علي خامنه‌یي: له امریکا سره خبرې اترې بې ګټې دي

د خوړو نړۍوال پروګرام چې لا له وړاندې د خوراکي توکو کمښت له ناورین سره مخ و، اوس د امریکا د ناڅاپي مرستو بندیدو له امله له نورو سختو ستونزو سره مخ شوی.

ولسمشر ټرمپ د جنورۍ پر ۲۰مه د ۹۰ ورځو لپاره د امریکا له لوري د ټولو بهرنیو مرستو د ارزونې امر وکړ.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې بېړنۍ خوراکي مرستې له دې بندیزه مستثنا دي خو بیا هم د ډېرو مرستو لېږد ځنډیدلی.

د ۵۰۰ زره ټنه خوراکي توکو وېش بندیدل 

شاوخوا ۵۰۰ زره ټنه خوراکي توکي چې ۳۴۰ میلیونه ډالر ارزښت لري یا د لېږد پر مهال بند پاتې دي او یا هم په ګودامونو کې زېرمه شوي، ځکه بشري مرستندویه سازمانونه د امریکا د حکومت د تایید په تمه دي.

د رویټرز د سرچینو له مخې، امریکا په سوډان او غزه کې د خوراکي توکو او نورو اساسي اړتیاوو لپاره خپلې نغدي مرستې هم بندې کړې دي.

د قحطۍ د خبرداري سیسټم تړل شوی

د امریکا له‌خوا پرمخ بیوونکی د قحطۍ د خبردارۍ سیسټم (FEWS NET) چې د خوراکي وضعیت راپورونه یې ورکول، تړل شوی دی.

د دغه سیسټم بندیدو مرستندویه سازمانونه له مهمو معلوماتو بې برخې کړي.

د سختې خوارځواکۍ له امله د ماشومانو د مرګ ګواښ

د امریکا حکومت دوو شرکتونو ته چې د خوارځواکۍ ضد خوراکي توکي تولیدوي د تولید د بندیدو امر کړی.

مارک مور د «Mana Nutrition» شرکت مشر چې د خوارځواکۍ به برخه کې کار کوي او دغه مرستې برابروي په خبرو کې وویل: «موږ یوازې د هغو ماشومانو لپاره مرستې برابروو چې د لوږې له امله د مرګ له خطر سره مخ دي. که د USAID مرستې بندې شي، د سلګونو زرو ماشومانو ژوند ته خطر پېښېږي.»

د خوراکي توکو د ورستېدو اندېښنه

په داسې حال کې چې جګړې د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې د لوږې ناورین زیات کړی، امریکا لا هم د نړۍ تر ټولو ستره مرستندویه هېواد دی.

د ۲۰۲۴ نړیوال خوراکي بحران راپور ښيي چې ۲۸۲ میلیونه کسان په ۵۹ هېوادونو کې له سختې لوږې سره مخ دي.

اوس مهال د امریکا د ۳۰ زره ټنه خوراکي مرستو وېش بهیر چې ماشومانو او د خوارځواکۍ د مخنېوي ته ځانګړی شوی و په ټپه ولاړ دی.

یوه مرستندویه کارکوونکي ویلي، دغو مرستو کې وریجې او غنم شامل دي چې کولی شي د ۲ میلیونه کسانو لپاره د یوې میاشتې خواړه برابر کړي خو وېره شته، که تر راتلونکو ۹۰ ورځو پورې دغه خوراکي توکي ونه وېشل شي، نو په بشپړه توګه به وراسته شي.

د قحطۍ د خبرداري سیسټم بندیدو ناوړه اغېزې

د قحطۍ د خبرداري نړۍوال سیسټم د نړۍ د خوراکي امنیت د ارزونې لپاره یو مهم بنسټ و.

په ۲۰۲۴ کال کې دغه سسټم د ۳۴ هېوادونو لپاره ۱۰۰۰ راپورونه خپاره کړي خو ملګرو ملتونو یوازې ۷۱ راپورونه ورکړي دي.

د جنورۍ پر ۲۷مه، د چیمونېکس (Chemonics) شرکت چې دغه سیسټم یې اداره کاوه، د بندیدو امر ترلاسه کړ. دوه ورځې وروسته د (FEWS NET) ویب ‌پاڼه بنده شوه او زرګونه راپورونه هم په کې ورک شول.

د امریکا د پراختیایي ادراې (USAID) پخوانی مشر اندرو ناتسیوس وايي: «د قحطۍ د خبرداري نړۍوال سیسټم بندیدل داسې دي لکه د یو موټر سټیرینګ چې لرې کړئ – که موټر چالان هم وي، تاسو یې نه شئ کنټرولولی.»

کارپوهان وايي، د قحطۍ د خبراوي نړۍوال سیسټم بندیدو سره نړۍ له قحطۍ سره د مبارزې مهمې وسیلې له لاسه ورکړي دي.

