طالبانو خپلو لوړ پوړو غړو ته امر کړی چې د دوی له اجازې پرته دې د ملا عمر قبر ته نه ځي

د هغه په خبره، د چین له سفیر سره یې له افغان ماشومانو سره د پاکو اوبو،‌ د حفظ الصحې اسانتیاوو او د پاکوالي‌ اړوند پر بېلابېلو لازمو مرستو خبرې کړي دي.

افغانستان کې ماشومانو د پاکو اوبو تر څنګ د لوږې له ګواښ سره هم مخ دي چې له کبله یې تازه پیدا شوي ماشومان د هېواد په ډېری ولایتونو کې د کافي خوړو نه شتون له امله له خوارځواکۍ سره مخ کېږي.

د ماشومانو د خوندیتوب نړۍوالې موسسې د معلوماتو له مخې د طالبانو تر ولکې لاندې افغانستان کې خوارځواکي پنځوس سلنه ډېره شوې.

یاد سازمان ویلي په هرو لسو افغان ماشومانو کې درې هغه یې له سختې لوږې سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو خوندیاوب نړۍوالې موسسې دغه معلومات هم شریک کړي چې په افغانستان کې نږدې لس میلونه ماشومان هره ورځ په لوږه تېروي.

ماشومان چې د افغانستان د نفوس یوه لویه برخه جوړوي د طالبانو تر واکمنۍ لاندې له سختو ستونزو سره مخ شوي او ان په ځینو ولایتونو کې کورنۍ اړې شوي چې د بې وزلۍ له کبله خپل ماشومان وپلوري.

د پخواني جمهوري نظام تر پرځیدو وروسته په هېواد کې د مرستندویه موسسو چارې هم ټکنۍ شوې او له کبله یې د ماشومانو په برخه کې هم ځینې مرستې ودریدې.

تازه اندېښنې دا دي چې د طالبانو د سختدریځۍ له کبله د ډونالډ ټرمپ له لوري پر طالبانو د نغدي کڅوړو د ودریدو له کبله به په هېواد کې د اقتصادي ناورین تر څنګ لوږه هم ډېر شي چې ښايي اکثریت قربانیان یې ماشومان وي.

هم مهاله طالبان په هېواد کې هغه ماشومان چې د بې وزلۍ له کبله یې سوالګرۍ ته مخه کړې له دغې جارې راګرځوي؛ خو د مالي‌ ملاتړ لپاره یې هېڅ راز لازم پروګرامونه ترلاس لاندې نه لري.

بلخ کې د سوالګرو د راټولونې کمیټې تازه ویلي چې د تېرو درېیو میاشتو په لړ کې یې نږدې ۷ سوه سوالګر له دې چارې راګرځولي چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

د طالبانو د کرنې او اوبولګونې وزارت په ټولو ولایتونو کې د ځمکې د هراړخیزې ارزونې په موخه یو پلاوی ګمارلی دی.

د دغه مکتوب پر بنسټ، د طالبانو مشر په وږي میاشت کې د دغې ډلې د امربالمعروف او کرنې وزارتونو ته سپارښتنه کړې څو د هېواد په ټولو ۳۴ ولایتونو کې د امربالمعروف ریاستونو لپاره زر متره مربع (۱۰ بسوې) ځمکه په پام کې ونیسي.

د طالبانو د امربالمعروف عمومي ریاست دفتر په مکتوب کې د دغه ریاست اړوند ټولو ادارو ته سپارښتنه شوې چې له ګمارل شوي پلاوي سره لازمه همکاري وکړي.

دا د امربالمعروف ادارې د نویو امتیازاتو یوه برخه ده چې په افغانستان کې د طالب مشر د فرمانونو د پلي‌کېدو اصلي مرجعه ګڼل کېږي.

د امربالمعروف غړو د کرکجنو کړنو له لارې خلک، په ځانګړې توګه ښځې د هبت‌‌لله تبعیضي او ځپونکو فرمانونو منلو ته اړې کړي چې ښه بېلګه یې له محرم سره یو ځای بهر ته د ښځو وتل دي.

