«بې ثباته چلند»؛ جرمني د یوه افغان د نظارت لپاره په ۴۸۰ زره یورو یو امنیتي شرکت ګومارلی

په بامیان کې د طالبانو د والي د رسنیز دفتر له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې په کابل کې د ایران سفیر علي رضا بیکدلي په بامیان کې د امام خمیني په نوم د ۱۲۰ بستریز روغتون د پرانیستلو په برخه کې د پرتو ستونزو د حل غوښتنه کړې ده.

په خبرپاڼه کې د بیکدلي له قوله لیکل شوي، « په بامیان کې د امام خمیني ۱۲۰ بستره روغتون د جوړیدو چارې بشپړې شوې دي خو د دغه روغتون د پرانیستنې په برخه کې ځینې ستونزې شته. موږ هیله لرو چې د بامیان ولایتي چارواکي به له لوړپوړو چارواکو سره په ځانګړې توګه د مشر له دفتر سره مشوره وکړي څو دا روغتون ژر تر ژره پرانیستل شي.»

د ایران سفیر ویلي، چې د کابل، پنجشیر، فراه، هرات، کندهار او بامیان په ګډون د افغانستان په ۱۹ ولایتونو کې د بیارغونې او پراختیايي پروژې لري.

د راپورنو له مخې، طالبانو په کابل او بامیان کې د ایران له لوري جوړیدونکو روغتونونو چارو باندې بندیز لګولی دی.

د ایران سفیر زیاتوي، «د ایران اسلامي جمهوریت هوډ لري چې د افغانستان د اسلامي امارت له حکومت سره نږدې اړیکې ولري او په مختلفو زیربناوو، روغتیا او تعلیمي برخو کې اغیزناکې او دوامداره همکارۍ ولري.»

د ایران له سفیر سره په لیدنه کې د بامیان لپاره د طالبانو والي ژمنه کړې، چې د ایران له لوري جوړ شوي روغتون د پرانیستلو د خنډونو او ستونزو په اړه به د ملا هبت الله له دفتر سره خبرې وکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې تېره میاشت په کابل کې د ایران سفیر د طالبانو له عامې روغتیا وزارت سره هم په کابل او بامیان کې د جوړېدونکو روغتونونو د چارو د بیا ځلي پیل په اړه لیدنه کړې وه.

د طالبانو دفاع وزارت اړوند یو مکتوب چې د ۱۴۴۶ هجري سپوږمیز کال د اوومې میاشتې پر ۲۶ نېټه ټولو جزوتامونو ته لېږل شوی، یوه کاپي یې افغانستان انټرنشنل ته هم رسېدلې ده. په مکتوب کې د طالبانو د دفاع وزارت د استخباراتو معینیت د منسوبینو د معاشونو اخیستلو د بهیر د امنیتي برخې څېړنه کړې ده.

د طالبانو د دفاع وزارت د استخباراتو معینیت د استخباراتي څېړنو معلومات په دې مکتوب کې په ډاګه کړي دي.

په مکتوب کې له څېړونو وروسته لیکل شوي، چې « د امنیتي ګواښونو د ارزونې په موخه په کابل ښار کې د یو شمېر مهمو موقعیتونو څارنه شوې، لیدل کېږي چې په یو شمېر سیمو کې د اسلامي امارت مجاهدین او کارکوونکي د معاشونو د اخیستلو پرمهال پرته له دې چې امنیتي تدابیر او ګواښونه په پام کې ونیسي، د بانکونو د اصلي او فرعي څانګو مخې ته راټولېږي چې دا د دښمن لپاره روښانه او کره هدف ګرځېدای شي.»

د طالبانو د دفاع وزیر یعقوب مجاهد له لوري لاسلیک شوي دغه مکتوب کې اندېښنه ښودل شوې ده چې ددغه وزارت د استخباراتو معینیت د یادښت پر بنسټ دا پرېکړه د ناوړه امنیتي پېښو د مخنیوي په موخه شوې ده.

د طالبانو دفاع وزیر له خپلو ټولو منسوبینو غوښتي چې دا پرېکړه ټولو نظامي مرکزونو ته ابلاغ کړي چې تر ممکن حده خپل معاشونه په اړوندو ګارنیزیونونو کې ترلاسه کړي او که د بانک له لارې خپل معاشونه ترلاسه کوي نو باید خپل شخصي امنیت ته پام وکړي.

