې کاله وړاندې د طالبانو د مشرتابه په غوښتنه له پنجشیر څخه کابل ته ولېږدېد. د سرچینو په وینا، طالبانو ژمنه کړې وه چې د معاشونو، ژوند لګښتونو، کرایې او ځینو نورو اړینو لګښتونو په ګډون به د هغه ځینې لګښتونه ور کوي.
حمید خراساني ته نږدې سرچینې وايي چې طالبانو د خپل دغه قوماندان ټول لګښتونه قطع کړي او نوموړي په دې وروستیو څو میاشتو کې د خپل کور کرایه نه ده ورکړې.
سرچینې وايي خراساني د خیرخانې کوتل په سر کې د میاشتې په ۲۵۰۰۰ افغانیو یو کور کرایه کړی و.
خراساني په تیرو دریو کلونو کې د طالبانو په حکومت کې څو دندې ترسره کړې او هر ځل له دندې ګوښه شوی دی.
هغه لومړی د پنجشیر د امنیت رییس، بیا د پکتیا د احمد اباد ولسوال، د بدري قطعې قوماندان او د سوداګرۍ او صنایعو وزارت د تشبثاتو رییس وټاکل شو.
طالبانو تر اوسه دوه ځله حمید خراساني نیولی دی. په وروستي قضیه کې هغه څو میاشتې د طالبانو په زندان کې د « عمدي قتل» په تور تیرې کړې.
خراساني د جولای پر۱۸مه د طالبانو له زندان څخه له خوشې کېدو وروسته وویل چې د هغه ځواکونه بې وسلې او رټل شوي او داعش او مقاومت ته پرېښودل شوی، چې له منځه یې یوسي.
هغه خبرداری ورکړ، چې « دا ځل به یا ځان ووژنم یا هغه کسان چې زما پر ضد دسیسه جوړوي».
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت په دې وروستیو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د لیتیم او یورانیمو دکانونو سپړنې لپاره خپلې هڅې پیل کړي دي. د وزیر هدایت الله بدري په مشری ددغه وزارت چارواکو نیمروز او هلمند ته سفرونه کړي، چېرې چې د لیتیم او یورانیمو سترې زېرمې دي.
ددې هڅو هدف د دغو کانونو د سروې او استخراج د امکاناتو ارزول ګڼل شوي.
خو متخصصان او کارپوهان وايي، چې دغه هڅې د چاپیریالي خطرونو په اړه اندېښنې راپورته کوي.
د کانونو کارپوهان خبرداری ورکوي چې د یورانیمو استخراج کولای شي د چاپیریال لپاره جدي ګواښونه رامنځته کړي، په ځانګړي توګه په داسې شرایطو کې چې افغانستان کې د دې ډول پیچلې پروسې د کنټرول او سم مدیریت ظرفیت نشته.
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د یک شنبې په ورځ وویل، چې د دې ډلې د کانونو او پټرولیم وزیر هدایت الله بدري د نیمروز ولایت د چهار برجک ولسوالۍ د ګودزرې سیمې د لیتیم کانونو څخه د لیدنې پر مهال د یادو کانونو د سروې په موخه د یاد وزارت د انجنیری ټیم ته د څېړنې سپارښتنه کړې ده.
د کانونو او پټرولیم وزارت په وینا، هدایت الله بدري په هلمند ولایت کې د خانیشن او دېشو ولسوالیو د یورانیمو له کانې سیمو هم لیدنه کړې او د یورانیمو د سروې په موخه یې لازمې لارښوونې کړې دي.
یورانیم او د ظرفیت نشتوالی
د کانونو چارو کارپوهان وايي، په اوسنیو شراېطو کې، چې طالبان د کانونو د مدیریت کافي ظرفیت او متخصصان نه لري، د یورانیمو په برخه کې لاس وهل په لوی لاس چاپېریالي ناورین رامنځته کول دي.
په جرمني کې د هستوي ټکنالوژۍ څېړونکی ډاکتر محمد تنها وايي، د یورانیمو او لیتیمو په اړه د روسانو او وروسته په تېرو شلو کلنو کې د امریکایانو له لوري سروې ګاني شوې دي او ټول معلومات یې خوندي دي.
