د پاکستان، نیوزیلنډ او سويلي افريقا ترمنځ سبا د درې اړخيزو يو ورځينو سيالیو لړۍ پیليږي

رويټرز خبري اژانس د جمعې په ورځ د فیچ له قوله په يوه راپور کې ویلي، چې د سويلي اسیا د دغه هېواد د ۲۲ میليادر ډالرو بهرني پور کې ۱۳ ملیارده ډالر دوه اړخېزې زېرمې هم شاملې دي.

دا اداره زياتوي؛ «د لويو پورونو او پور ورکوونکو د ژمنو په پام کې نیولو سره پاکستان ته د بهرني ملاتړ ترلاسه کول لا هم یو ننګونه ده»

د دغه هېواد ماليې وزير د نړيوال اقتصادي فورم په څنډه کې رويټرز اژانس ته په يوه مرکه کې ویلي، چې تېره مياشت يې د منځني ختيځ له دوو بانکونو په ۶-۷ سلنه سود سره د یو یملیارد ډالر پور موافقه کړې.

د پاکستان مرکزي بانک مشر مخکي ویلي و، چې پلان لري تر راتلونکي مالي کال د منځني ختيځ له سوداګریزو بانکونو تر ۴ ملیارد ډالرو پوري پور ټول کړي.

فیچ ادارې ویلي، چې د نړيوال وجهي صندوق او نورو څو اړخيزو او دوه اړخيزو پور ورکوونکو د بهرني تمويل اړتيا پوره کولو لپاره دغه هېواد ته پکار ده، چې جوړښتي اصلاحات پلي او د مالي پياوړتيا او سوداګريز چاپيریال د ښه کولو لپاره اصلاحات رامنځ ته کړي.

پاکستان د نړيوال وجهي صندوق يا ای ایم ایف د ۷ میلیارد ډالرو پروګرام لاندې اصلاحات کوي، چې په همدې مياشت کې به ارزيابي شي.

د همدې پروګرام موخه د پاکستان د اقتصادي مسایلو، مالي او اوسني حساب کسرونو په حل کې مرسته کول دي.

فيچ ادارې ویلي، چې پاکستان د خپلو بهرنيو اسعارو زيرمو په بیارغونه کې پرمختګ کړی.

دغه ادارې ويلي: « د پاکستان اقتصادي فعالیت اوس د ثبات او سود د راټيټيدو نرخونو څخه ګټه اخلي او تمه لري، چې اصلي ارزښت به په مالي کال ۲۵ کې ۳۰ سلنې ته لوړ شي.»

د تحریک انصاف د اطلاعاتو مشر شیخ وقاص اکرم خبریالانو سره په خبرو کې حکومت پړ بللی، چې د عمران خان قانوني حقونه یې تر پښو لاندې کړي. هغه وايي: «عمران خان له ټولو اسانتیاوو محروم شوی، ترڅو فزیکي او ذهني شکنجه ورکړل شي. د هغه روغتیا موږ ته مهمه ده او که پاملرنه ورته ونه‌ شي، خطرناکې پایلې به ولري.»

شیخ وقاص اکرم غوښتنه کړې چې عمران خان ته د خپلو غوره ډاکټرانو له خوا د منظمو طبي معایناتو اجازه ورکړل شي.

نوموړي دا هم زیاته کړې چې د پاکستان دغه پخواني لومړي وزیر ته باید د زندان دننه اجازه ورکړل شي، څو له خپلو اولادونو سره اړیکه ونېسي. هغه دا د عمران خان قانوني او بنسټیز حق بللی دی.

د تحریک انصاف ګوند د عمران خان د هغه د مېرمنې، د پخواني بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قریشي او د نورو بندیانو د خوشې کولو غوښتنه هم کړې ده.

شیخ وقاص اکرم همدا راز وویل: «عمران خان ځکه بندي شوی چې غوښتل یې پاکستان د خلکو د واک هېواد وي، نه د زورواکو».

نوموړي د لومړي وزیر شهباز شریف پر دې سیاست هم نیوکه کړې چې له هند سره د اړیکو د رغولو په هڅه کې دی.