د خوراکي توکو د امنیت کارپوه کریس نیوټن خبرداری ورکړی چې د روانې پېړۍ په لومړي کال کې د قحطي کمه شوې وه، خو اوس یې د بیا راګرځیدو ګواښونه شته او د مخنېوي لپاره یې وسایل هم له لاسه وتلي دي.

د تحریک انصاف د اطلاعاتو مشر شیخ وقاص اکرم خبریالانو سره په خبرو کې حکومت پړ بللی، چې د عمران خان قانوني حقونه یې تر پښو لاندې کړي. هغه وايي: «عمران خان له ټولو اسانتیاوو محروم شوی، ترڅو فزیکي او ذهني شکنجه ورکړل شي. د هغه روغتیا موږ ته مهمه ده او که پاملرنه ورته ونه‌ شي، خطرناکې پایلې به ولري.»

شیخ وقاص اکرم غوښتنه کړې چې عمران خان ته د خپلو غوره ډاکټرانو له خوا د منظمو طبي معایناتو اجازه ورکړل شي.

نوموړي دا هم زیاته کړې چې د پاکستان دغه پخواني لومړي وزیر ته باید د زندان دننه اجازه ورکړل شي، څو له خپلو اولادونو سره اړیکه ونېسي. هغه دا د عمران خان قانوني او بنسټیز حق بللی دی.

د تحریک انصاف ګوند د عمران خان د هغه د مېرمنې، د پخواني بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قریشي او د نورو بندیانو د خوشې کولو غوښتنه هم کړې ده.

شیخ وقاص اکرم همدا راز وویل: «عمران خان ځکه بندي شوی چې غوښتل یې پاکستان د خلکو د واک هېواد وي، نه د زورواکو».

نوموړي د لومړي وزیر شهباز شریف پر دې سیاست هم نیوکه کړې چې له هند سره د اړیکو د رغولو په هڅه کې دی.

د شهباز شریف په مشرۍ د «ن لیګ» حکومت عمران خان د فساد د بېلابېلو تورونو له کبله زنداني کړی دی او د هغه د ګوند پر فعالیتونو او پلویانو یې یو شمېر سخت بندیزونه هم لګولي دي.

څو میاشتې محکې د خېبر پښتونخواه د سر وزیر او د عمران خان د مېرمنې په ګډون د پاکستان په پلازمېنې اسلام اباد کې د یاد ګوند لسګونه زره پلویانو یو پراخ لاریون وکړ چې د پوځ له لوري له زور زیاتي سره هم مخ شو.

یاد لاریون د پاکستان د امنیتي ځواکونو له لوري وپاشل شو او د تحریک انصاف ګوند ادعا وکړه چې د دوی لسګونه پلویان د پاکستاني ځواکونو له لوري د ډزو پر مهال وژل شوي وو.

د ډونالډ ټرمپ په بیا ځل ټاکل کیدو سره د پاکستان تحریک انصاف ګوند له لوري هیله مندي ښودل شوې وه چې ښايي د ټرمپ پر پاکستان د پخواني لومړي وزیر د خوشې کیدو لپاره فشارونه راوړي، خو لا تر اوسه داسې هېڅ کوم څرک نه تر سترګو کېږي.

دغه نړۍوال سازمان که څه هم په خپل دغه یادښت کې د کوم هېواد یادونه نه ده کړې؛ خو په ښکاره یې د افغانستان په څېر هېوادونو ته خبرداری ورکړی چې په کې له نجونو او ښځو سره روان تاوتریخوالی ورته د زغملو وړ نه دی.

ملګري ملتونه ټینګار کوي چې د ښځو او نجونو پر ضد د هر ډول بې ساري بریدونو خلاف به مبارزه کوي.

افغانستان د نړۍ په کچه یو له هغو هېوادونو ګڼل کېږي چې طالبانو په کې د خپلې روانې واکمنۍ کې د ښځو خلاف سیسټماټیک بندیزونه لګولي او تر بل هر وخته یې په دغه هېواد کې د ښځو حقونه له نورو ډېر تر پښو لاندې کړي ډي.

یادې ډلې د نجونو پر زده کړو سخت بندیزونه لګولي او ان ښځې دندو ته هم نه پرېږدي.

د یادې ډلې سختدریځي مشر په خپل یوه تازه فرمان کې ښځې له طبي زده کړو راګرځولې او د پخوا په څېر د ملګرو ملتونو تر څنګ بهرنیو هېوادونو دغې پرېکړې ته توند غبرګونونه ښودلي؛ خو پر ملا هبت‌الله یې څه اغېز نه دی کړی.

په اسلام اباد کې د مسلمانو هېوادونو له لوري د زده کړو په ملاتړ یوې رابلل شوې غونډه کې په ډاګه وویل شو چې ملا هبت‌الله د خپل شخصي مزاج له مخې پر نجونو زده کړو او بندیزونه لګولي چې له اسلامي شریعت سره هېڅ اړخ نه لګوي.