د طالبانو د امربالمعروف او نهی ‌عن‌المنکر وزارت د چارو ادارې د یوه مکتوب پر بنسټ، د امربالمعروف کارکوونکي کولای شي، د افغانستان په روغتونونو کې درملنې ته لاس‌رسی ولري.

دولتي کارکوونکي له دغه امتیاز څخه بې‌برخې دي.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت کارکوونکي به یوازې د دغې ډلې د عامې روغتیا وزیر په امر په نظامي روغتونونو کې درملنه ترلاسه کوي.

همداراز، د ۱۴۰۱ کال په لړم میاشت کې د امربالمعروف کارکوونکو له طالبانو څخه د شاوخوا یو میلیون افغانیو غوښتنه کړې وه. په دې وروستیو کې ناڅرګندو هېکرانو د امربالمعروف په ګډون د دغې ډلې د وزارتون‌خونو سلګونه محرم اسناد او راپورونه خپاره کړل.

تېره شپه د هېکرانو یوې ډلې چې هوېت یې نه دی څرګند په یوه سایبري برید کې د طالبانو د ۲۱ مهمو ادارو زرګونه اسناد خپاره کړل، چې په دغو اسنادو کې د ۱۹۲۳ ماشومانو معلومات هم خپاره شوي چې اوس د طالبانو سره په بېلابېلو ولایتونو کې بندیان دي.

د هېکرانو لخوا په (Talibleaks.com) وېب پاڼه خپاره شوي اسناد ښيي، چې د طالبانو سره په اصلاحي مرکزونو کې د نږدې دوه زره افغان ماشومانو بندیان دي چې شاوخوا ۳۸۳ یې نجونې او ۱۵۴۰ نور هلکان دي.

د اسنادو له مخې، د طالبانو په اصلاحي مرکزونو کې د بندیانو ماشومانو زیات شمېر د مرکزي ولایتونو دي چې شمېر یې ۵۸۱ کسانو ته رسیي. په دویم نمبر د شمال ولایتونو دي چې ۴۰۵ ماشومان یې له دغه ډلې سره بندیان دي، ورپسې د سویل زون دی چې ۴۳۱ ماشومان، همدا ډول هرات، بادغیس، غور فراه کې ۳۸۳ او ختیځ زون کې ۱۶۰ ماشومانو د طالبانو په مرکزونو کې بندیان ساتل کیږي.

په دغو اسنادو کې نه دي روښانه شوي چې دغه ماشومان د کومو جرمونو په تور بندیان دي.

د هېکرانو دغه ډلې د مهمو وزارتونو لکه د بهرنیو چارو، مالیې، عدلیې، اطلاعات او کلتور، عامې روغتیا، سوداګرۍ، اوبو او بریښنا، کډوالو، مخابراتو، کانونو، امربالمعروف وزارتونو، د رییس الوزرا اقتصادي مرستیال دفتر، د ملي احصايي او معلوماتو ادارې، د زندانونو خپلواکې ادارې او سترې محکمې زرګونه نسخې سندونه خپاره کړل.

د دغو اسنادو له خپرولو وروسته د طالبانو د مخابراتو او ټکنالوژۍ وزارت تایید کړه، چې د دې ډلې ځینې سندونه افشا شوي دي.

د طالبانو د مخابراتو وزارت وايي، چې افشا شوي معلومات د شخصي کمپيوټرونو اړوند دي او یاد کمپيوټرونه له انټرنیټې امنیتي تدابیرو برخمن نه وو.

تر اوسه د هېکرانو هوېت نه دی روښانه شوی او نه هم کومې ډلې د دغه سایبري برید پړه په غاړه اخیستې ده.

د نوموړي وزارت سرپرست، ملا خېرمحمد خېرخوا د طالبانو رییس‌الوزرا ملا محمد حسن اخوند ته په یو وړاندیز کې لیکلي، چې غزني هوايي ډګر مشخص نوم نه‌لري او په وینا یې غواړي، دغه هوايي ډګر په یو مشخص نوم یاد شي.

په دغه وړاندیز کې د «سلطان محمود غزنوي هوايي ډګر، سنايي غزنوي هوايي ډګر او د ثالث عمر افغان هوايي ډګر» نومونه لیکل شوي دي.