د شهباز شریف په مشرۍ د «ن لیګ» حکومت عمران خان د فساد د بېلابېلو تورونو له کبله زنداني کړی دی او د هغه د ګوند پر فعالیتونو او پلویانو یې یو شمېر سخت بندیزونه هم لګولي دي.

څو میاشتې محکې د خېبر پښتونخواه د سر وزیر او د عمران خان د مېرمنې په ګډون د پاکستان په پلازمېنې اسلام اباد کې د یاد ګوند لسګونه زره پلویانو یو پراخ لاریون وکړ چې د پوځ له لوري له زور زیاتي سره هم مخ شو.

یاد لاریون د پاکستان د امنیتي ځواکونو له لوري وپاشل شو او د تحریک انصاف ګوند ادعا وکړه چې د دوی لسګونه پلویان د پاکستاني ځواکونو له لوري د ډزو پر مهال وژل شوي وو.

د ډونالډ ټرمپ په بیا ځل ټاکل کیدو سره د پاکستان تحریک انصاف ګوند له لوري هیله مندي ښودل شوې وه چې ښايي د ټرمپ پر پاکستان د پخواني لومړي وزیر د خوشې کیدو لپاره فشارونه راوړي، خو لا تر اوسه داسې هېڅ کوم څرک نه تر سترګو کېږي.

تېره میاشت د بریتانیا د پارلمان ۱۶۰ غړو د انګلستان او ویلز کرېکټ بورډ ته لیکلي وو، چې د فبرورۍ په ۲۶ مه په لاهور کې د افغانستان د کرېکټ لوبډله دې له ګروپي پړاو څخه وباسي.

د پنجشنبې په ورځ د انګلستان کرېکټ بورډ په ناسته کې د دغه بورډ مشر ریچارډ تامپسن د خپلې لوبډلې لوبډلمشر جوس بټلر ته لارښوونه وکړه چې له افغانستان کرېکټ لوبډلې سره د اتلانو په جام کې سیالي ترسره کړي.

نوموړي وویل د افغانستان د نارینوو کرېکټ لوبډلې پر وړاندې دې د کرېکټ نړۍواله شورا ډله ییز اقدام وکړي.

تامپسن وویل: "هغه څه چې په افغانستان کې پیښیږي د جنسیتي توپیر څخه کم نه دي. د کرېکټ په کچه، کله چې په ټوله نړۍ کې د ښځو او نجونو کرېکټ په چټکۍ سره وده کوي، مګر د طالبانو له خوا د ښځو او نجونو وحشتناک ظلمونه نور هم ډېریږي."

نوموړي زیاته کړه: "بورډ په دې پوهیږي چې د لوبې د بایکاټ کولو په اړه بېلابېل نظرونه شتون لري او په دقت یې اوریدلي دي. موږ له حکومت، د کرېکټ له نړۍوالې شورا، زموږ د انګلستان له نارینه لوبغاړو او نورو شریکانو سره په دې اړه له نږدې تماس نیولی او په دې اړه مو بحث هم کړی چې د انګلستان کرېکټ بورډ څومره ښه کولای شي د هغو ښځینه کرکټرانو ملاتړ وکړي چې له افغانستان څخه وتلي دي."

رېچارډ زیاته کړه: "له دې وروسته، موږ په دې نظر یوو چې د کرېکټ ټولنې له خوا همغږي او نړۍوال غبرګون د پرمختګ لپاره مناسبه لار ده، موږ دا هم اوریدلي دي چې د ډېرو عامو افغانانو لپاره د کرېکټ ټیم لیدل یواځينۍ خوشالي ده. په دې توګه، موږ دا تایید کوو چې دا لوبه ترسره کوو."

یاده دې وي چې افغانستان د کرېکټ د نړۍوالې شورا یواځینی بشپړ غړی دی چې د ښځو د کریکټ لپاره کوم خاص پلان نه لري، خو د هند حکومت او طالبانو ترمنځ وروستې ډیپلوماټیکې خبرې اترې او د سپورتي اړیکو پیاوړي کول په دې معنا ده چې له دغه سټېج څخه د افغان لوبډلې لرې کول ناممکن دي.