تنها وايي:« لیتیم ته په نړۍ کې ډیره اړتیا ده او افغانستان یو له هغو هېوادونو څخه دی چې لیتیم پکې ډیر دي او د استخراج اړتیا یې شته.»خو نوموړی وايي، په افغانستان کې په هغه اندازه یورانیم نشته، چې هغه دې په استخراج و ارزي. نوموړی زیاتوي، «په نړۍ کې سل په سلو کې استخراج کیدونکي یوراینم له شلو هېوادونو څخه استخراجیږي. د نړۍ پنځوس سلنه یورانیم له پنخو هېوادونو څخه دي او پاتې پنځوس سلنه له ۱۵ نورو هېوادونو څخه دي. زه هیڅ ډاډه نه یم چې د افغانستان یورانیم دې په استخراج و ارزي.»
تنها وايي، د یورانیمو د استخراج پروسه پیچلې، چاپیریالي زیانونه یې ډیر او په افغانستان کې د یورانیمو د استخراج لپاره هیڅ ډول تخصصي ظرفیت نشته. هغه زیاتوي، « چاپېریالې زیانونه یې زښته ډیر دي، دومره ډیر دي چې سلګونه څه زرګونه څه میلیونونه کلونه به چاپېریال ککړ پریږدي، خلک به له سرطانونو او بېلا بېلو نورو ناروغیو سره مخامخ کړي.»
د هستوي ټکنالوژۍ دغه افغان څیړونکی وايي، «اول خو به زه دا فکر ونه کړم چې څوک دې داسې کار وکړي، بیا هم که دا کار کوي، دا په لوی لاس باندې یو چاپېریالې ناورین رامنځته کول دي او دا چې هر څوک کوي، دا یو چاپیریالې ځانمرګی دی.»
محمد تنها وايي، د طالبانو له لوري د افغانستان د کانونو استخراج کې هیڅ ډول شفافیت په نظر کې نه نیول کیږي، «د دغه ډول کانونو د شفافیت په اړه به ووایم یو حکومت چې له لویه سره په دروغو غلا باندې راغلی وي، د هغوی په اړه د شفافیت په اړه خبرې کول یو عدم شفاف کار دی.»
کانونه د مالي ناورین کنټرول لپاره
د کانونو او پټرولیم وزارت پخوانی ویاند عبدالقدیر مطفي وايي، طالبان له مالي بحران سره مخ شوي او د یاد بحران د کنترول لپاره یې د کانونو کېندنې او استخراج ته مخه کړې ده. نوموړی زیاتوي، «یورانیم، لیتیم او نور کانونه اکثره ستراتیژیک او کریټیکل مینرالونه دي او دا په ټوله نړۍ کې یوه لویه اړتیا ده. اوس افغانستان کې چې څومره ایستل کیږي، بېرته تر شانه څارل کیږي، چې دا په څومره سمه توګه او څومره استخراجیږي؟.»
خو نوموړی وایي، د کانونو د څیړنو په برخه کې د تېرو شلو کلونو روزل شوي کسان شته دي،«په تېرو شلو کلونو کې ډیر کار شوی دی، افغانستان کې دا ظرفیت لاره چې موږ معلوم کړو چې زموږ کاني سرچیني، چیري دي او په کومه اندازه دي.»
خو نوموړی وایي، دمګړی په افغانستان کې د کانونو استخراج په بې رحمۍ ترسره کیږي او دغه ډول استخراج به یې لوی چاپیریالې ناورین رامنځته کړي.
نوموړی زیاتوي:«په اوس وخت کې د افغانستان د کانونو استخراج که المونیم دی که لیتیم دي چې په داسې شکل سره چې موږ یو قانوني او ملي نظام ونه لرو او همداسې مخ ته ولاړ شو دا زموږ هېواد د یو لوی بحران خواته وړي. تر اوسه یې منفي تاثیرات نه دي راوتلي خو د وخت په تېریدو سره به یې منفي تاثیرات په ډاګه شي.»
د کانونو چارو کارپوهان وايي، که سم دلاسه په بې رحمه ډول د افغانستان د کانونو د کېندنې او په خپل سري توګه د کانونو د استخراج د تړونونو مخنیوی ونه شي، وروسته به د دغه زیان مخنیوی خورا سخت شي.