په وړاندیز کې راغلي چې د طالبانو د ولایت مقام په ادارې غونډه کې پرېکړه شوې څو له دې درېیو نومونو څخه د «سلطان محمود هوايي ډګر» نوم تصویب او غوره شي.

دا په داسې حال کې ده چې تېره شپه یوې ناڅرګنده ډلې د طالبانو پر استخباراتي او اطلاعاتي شبکې سایبري برید وکړ او د دغې ډلې د ۲۱ وزارت‌خونو او خپلواکو ریاستونو اسناد یې په انټرنټ‌ کې خپاره کړل.

د طالبانو د بهرنیو چارو، مالیې، عدلیې، اطلاعاتو او کلتور، مخابراتو، کانونو، امربالمعروف وزارتونه او ستره محکمه هغه مهم بنسټونه دي چې هېکرانو یې اسناد خپاره کړي.

له دې پېښې وروسته د طالبانو د مخابراتو او ټکنالوژۍ وزارت هم ومنله چې د دغې ډلې ځینې سندونه افشا شوي او په وینا یې، د دغو سندونو کمپيوټرونه له انټرنیټې امنیتي تدابیرو برخمن نه وو.

تېره میاشت د بریتانیا د پارلمان ۱۶۰ غړو د انګلستان او ویلز کرېکټ بورډ ته لیکلي وو، چې د فبرورۍ په ۲۶ مه په لاهور کې د افغانستان د کرېکټ لوبډله دې له ګروپي پړاو څخه وباسي.

د پنجشنبې په ورځ د انګلستان کرېکټ بورډ په ناسته کې د دغه بورډ مشر ریچارډ تامپسن د خپلې لوبډلې لوبډلمشر جوس بټلر ته لارښوونه وکړه چې له افغانستان کرېکټ لوبډلې سره د اتلانو په جام کې سیالي ترسره کړي.

نوموړي وویل د افغانستان د نارینوو کرېکټ لوبډلې پر وړاندې دې د کرېکټ نړۍواله شورا ډله ییز اقدام وکړي.

تامپسن وویل: "هغه څه چې په افغانستان کې پیښیږي د جنسیتي توپیر څخه کم نه دي. د کرېکټ په کچه، کله چې په ټوله نړۍ کې د ښځو او نجونو کرېکټ په چټکۍ سره وده کوي، مګر د طالبانو له خوا د ښځو او نجونو وحشتناک ظلمونه نور هم ډېریږي."

نوموړي زیاته کړه: "بورډ په دې پوهیږي چې د لوبې د بایکاټ کولو په اړه بېلابېل نظرونه شتون لري او په دقت یې اوریدلي دي. موږ له حکومت، د کرېکټ له نړۍوالې شورا، زموږ د انګلستان له نارینه لوبغاړو او نورو شریکانو سره په دې اړه له نږدې تماس نیولی او په دې اړه مو بحث هم کړی چې د انګلستان کرېکټ بورډ څومره ښه کولای شي د هغو ښځینه کرکټرانو ملاتړ وکړي چې له افغانستان څخه وتلي دي."

رېچارډ زیاته کړه: "له دې وروسته، موږ په دې نظر یوو چې د کرېکټ ټولنې له خوا همغږي او نړۍوال غبرګون د پرمختګ لپاره مناسبه لار ده، موږ دا هم اوریدلي دي چې د ډېرو عامو افغانانو لپاره د کرېکټ ټیم لیدل یواځينۍ خوشالي ده. په دې توګه، موږ دا تایید کوو چې دا لوبه ترسره کوو."

یاده دې وي چې افغانستان د کرېکټ د نړۍوالې شورا یواځینی بشپړ غړی دی چې د ښځو د کریکټ لپاره کوم خاص پلان نه لري، خو د هند حکومت او طالبانو ترمنځ وروستې ډیپلوماټیکې خبرې اترې او د سپورتي اړیکو پیاوړي کول په دې معنا ده چې له دغه سټېج څخه د افغان لوبډلې لرې کول ناممکن دي.