ملګرو ملتونو په وار وار له طالبانو او د دوی له سختدریځي مشره غوښتي چې پر ښځو دې یاد بندیزونه ختم کړي؛ خو ملا هبت‌الله پرې هېڅ غوږ نه دی ګرولی بلکې لا یې د ښځو پر ضد خپلو فرمانونو ته زور ورکړی دی.

د طالبانو له واکمنۍ څه باندې درې کاله تېرېږي؛ خو د دغو سختو بندیزونو له کبله د نړۍ هېڅ هېواد له دوی په رسمیت نه دي پېژندلي او نه غواړي د دغه سختدریځې ډلې سره تعامل وکړي.
تازه لا د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت مرستیال وزیر عباس ستانکزي هم د ملا هبت‌الله د دغو فرمانونو ضد خپل غږ پورته کړی او نجونې یې د زده کړو حقدارې وبللې؛ خو تر دغو څرګندونو وروسته د هغه هم کابل کې شپې ونه شوې. ملا هبت الله د هغه د نیول کیدو امر وکړ؛ خو عباس ستانکزي له خبریدو سره سم له کابله پښې سپکې کړې او متحده عربي اماراتو ته وتښتید.

له اماراتو څخه افغانستان انټرنشل په یو ترلاسه شوي غږیز پېغام کې عباس ستانکزي طالبانو ته پېغام ورکړی چې په پټو سترګو دې د ملا هبت‌الله پلوي نه کوي او نه دې هم هغه د خدایې تر څنګ د پېغمبرۍ درجې ورکوي.

د دغه پروګرام اجراییوي مرستیال رییس کارل سکاو په غزه کې د میلیونونو خلکو لپاره چې د ژوند په لټه کې دي د بشري مرستو لپاره د نړۍوال ملاتړ د زیاتوالي غوښتنه وکړه.

هغه وویل چې ډبیلیو ایف پي د جنورۍ په ۱۹ د اوربند له پیل راهیسې له پنځلس زره ټنو څخه ډېر خوراکي توکي لیږلي دي، خو دا کافي نه دي.

سکاو غزې ته له خپل دوه ورځني سفر وروسته په یوه بیان کې وویل: "دا په سم لوري یو پیاوړی ګام دی، مګر دا کافي نه دی. د اړتیا کچه خورا لویه ده او دا پرمختګ باید جاري وساتل شي. اوربند باید دوام ومومي. موږ بېرته نه شو تللای."

سکاو زیاته کړه، دا ډېره مهمه ده چې د خوړو نړۍوال پروګرام او ټولې بشردوستانه ټولنې د غزې له اوسېدونکو سره مرسته وکړي ترڅو په ځان بسیا شي.

لیکورنو پر ټولنیزو رسنیو لیکي: "د ۲۰۲۴ د جون په ۶، د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون اوکراین ته د فرانسوي میراج ۲۰۰۰ سپارلو اعلان وکړ چې لومړی جوپه یې نن اوکراین ته ورسیده."

هغه زیاته کړه: "د اوکراین پېلوټان چې په فرانسه کې د څو میاشتو لپاره د دغو الوتکو لپاره روزل شوي، دوی به اوس د اوکراین د اسمان په دفاع کې برخه واخلي."

فرانسوي چارواکو نه دي ویلي چې څومره الوتکې یې اوکراین ته سپارلي دي.

مکرون د جون په میاشت کې اوکراین ته د دغو جیټ الوتکو د استولو پلان اعلان کړ او ویې ویل چې فرانسه به د اوکراین پېلوټانو او کارکوونکو ته روزنه هم ورکړي.

نوموړي په ​​ډاګه نه کړه چې فرانسه په ټولیز ډول اوکراین ته د څومره الوتکو لېږلو پلان لري.

په ورته مهال د فبرورۍ په شپږمه د اوکراین د دفاع وزیر رستم عمروف اعلان وکړ چې د هالنډ لومړۍ ایف- ۱۶ جنګي الوتکې هم اوکراین ته رسیدلي دي.

هغه په ​​ټولنیزو رسنیو کې لیکلي: "دا عصري جنګي وسایط لا دمخه په اوکراین کې دي او ډېر ژر به د جنګي ماموریتونو ترسره کول پیل کړي، زموږ دفاع او وړتیا به پیاوړي کړي چې د روسیې د تېري په اغیزمنه توګه مقاومت وکړي."

میراج ۲۰۰۰ د څلورم نسل سوپر سونیک فرانسوي جوړې جیټ اولوتکې دي چې په ۱۹۷۰ کلونو کې جوړې شوې، یادې جیټ الوتکې له هوا څخه هوا ته او له هوا څخه ځمکې ته ماموریتونه ترسره کولی شي او تر اوسه په نهه هېوادونو کې له دغه الوتکو ګټه اخیستل کیږي.