د طالبانو دفاع وزارت په دغه مکتوب کې ټینکار کړی چې په نظامي مرکزونو کې د بانکي ماشینونو د نصب او فعالولو لپاره هڅې ترسره شي.

د طالبانو ځینو سرچېنو افغانستان انټرنشنل ته وویل، «امنیتي ادارو ته استخباراتو معلومات ورکړي، چې داعش خراسان غواړي د طالبانو نظامي منسوبین په ډله ییزه توګه په نښه کړي. اوس طالبانو په دې اړه هڅې پیل کړي چې د دوی نظامي پرسونل خپل معاشونه له نظامي مراکزو ترلاسه کړي».

په هرات کې د طالبانو والي نور احمد اسلام جار د مرغومي پر ۷مه په یوه مکتوب کې سپارښتنه کړې وه، چې د طالبانو د امنیتي ادارو غړي دې نور خپل معاشونه په نظامي مراکزو او په ښار کې د اتومات ماشینونو له لارې ترلاسه کوي.

د معلوماتو پر بنسټ، طالبانو په یو شمېر نورو ولایتونو کې هم پر خپلو وسله والو د احتمالي بریدونو د مخنیوي لپاره ورته امنیتي تدابیر پلي کړي.

نوی کابل بانک د تېر افغان جمهوریت په څېر له طالبانو سره هم د تړون له مخې د دې ډلې د امنیتي ځواکونو معاشونه اجرا کوي.

په تېره روژه کې چې د کندهار ښار په لومړۍ حوزه کې د طالبانو د امنیتي ادارو غړي د معاشونو اخیستو لپاره راټول شوي وو، یوه ځانمرګي بریدګر بانک ته څېرمه ځان والوزاوه، چې په دغه برید کې ۴۳ تنه ووژل شول او شاوخوا ۴۵ نور ټپیان شول.

داعش وسله والې ډلې د دغه برید مسوولیت منلی و.

د طالبانو د سوداګرۍ او صنعت وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د یاد وزارت مسوولانو د ازبکستان د سوداګرۍ خونې پلاوي سره په لیدنه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د ښو اړیکو او په ځانګړې ټوګه د سوداګرۍ په برخه کې پر همکارۍ ټینګار کړی دی.

په دې ناسته کې د ازبکستان د پانګونې رییس عزیز بیک صلاح الدینوف، په کابل کې د ازبکستان سفیر او د افغانستان د سوداګرۍ، صنایعو او کرنې خونو مسوولینو او پانګوالو ګډون کړی و.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت مرستیال احمدالله زاهد له ازبک سوداګرو غوښتنه کړې، چې له افغانستان نه د صادراتو د زیاتوالي په برخه کې همکاري وکړي.

د سوداګرۍ او صنعت وزارت په خبرپاڼه کې د دغه وزارت د مرستیال له قوله لیکل شوي، «ازبکستان د افغانستان مشکلات په ښه توګه درک کولای شي بناءً هیله مو ده چې ازبکستان هیواد د افغانستان د صادراتو په زیاتوالي کې له موږ سره همکاري و کړي تر څو د صاداراتو او وارداتو بیلانس سره مساوي شي.»

د سوداګرۍ وزارت له ازبک پلاوي غوښتنه کړې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ اټکل شوې سوداګرې دې درې میلیارده ډالرو ته پورته شي خو دا لا نه ده په ډاګه چې اوس د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه څومره ده.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت او ازبکستاني پلاوي ترمنځ د ۴،۵ میلیونه ډالرو په اندازه د ګډې سوداګرۍ هوکړه لیک لاسلیک شو.

باختر دولتي اژانس د طالبانو ټولګټو وزارت د رسنیز دفتر په حواله لیکلي چې د روان کال د مرغومي په میاشت کې د حیرتان اوسپنې پټلۍ له لارې ۳۰۲ زره ۳۲۷ ټنه، د اقینې اوسپنې پټلۍ له لارې ۲۷ زره ۴۵ ټنه، د تورغونډۍ اوسپنې پټلۍ له لارې ۷۰ زره ۵۶۴ ټنه، د خواف – هرات اوسپنې پټلۍ له لارې اته زره ۹۴۰ ټنه بېلابیل توکي انتقال شوي دي.