د افغانستان په ختیز کې یو کان کیندونکی د بیروجو پر یوه ډبره اوبه اچوي، چې ځلند شین کاڼی وبرېښي. دا د طالبانو د هغې پراخې ستراتېژۍ یوه برخه ده، چې غواړي د افغانستان طبیعي زېرمې د عوایدو په یوې مهمې سرچینې بدلې کړي خو کارپوهان وايي، د تخصص او نظارت کمښت اوږدمهاله ګواښونه پېښوي.
طالب چارواکي، چې د امنیت د بېرته راتګ ادعا کوي، هڅه کوي محلي او بهرني پانګوال جذب کړي، چې د هېواد معدني شتمنۍ استخراج کړي، خو کارپوهان خبرداری ورکوي چې د نظارت کمښت د اوږدمهاله خطرونو سبب کېدای شي.
د امریکا او ملګرو ملتونو د ارزونو له مخې، د افغانستان د طبیعي زېرمو ارزښت شاوخوا یو ټریلیون ډالره دی.
زمرد، یاقوت، مرمر، سره زر او لیتیم د هغو طبیعي زېرمو له ډلې دي، چې د افغانستان له غرنیو سیمو لاندې دي.
واک ته د طالبانو له راتګ راهیسې دکان کیندنې له ۲۰۰ ډېر تړونونه لاسلیک شوي، چې زیاتره یې له محلي شرکتونو سره دي او د میلیاردونو ډالرو ارزښت لري.
د استخراج او مدیریت ستونزې
د طالبانو د کانونو وزارت ویاند همایون افغان وايي، « موږ غواړو افغانستان اقتصادي خپلواکي ولري، خو زموږ پر وړاندې خنډونه موجود دي. نه متخصصان لرو، نه زېربناوې، نه کافي تجربه».
طالب چارواکي د هر هغه پانګوال هرکلی کوي، چې غواړي پانګونه وکړي، په ځانګړي ډول هغه کسان چې د کان کیندنې تجربه لري.
کارپوهان وايي چې ډېری تړونونه لا هم د کشفي کان کیندنې لپاره دي، چې کلونه وخت نیسي او ښايي کمې پایلې ورکړي.
د امریکا جیولوجيکي سروې رپوټ ښيي چې د ډبرو سکرو، تالک او کرومایټو تولید په ۲۰۲۱ او ۲۰۲۲ کلونو کې زیات شوی.
د طالبانو حکومت لومړیتوب هغو زېرمو ته ورکوي، چې بازار ته ژر وځي، لکه د ډبرو سکاره او کرومایټ، خو لیتیم لپاره بیا د نړیوالو بیو لوړېدو ته انتظار باسي.
د معدني سکتور کارپوه جاوېد نوراني فرانس پرېس ته وویل، « حکومت له خپل ظرفیت نه لس چنده زیات قراردادونه خپروي»، چې دا د مدیریت ستونزې رامنځته کولی شي.
چینايي شرکتونه د افغانستان د کان کیندنې سکتور کې مهم لوبغاړي ګرځېدلي. د چین دولتي شرکت(اېم سي سي)د مس عینک کان بېرته فعال کړی، چې د نړۍ دویم ستر د مسو کان دی. چینایي شرکتونو د سرو زرو او مسو لپاره درې لوی قراردادونه لاسلیک کړي.
د ایران، ترکیې، ازبکستان، او قطر په څېر هېوادونه هم هڅه کوي چې د افغانستان د کانونو بازار ته ننوځي.
د طالبانو د حکومت رسمي شمېرې ښيي چې د کان کیندنې سکتور له ۲۰۲۱ کال راهیسې ۱۵۰ زره کاري فرصتونه رامنځته کړي.
چاپېریالي زیانونه
چینایي شرکتونه، چې ډېری د چاپېریالي قوانینو سخت مراعات ته لېوال نه دي، د افغانستان د کانونو په برخه کې د کمزورې څارنې له کبله زیاتې اقتصادي ګټې ترلاسه کولی شي.
د افغانستان د صنایعو او کانونو خونې رییس شیر باز کمینزاده وايي، « په هغو هیوادونو کې چې سخت مقررات لري، تاسې به د کانونو د پیل لپاره میلیاردونه ډالره مصرف کوئ»، خو زیاتوي، چې په افغانستان کې، چیرې چې څارنه لږه ده، «پانګوال ګټه ویني».
