لومړۍ فرانسوي میراج ۲۰۰۰ جنګي الوتکې اوکراین ته رسیدلي

څلورم پړاو رایې په یونان کې وروستۍ رایې اچوونه ده چې د ولسمشرۍ لپاره نوماندان به د بریا له لپاره تر ۱۵۱ پورې رایې ترلاسه کوي.

د ولسمشرۍ لپاره د نوماندانو له ډلې د واکمن ګوند نوماند د پارلمان پخوانی رییس کونستانتینوس تسولاس تر نورو وړاندې وو چې ۱۶۰ رایې ترلاسه کړې.

کونستانتینوس سیال د کیڼ اړخي ګوند غړي لوکا کاتسلي په دویم نمبر کې وو چې ۴۰ رایې یې تر لاسه کړي.

راتلونکې اونۍ به وروستۍ رایې اچوونه ترسره شي. تمه ده چې په وروستۍ رایه اچوونه کې به تسولاس د ولسمشرۍ د ټاکل کېدو له پاره ۱۵۱ رایې ترلاسه کړي.

کورتولموش د چهارشنبې په ورځ (سلواغې ۱۷مه) په یو بیان کې د غزې په تړاو د ټرمپ پر وړاندیز د توندو نیوکو ترڅنګ ټینګار کړی چې دا خاوره به د فلسطین برخه پاتې کېږي او په وینا یې، د خرڅلاو لپاره نه ده.

په بیان کې راغلي دي: «غزه د فلسطینیانو خپل ملکیت دی او تل به د فلسطین برخه وي. د ځمکې دا ټوټه ستاسې د شرکتونو د پلور لپاره نه ده.»

کورتولموش ویلي چې د فلسطین او اسراییل لپاره یوه نوې دوره پېل شوې او نړۍواله ټولنه باید په بشپړه توګه له فلسطین ملاتړ وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسشمر ډونالډ ټرمپ د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتانېاهو سره د لیدنې پرمهال په یو خبري کنفرانس کې ویلي و، چې فلسطینیان د غزې له پرېښودو پرته بله هېڅ لار نه‌لري.

د یادونې وړ ده، چې د ټرمپ دغو څرګندونو په نړۍواله کچه پراخ غبرګونونه راپارولي دي. د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت هم د فلسطينیانو د بې ځایه‌کېدو په تړاو د ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې ویلي و چې «غزه د فلسطین خاوره ده او بل هېڅوک د هغوی د برخلیک په هکله پرېکړه نه شي کولی.»

ټرمپ، چې مخکې یې د غزې لپاره د امریکايي سرتېرو د استولو احتمال رد کړی نه و، د خپلو پلانونو وضاحت ورکړ.

هغه پر خپل ټولنیز پلیټفارم ولیکل، « د جګړې له پای ته رسېدو وروسته به اسراییل د غزې تړانګه امریکا ته وسپاري».

هغه زیاته کړې، « فلسطینیان به لا دمخه نورو خوندي او ښکلو سیمو ته انتقال شوي وي، هلته به دوی ته عصري کورونه برابر شوي وي».

ټرمپ وايي، « هیڅ امریکايي سرتېرو ته اړتیا نشته».

په اسراییل کې د ټرمپ دوړاندیز پراخ ملاتړ شوی او د دغه هېواد د دفاع وزیر اسراییل کاتز پوځ ته امر کړی چې له غزې نه په داوطلبانه ډول د وتونکو خلکو لپاره پلان جوړ کړي.

د ټرمپ ناڅاپي اعلان د منځني ختیز په هېوادونو کې پراخ غبرګون راوپاروه، په داسې حال کې چې اسراییل او حماس تمه درلوده چې د دوحې په خبرو کې د جګړې د پای ته رسولو پر دویم پړاو موافقه وکړي.

سعودي عربستان د ټرمپ وړاندیز رد کړ او د اردن پاچا عبدالله، چې راتلونکې اونۍ به د سپینې ماڼۍ سفر وکړي، اعلان وکړ چې هغه به د فلسطینیانو د شړلو او خاورې نیولو هر ډول هڅه رد کړي.

د ټرمپ د وړاندیز اغېز پر اوربند لا روښانه نه دی. تر دې دمه، له هغو ۳۳ یرغمل شویو کسانو څخه چې په لومړي پړاو کې یې د خوشې کېدو پلان و، یوازې ۱۳ کسان ازاد شوي او تمه ده چې درې نور د شنبې په ورځ خوشي شي.

یو شمېر سخت دریځي اسراییلي سیاستوال د فلسطینیانو د ایستلو ملاتړ کوي او د ټرمپ وړاندیز ته یې تود هرکلی ویلی دی.

پخواني اسراییلي جنرال جیورا ایلند، چې مخکې یې د غزې د شمالي سیمو د اجباري بې‌ځایه کولو پلان وړاندیز کړی و، د ټرمپ پلان «منطقي» وباله.

د پاکستان د جیونیوز د راپور له مخې، د دغه هېواد د ملي شورا د خوړو د خوندیتوب کمیټې او د پاکستان د خوړو او څېړنو وزارت ترمنځ په ګوادر کې د خرو د مسلخ جوړیدو او تولیداتو په اړه بحث شوی.