د رپوټ له مخې، تېره میاشت ټولټال ۴۰۷ زره ۱۷۸ ټنه نفتي او نور توکي لېږدول شوي دي.

د طالبانو ټولګټو وزارت وايي چې هڅې کوي د لا زیاتو انتقالاتو لپاره مناسب شرایط چمتو او سوداګرو ته اړینې اسانتياوې برابرې کړي.

د روان ۱۴۰۳ مالي کال د لېندۍ په میاشت کې د افغانستان اوسپنې پټلۍ له لارې ۴۵۲ زره ۱۳۳ ټنه انتقالات شوي چې له دې جملې ۷۷۷ ټنه یې صادرات او ټرانزیټ وو.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو د ټولګټو وزارت د سلواغې پر ۶مه وویل، چې د افغانستان، ازبکستان، قرغیزستان او چین ترمنځ د څلور اړخيزه اقتصادي دهليز تړون د ۲۰۲۵ کال لپاره هم وغځول شو.

طالبانو ویلي و، چې په ۲۰۲۴ کال کې د افغانستان او چين ترمنځ ريلي دهليز له لارې څلور زره او ۲۰۰ کانټينره انتقالات شوي.

حمید خراساني ته نږدې سرچینو د یکشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د طالبانو دغه پنجشیري قوماندان پلان درلود چې له خپلو کسانو سره وتښتي، خو د طالبانو رییس الوزرا هغه ممنوع الخروج کړی .

د سرچینو په وینا، حمید خراساني ته د طالبانو د رییس الوزرا نږدې کسانو له خوا په مکرر ډول د «مرګ او زندان» ګواښونه شوي دي.

طالبانو تراوسه دا رپوټونه نه دي تایید کړي.

د خراساني د کور د اسنادو او برېښنا د بېل له مخې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي، د طالبانو د برېښنا ریاست په ډاګه کړې، چې حمید خراسانی د برېښنا د مصرف له اړخه۱۱۵،۳۷۴ افغانۍ پوروړی دی.

سرچینې وايي چې د طالبانو برېښنا ریاست د « باقي دارۍ» له امله د خراساني پر کور برېښنا پرې کړې ده.

خراساني ته نږدې سرچینې وايي چې هغه درې کاله وړاندې د طالبانو د مشرتابه په غوښتنه له پنجشیر څخه کابل ته ولېږدېد. د سرچینو په وینا، طالبانو ژمنه کړې وه چې د معاشونو، ژوند لګښتونو، کرایې او ځینو نورو اړینو لګښتونو په ګډون به د هغه ځینې لګښتونه ور کوي.

حمید خراساني ته نږدې سرچینې وايي چې طالبانو د خپل دغه قوماندان ټول لګښتونه قطع کړي او نوموړي په دې وروستیو څو میاشتو کې د خپل کور کرایه نه ده ورکړې.

سرچینې وايي خراساني د خیرخانې کوتل په سر کې د میاشتې په ۲۵۰۰۰ افغانیو یو کور کرایه کړی و.

خراساني په تیرو دریو کلونو کې د طالبانو په حکومت کې څو دندې ترسره کړې او هر ځل له دندې ګوښه شوی دی.

هغه لومړی د پنجشیر د امنیت رییس، بیا د پکتیا د احمد اباد ولسوال، د بدري قطعې قوماندان او د سوداګرۍ او صنایعو وزارت د تشبثاتو رییس وټاکل شو.

طالبانو تر اوسه دوه ځله حمید خراساني نیولی دی. په وروستي قضیه کې هغه څو میاشتې د طالبانو په زندان کې د « عمدي قتل» په تور تیرې کړې.

خراساني د جولای پر۱۸مه د طالبانو له زندان څخه له خوشې کېدو وروسته وویل چې د هغه ځواکونه بې وسلې او رټل شوي او داعش او مقاومت ته پرېښودل شوی، چې له منځه یې یوسي.

هغه خبرداری ورکړ، چې « دا ځل به یا ځان ووژنم یا هغه کسان چې زما پر ضد دسیسه جوړوي».