کارپوهان خبرداری ورکوي چې د کان کیندنې ډېران د چاپېریال لپاره جدي خطرونه لري. له کانونو د را ایستل شويو توکو ستره برخه نه کارېږي او که د اوسپنې سلفایډ معدني ډېران په ناسم ډول وغورځول شي نو له باران سره د تماس په پایله کې د ځمکنیو اوبو د ککړتیا لامل ګرځي.
جیوفزیکي کارپوه ډیوډ چیمبرز چې د کان کیندنې د خوندیتوب مشورې ورکوي، اې ایف پي ته وویل، چې شرکتونه زیاتره وخت ګټه له خوندیتوب مهمه ګڼي.
هغه زیاتوي، « هر ډالر چې تاسې د خځلو او ډیران د مدیریت یا د اوبو د پاکوالي لپاره نه لګوئ، هغه ستاسې ګټه ده، خو دا کار د اوږدمهالو زیانونو لامل کېدای شي».
اصلي خطر د کانونو ډېران یا فاضله مواد دي. له کان نه یوازې یوه سلنه را اېستل شوي توکي کارېږي، پاتې ۹۹ سلنه فاضله مواد دي، چې د ځمکنیو اوبو د ککړتیا سبب کېدای شي.
د طالبانو د کانونو وزارت ادعا کوي چې موجودو قوانینو ته ژمن دي، خو د کانونو د تصفیې لپاره یې مشخص تفصیلات نه دي ورکړي.
د طالبانو حکومت له کانونو د عوایدو ترلاسه کولو هڅې داسې مهال کوي، چې د مدیریت، چاپیریالي زیانونو مخنیوي، شفافیت او نړیوالو مقرراتو په برخه کې له ستونزو سره لاس او ګریوان دي.
د طالبانو د اقتصادي کړکېچونو سره هممهاله پاکستانۍ رسنۍ خراسان ډایري خبر ورکړی، چې د پاکستان ملي بانک پرېکړه کړې؛ څو د افغانستان سره په تورخم او چمن کې دوه نوې څانګې پرانېزي.
پاکستان غواړي له دې لارې د افغانستان څخه د ورلېږدېدونکو نغدي ډالرو څارنه وکړي.
دا اقدام په داسې حال کې ترسره کېږي، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د نغدي ډالرو تبادله د وروستیو میاشتو یوه مهمه اقتصادي موضوع ګرځېدلې ده.
وروسته له هغې چې طالبان په افغانستان واکمن شول، پر کابل سخت مالي بندیزونه ولګېدل چې له امله یې پاکستان ته د نغدي ډالرو د لېږد کچه زیاته شوه.
د پاکستان چارواکي اندېښنه لري، چې دا بهیر د ناقانونه مالي معاملو، د پیسو مېنځلو او د ډالرو د لوړې تقاضا لامل شوی چې کولای شي د پاکستان پر اقتصاد ناوړه اغېزې وکړي.
د نوي څارونکي سېسټم له مخې، یوازې د افغانستان تابعیت لرونکي کسان کولای شي د سوداګرۍ لپاره پاکستان ته ډالر یوسي.
د دې کسانو ټول معلومات «لکه نوم، د پاسپورټ شمېره، صادرونکې شمېره، NTN شمېره او واردوونکی کس» به ثبتېږي او د پاکستان مرکزي بانک او نورو نظارتي ادارو ته به استول کېږي؛ ترڅو د نغدي ډالرو د جریان دقیق کنټرول وشي.
د راپور له مخې، د دې تر څنګ به هغه کسان چې د بهرنیو اسعارو تبادله کوي د صرافۍ اړوند خپل پاکستاني جواز د مودې تر پشپړېدو پورې تمدید کړي. د پاکستان مرکزي بانک دغه هېواد افغانانو ته د نقدي ډالرو د وړلو کچه پنځه زره امریکايي ډالره ټاکلې او له دې پورته یاد هېواد ته له ځانه سره نشي وړلی.
پاکستان په وروستیو کلونو کې له سخت اقتصادي بحران سره مخ شوی، چې د ډالرو کمښت، د اسعارو د زېرمو کمېدل او د ازاد بازار د ډالرو لوړه تقاضا یې مهم لاملونه دي. د دې تر څنګ د افغانستان د بانکوالۍ سېسټم د ۲۰۲۱ کال د اګسټ له بدلون وروسته له سختو بندیزونو سره مخ شو، چې له امله یې پاکستان ته د نغدي ډالرو د لېږد بهیر ګړندی شو.