دغه پوځ د پنجشنبې په ورځ ناوخته (د سلواغې ۱۸مه) په یو بیان کې منلې، چې په دغو عملیاتو کې یو سرتېری هم وژل شوی دی.

د پاکستاني پوځ د بیان پر بنسټ، وژل شوی سرتېری نېک‌محمد نومېده او د خېبرپښتونخوا د هنګو سیمې اصلي اوسېدونکی و.

یاد پوځ د دغو عملیاتو موخه په شمالي وزیرستان کې د پاکستاني دولت د مخالفو وسله‌والو له منځه وړل بللې ده.

د یادونې وړ ده چې خېبرپښتونخوا په دې وروستیو کې د تحریک طالبان پاکستان (ټي‌ټي‌پي) په ګډون د ځینو وسله‌والو ډلو او پاکستاني پوځ ترمنځ د سختو نښتو شاهده ده.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ هم یوې سرچینې افغانستان انټرنشل ته ویلي و، چې وسله‌والو د خېبرپښتونخوا د کرک ولسوالۍ په بهادرخېلو سیمه کې پر ځایي پولیسو برید کړی او په ترڅ کې یې ۸ پولیسو ته مرګ‌ژوبله اړولې ده.

د سرچینې د معلوماتو پر بنسټ، په یاده پېښه کې دوه پولیس وژل شوي او شپږ نور ټپیان دي.

د سرچینې په خبره، په یاده پېښه کې دوه تنه پولیس وژل شوي او شپږ نور ټپیان دي.

د ځايي خبریالانو د معلوماتو له مخې، په دغه برید کې ځیني پولیس لادرکه شوي هم دي او موندلو پسې یې ځايي امنیتي ځواکونو هڅې پېل کړې ډي.

د خېبر پښتونخوا امنیتي مسوولینو د دغه برید په تړاو جزییات نه دي‌ ورکړي؛ خو یوازې همدومره یې ویلي چې په تړاو یې څېړنې روانې دي.

کرک د خېبر پښتونخوا یو له هغو سیمو ده، چې د نورو ځایونو پرتله پکې نا امنۍ او جګړې کمې دي.

د تېرو څلور ورځو راهیسې په خېبر پښتونخوا کې دغه برید د نا امنۍ شپږمه پېښه ګڼل شوې او له همدې کبله د جګړې د لا ډېرېدو اټکل شوی دی.

لا تر اوسه هېڅ کومې وسله‌والې ډلې د یادې پېښې مسوولیت نه دی منلی؛ خو په خېبر پښتونخوا کې ډېر کله پاکستاني طالبانو د دغه ډول بریدونو د ترسراوي ټتر وهلی دی.

په خېبر پښتونخوا کې ترهګریزې پېښې داسې مهال ډېرېږي، چې یو شمېر ځايي سیاست‌والو نیوکې کړې چې د پاکستان د بې غورۍ له کبله په یاد ایالت کې د «ټي‌ټي‌پي» فعالیتونو زور اخیستی او حتی ځینې سیمې یې تر خپل واک لاندې راوستې دي.

هم مهاله پاکستان ادعا کوي‌، چې پاکستاني طالبان د افغان طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې پټنځایونه لري او له هماغه ځایه د پاکستان دننه بریدونه تنظیموي؛ خو افغان طالبانو دغه ادعاوې په وار وار رد کړې دي.

تېره اونۍ په پاکستان کې د «ټي‌ټي‌پي» په لیکو کې له پوځ سره د جګړې پر مهال د طالبانو د بادغېس د مرستیال والي زوی هم وژل شوی و، چې پاکستان یې جسد طالبانو ته سپارلی دی. داسې راپورونه شته، چې د افغان طالبانو ځینو غړو هم له پاکستاني طالبانو سره لاس یو کړی او د پاکستان دننه په یو شمېر بریدونو کې ښکاره لاسونه لري.