د دغه هېواد د خوړو او څېړنو وزارت چارواکو ویلي، چې د خرو د پوستکي او هډوکو په اړه له چین سره یو تړون شوی او په ګوادر بندر کې یو چینایي شرکت د خرو د مسلخ کار ترسره کوي.

د پاکستان د ملي شورا د خوړو د خوندیتوب دایمي کمیټې مشر د دې پوښتنې په ځواب کې، چې ولې چین ته ژوندي خره نه صادریږي، د پاکستان د خوړو او څېړنو وزارت چارواکو ویلي، چې د ژوندیو خرو صادرول ستونزمن کار دی او د هیواد له نورو برخو څخه هم د خرو د مسلخونو لپاره ډیرې غوښتنې کیږي.

داسې ښکاري چې د پاکستان د خوړو وزارت په دغه هېواد کې د خرو لپاره د مسلخ جوړولو کار نور هم پراخوي.

د دغه وزارت چارواکو ویلي، چې د خرو د مسلخ په اړه له نویو چینایي شرکتونو سره یې هم خبرې روانې دي.

بل خوا پاکستان د ملي شورا د خوراکي توکو د خوندیتوب د دایمي کمیټې په غونډه کې د خرو پر نسل ساتنې هم ټینګار شوی.

د کمېټې غړی رانا محمد حیات وايي، چې په پاکستان کې د خرو کارول کمېږي، بار وړونکو رکشو د خرو ځای نیولی دی او باید د ښه کیفیت لرونکو خرو نسل نیونې لپاره اقدام وشي.

پاکستان تردې وړاندې چین ته ژوندي خره صادرول.

د اسراییل ددفاع وزیر کاتز د غزې د کنټرول په تړاود ټرمپ داعلان هرکلی وکړ او ویې ویل، « زه د ولسمشر ټرمپ زړور پلان ته هرکلی وایم، د غزې اوسیدونکو ته باید ازادي ورکړل شي چې ولاړ شي او کډوال شي، لکه څنګه چې دا کار په نړۍ کې دود دی».

کاتز زیاته کړه چې د ده په طرح کې به له ځمکنيو لارو، سمندري او هوایي لارو د وتلو ځانګړي ترتیبات شامل وي.

د حماس یوه لوړ پوړي چارواکي باسم نعیم د کاتز څرګندونې رد کړې او ویې ویل چې اسراییل غواړي « د یوې داسې جګړې ناکامي پټه کړي چې هېڅ اهداف یې نه دي ترلاسه کړي».

نوموړي ټینګار وکړ چې فلسطینیان له خپلې خاورې سره ژوره مینه لري او هېڅکله به یې پرې نه ږدي.

مخکینی بېځایه کیدل او نړیوال غبرګون

د فلسطینیانو بېځایه کول د منځني ختیز تر ټولو حساسه او لانجمنه موضوع ده.

تر نظامي اشغال لاندې د خلکو په زور اړ ایستل یا د هغوی د اجباري بېځایه کولو هڅه د ۱۹۴۹کال د جنیوا کنوانسیونونو له مخې جنګي جنایت بلل کیږي.

په تېرو ۱۶ میاشتو کې د اسراییل بریدونو لسګونه زره فلسطینیان وژلي او پاتې کسان یې بیا بیا د غزې دننه له یوه ځایه بل ته د ژوندي پاتې کېدو په هڅه مجبور کړي. خو فلسطینیان وايي، دوی هېڅکله له غزې څخه نه وځي، ځکه وېرېږي چې د ۱۹۴۸ کال د نکبه (فاجعه) تاریخ به تکرار شي.

اسراییل دا ردوي چې فلسطینیان یې په زور ایستلي، خو اوسیدونکي وايي چې هغوی یا وشړل شول او یا یې د جګړې له امله تېښته وکړه، چې اوس یې لمسیان او کړوسیان لا هم په غزه، لویدیزه غاړه، اردن، سوریه او لبنان کې د کډوالو په کمپونو کې ژوند کوي.

کاتز وویل، هغه هېوادونه چې د اسراییل د نظامي عملیاتو مخالفت کوي باید فلسطینیان ومني.

هغه زیاته کړه، « هغه هېوادونه لکه هسپانیا، ایرلنډ، ناروې او نور، چې پر اسراییل درواغجن تورونه لګوي، قانوناً مکلف دي چې د غزې اوسیدونکي ومني. که یې رد کړي، نو دوی به خپل دوه مخی توب ثابت کړي».

د کاتز خبرې د هسپانیا د بهرنیو چارو د وزیر خوسه مانوېل البارس له توندو غبرګونونو سره مخ شوې. هغه وویل، « د غزې اوسیدونکو خاوره غزه ده او غزه باید د راتلونکي فلسطیني دولت برخه وي».

نړیوال غبرګون

د ټرمپ د طرحې پر ضد روسیې، چین، جرمني، مصر، سعودي عربستان، اردن، طالبانو او ایران سخت غبرګونونه وښودل.

د سعودي عربستان حکومت دا پلان په کلکه رد کړ او د اردن پاچا عبدالله وویل، « موږ به هېڅکله له خپلې خاورې د فلسطینیانو شړل ونه منو».

د ایران د بهرنیو چارو وزارت دا طرح د « فلسطیني ولس د بشپړ له منځه وړلو هڅه» وبلله.

بل لور ته، د اسراییل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د ټرمپ وړاندیز "عالي" وباله، خو روښانه یې نه کړه چې د دې طرحې جزئیات څه دي.