د پاکستان مرکزي بانک اعلان کړی، چې دا نوی سېسټم به د مارچ له میاشتې څخه پلی کړي. دا پرېکړه داسې مهال کې چې په افغانستان دننه طالبان له سخت اقتصادي کړکېچ سره مخ دي او د ډالرو پر وړاندې د افغانۍ ارزښت هم د تېرو درېیو کلونو پرتله په بې سارې توګه را کم شوی دی.
د اقتصادي چارو کارپوهان باوري دي، چې د ټرمپ له لوري پر طالبانو د نغدي کڅوړو د بندېدو له امله ښايي د افغانۍ ارزښت نور هم راټیټ شي او دا ډله به له اقتصادي ناورین سره هم مخ شي. کارپوهانو اټکل کړی، چې له دغو بندیزونو سره په هېواد کې د لوږې او بېوزلۍ کچه هم د پام وړ ډېره شي.
د طالبانو د ننګرهار ولایت رسنیز دفتر د (سلواغې ۱۴مه) خبر ورکړی، پاکستان په تورخم ښارګوټي کې ۱۴۱ افغان کډوال دوی ته سپارلي چې په دغو کسانو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.
خبرپاڼه کې ویل شوي، چې دغه افغان کډوال د پلازمېنې اسلام اباد په ګډون د یاد هېواد په بېلابېلو سیمو کې نیول شوي وو او هلته په زندانونو کې ساتل کېدل.
د طالبانو د یاد رسنیز دفتر په وینا، په راستول شویو کسانو کې داسې افغانان هم شته چې په پاکستان کې یې د استوګنې قانوني اسناد لرل.
په تورخم ښارګوټي کې د طالبانو د انتقالاتو امریت ویلي، چې دغه تازه ستانه شوي کډوال یې د بشري مرستو د ترلاسه کولو لپاره اړونده مرستندویه ټولنې ته ورپېژندلي دي.
دغه افغان کډوال داسې مهال افغانستان ته ستنېږي، چې نن یکشنبه هم په اسلام اباد کې د ناقانونه افغان کډوالو پسې د پولیسو عملیات دوام لري.
په اسلام اباد کې مېشت افغان کډوال نیوکې کوي، چې پولیس ان هغه کډوال هم په بېلابېلو پلمو نېسي چې د استوګنې قانوني اسناد لري؛ خو بیا هم د پولیسو له لوري په ډول، ډول پلمو ځورېږي.
په اسلام اباد کې یو افغان کډوال چې نه یې غوښتل نوم یې په ډاګه شي افغانستان انټرنشنل ته وویل، سره له دې چې د ټولې کورنۍ د ویزو موده یې پای ته نه ده رسیدلې؛ خو له دې سره، سره هم پولیسو د بډو په توګه پیسې اخیستې دي.
هغه زیاته کړې:« که قانوني اسناد ولري؛ نو بیا هم پولیس تنګول کوي او که پیسې ورنکړو بس موټر ته مو جیګوي او افغانستان ته مو ډیپورټ کوي».
د طالبانو له واکمنېدو سره سم لسګونه زره افغان کډوال چې د یادې ډلې له لوري یې ژوند له ګواښ سره مخ دی له خپلو کورنیو سره پاکستان ته کډه شوي دي.
اوس وېره دا ده، چې ښايي د پولیسو له لوري په زور له دغه هېواده د شړلو له امله به افغانستان د ستنېدو پر مهال د دوی ژوند له لا نور ګواښ سره مخ شي او د طالبانو لهخوا به له مرګوني ګواښونو سره مخ شي.
په اسلام اباد کې د ناقانونه افغان کډوالو پر ضد د پاکستاني پولیسو عملیاتو هله زور واخیست، چې د طالبانو او دغه هېواد ترمنځ اړیکې په ښکاره توګه خړې شوې.
د راپورونو له مخې، له ایران او پاکستان څخه د تېر جمهوري نظام یو شمېر سرتېري بېرته هېواد ته د ستنېدو پر مهال د طالبانو له لوري زنداني شوي یا هم وژل شوي دي.
په تازه پېښو کې څه موده وړاندې په پکتیکا کې د پخواني جمهوري نظام څو تنه سرتېري چې له ایرانه هېواد ته ستانه شوي وو د طالبانو له لوري وژل شوي او زنداني شوي هم دي.